Στιγμές ιδιωτικές, πειραματισμοί στο διάλειμμα μιας πρόβας, συναντήσεις που φέρνουν στο φως απρόσμενους μουσικούς, τραγούδια που περίσσεψαν από τις ηχογραφήσεις, αυτοσχεδιασμοί που δεν χώρεσαν σε συναυλίες, διασκευές που ποτέ ώς τώρα δεν ακούσαμε, υπέροχες απαγγελίες ποιημάτων.
Ο συνθέτης Νίκος Ξυδάκης μαζεύει επίμονα εδώ και πολλά χρόνια όλες εκείνες τις προσωπικές στιγμές των φίλων του αλλά και δικά του μουσικά μυστικά και τα συγκεντρώνει σε ένα «Ημερολόγιο», που όταν γεμίσει το χαρίζει στο κοινό. Ετσι συνέβη το 1995 με το «Πρώτο Ημερολόγιο», με την ίδια φιλοσοφία κυκλοφόρησε δέκα χρόνια μετά το «Δεύτερο», με τον ίδιο τρόπο κατάφερε πριν από λίγο καιρό να ολοκληρώσει και το τρίτο.
Απόψε και αύριο το «Ημερολόγιο τρίτο» (το cd κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αγρα και συνοδεύεται από ένα έξοχο βιβλίο γεμάτο από διηγήματα, ποιήματα, στίχους, προσωπικές σημειώσεις) παρουσιάζεται στον «Ιανό».
Ο Κόνραντ, ο Καβάφης, ο Εγγoνόπουλος, ο Σεφέρης, ο Προυστ, ο Αισχύλος συναντούν τον Δημήτρη Μαρωνίτη, τη Μαρία Φαραντούρη, τον Βασίλη Παπαβασιλείου, τον Διονύση Καψάλη, την Ολια Λαζαρίδου, τον Γιώργο Ανδρέου, τον Πάνο Δημητρακόπουλο, τον Αγγελο Ρεπαπή, τη Γεωργία Νταγάκη και πολλούς ακόμα.
Μια συνύπαρξη αφηγήσεων, προσωπικών μουσικών στιγμών και ερμηνειών ανέκδοτων συνθέσεων, βίντεο προβολών και ηχογραφημένων αποσπασμάτων για ένα διήμερο στη σκηνή του «Ιανού».
«Και αυτή τη φορά σκέφτηκα να συγκεντρώσω στο “Ημερολόγιο” τις προσωπικές στιγμές φίλων. Τα τελευταία χρόνια επίμονα κρυφακούω, παρασύρομαι κι εκμυστηρεύομαι κι εγώ μαζί τους. Το “Ημερολόγιο” θα ήθελα να θεωρηθεί όχι σαν μια ηχογράφηση μουσικής ενός δίσκου αλλά σχεδόν σαν μια υποκλοπή αισθημάτων των δικών μου ανθρώπων.
»Αν κρατούσα σημειώσεις για ένα ημερολόγιο ηχητικό, αυτές θα κρατούσα» λέει ο Νίκος Ξυδάκης, αν και παραδέχεται πως στη ζωή του δεν υπήρξε πολύ επιμελής στο γράψιμο του προσωπικού του ημερολογίου.
Ναι, δεν ήμουν πολύ τακτικός, ανά διαστήματα μόνο επέστρεφα στα γραπτά και σημείωνα. Αυτό όμως που συμβαίνει με αυτούς τους δίσκους είναι κάτι εντελώς διαφορετικό: δεν είναι οι μουσικές που προέκυψαν από κάτι προγραμματισμένο.
Είναι η πιο ανόθευτη και αυθόρμητη έκφραση συνεργατών και φίλων που στο διάλειμμα μιας πρόβας, ανάμεσα σε μια ηχογράφηση ή πριν από μια συναυλία, και σχεδόν με συγκινητική, εκνευριστική μανία, συνηθίζουν να παίζουν μουσική που τους αρέσει.
Αλλοτε είναι τραγούδια, άλλοτε μια μελωδία που φτιάχνεται εκείνη την ώρα, άλλες φορές διασκευές κι άλλες κάτι που οι ίδιοι έχουν συνθέσει. Αυτά όλα τα μαζεύω, εμβόλιμα βάζω απαγγελίες ποιημάτων ή αφηγήσεις καθώς με ενδιαφέρουν πολύ οι φωνές και ο τρόπος που εκφέρουν τον λόγο και στο τέλος προκύπτει το “Ημερολόγιο”
Και τα δέκα χρόνια που μεσολαβούν είναι ο χρόνος που χρειάζεται για να καταλήξει στο υλικό; «Να σας πω την αλήθεια ξεκίνησα με διαφορετική προοπτική. Στην αρχή σχεδίαζα να τα κυκλοφορήσω ως ένα ηχητικό περιοδικό που θα κυκλοφορούσε με μεγαλύτερη συχνότητα, ενδεχομένως και μία φορά τον χρόνο. Αλλά δυστυχώς πέσαμε σε εποχή παρακμής της δισκογραφίας και το σχέδιο ναυάγησε».
Ακόμα κι έτσι όμως το «Ημερολόγιο» αποτελεί μια σπάνια και πολύ ιδιαίτερη καταγραφή όσων συμβαίνουν στη μουσική στην εποχή μας. «Στην αρχή φοβόμουν ότι μπορεί και να οδηγηθώ σε μια μανιέρα. Βλέπετε οι εξελίξεις στην μουσική είναι συχνά αρκετά αργές, οπότε υπάρχει πάντα κίνδυνος να επαναλαμβάνεσαι.
»Ομως σε αυτήν εδώ την προσπάθεια, που μοιράζομαι με φίλους και συνεργάτες, αυτό που με χαροποιεί πιο πολύ είναι πως με έναν πολύ ιδιαίτερο τρόπο καταγράφει τι συμβαίνει στη μουσική την εποχή που κυκλοφορεί.
»Μέσα από τις στιγμές της συγκέντρωσής τους, της εσωστρέφειάς τους, της μοναχικότητας στην οποία βρίσκονται όταν γράφουν αυτά που αργότερα θα μπουν στο “Ημερολόγιο”, ασυναίσθητα και υπόγεια καταγράφεται η αύρα της εποχής. Στα δύο προηγούμενα άλμπουμ, για παράδειγμα, υπήρξε πιο έντονο το στοιχείο της παράδοσης και του αυτοσχεδιασμού. Αυτή τη φορά νομίζω υπερισχύει το κλασικό ύφος και τα πιο δομημένα κομμάτια».
Υπάρχει άραγε κάτι που δένει όλα αυτά που τελικά μπαίνουν στα «Ημερολόγια»; «Μόνο η μουσική τα ενώνει, διότι κατά τα άλλα δεν υπάρχει κοινή άποψη ή ιδέα. Η μεγάλη γοητεία αυτού του εγχειρήματος είναι ότι τελικά φτιάχνεται ένα ετερόκλητο μείγμα στο οποίο συνυπάρχουν ισχυρές, βαθιά προσωπικές στιγμές και πολλές αντιθέσεις.
»Ολοι αυτοί που συμμετέχουν έχουν διαφορετική μουσική παιδεία, υπηρετούν το τραγούδι από διαφορετική σκοπιά και συχνά στο “Ημερολόγιο” χαρίζουν την πιο άγνωστη καλλιτεχνική τους πλευρά».
«Ιανός», Σταδίου 24, τηλ. 210-3217810.
Είσοδος: 12€ / ελάχιστη κατανάλωση: 6€. Οι πόρτες ανοίγουν στις 21.00.
