Τη Δευτέρα 24/10, στο πλαίσιο του αφιερώματος «Τα σονέτα του Σέξπιρ στη Νέα Σκηνή», δόθηκε στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων «Λευτέρης Βογιατζής» σε πρώτη παρουσίαση το νέο έργο του Γιώργου Κουμεντάκη «57//a passion play».
Η σκηνική υλοποίηση της παραγωγής ήταν καρπός της πρώτης συνεργασίας του συνθέτη με τον Θέμελη Γλυνάτση, σκηνοθέτη που έχει δώσει πολλές ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις μουσικών έργων.
Εμπνευσμένοι από το δυνάμει σύγχρονο στίγμα της ψυχολογίας του σονέτου, οι δύο δημιουργοί και οι συνεργάτες τους έχτισαν μια σκοτεινή παράσταση/δοκίμιο στον έρωτα, η οποία αναπτύχθηκε με ευρηματικότητα στον ακαθόριστο χώρο -τελικά και αχανή!- μεταξύ θεάτρου και μουσικής.
Στο «Σονέτο αρ. 57», μιλώντας σε α’ πρόσωπο, ο Σέξπιρ ξεδιπλώνει τον μοναχικό μονόλογο ενός πάσχοντος εραστή ακινητοποιημένου στην τυραννική δυστοπία ενός -αναπάντητου; ναυαγισμένου;– έρωτα προς κάποιο μη κατονομαζόμενο νεαρό άντρα. Φορέας αμφίθυμης νοηματικής και συγκινησιακής φόρτισης ο λόγος, προσλαμβάνει διαδοχικά και ταυτόχρονα αποχρώσεις ερωτικής πείνας, οδύνης, αυτο-οικτιρμού, σαρκασμού, ειρωνείας.
Στο έργο δόθηκε ο τίτλος «a passion play», που παραπέμπει υπαινικτικά στην πολυδιάστατη φύση των ερωτικών αισθημάτων (σαρκικός πόθος, ψυχοσωματικό βάσανο, έκσταση, βία, λατρευτική μετουσίωση) παίζοντας με τη διπλή αναφορά στα εκκλησιαστικά μεσαιωνικά Μυστήρια και στο ερωτικό παιχνίδι.
Το σκηνικό θέαμα/ακρόαμα παρέκαμψε κάθε έννοια λογικοφανούς, γραμμικής αφήγησης. Αντ’ αυτής, άντλησε από ευρύ φάσμα εικαστικών και άλλων αναφορών και εκτυλίχθηκε με άξονα την αέναα επαναλαμβανόμενη απαγγελία των 14 στίχων του σονέτου σε απόδοση του Γλυνάτση, συγκροτούμενο από ατμόσφαιρες και οπτικοακουστικούς συνειρμούς.
Σε ένα τραπέζι στρωμένο σαν σε επίσημο δείπνο κάθονται τρεις τραγουδιστές και τρεις ηθοποιοί, έχοντας εμπρός τους διάφορα αντικείμενα: πέτρες, μαχαιροπίρουνα, ποτήρια, πλαστικούς σωλήνες, μεταλλικές σφαίρες κ.ά.
Στη μέση κείται το σαβανωμένο σώμα του εραστή -σφάγιο προς κανιβαλισμό, ψυχικά νεκρός, προνύμφη;– ο οποίος εξομολογείται το βάσανό του παραμιλώντας.
Οι παρακαθήμενοι παράγουν ένα συνεχώς μεταλλασσόμενο ηχητικό τοπίο: βαρούν επιτακτικά γροθιές στο τραπέζι, χτυπούν και τρίβουν βίαια λευκά βότσαλα, κρούουν νανουριστικά κουδουνίστρες, τσιτώνουν και σχίζουν χαρτιά, μουγκρίζουν, μουρμουρίζουν, ουρλιάζουν, γελούν, παίζουν μουσική με τα ποτήρια και, τέλος, τραγουδούν, ψάλλουν.
Αρχικά άναρθροι, οι ήχοι βαθμιαία προσλαμβάνουν «γλωσσική» μουσική διάσταση, νοηματοδοτώντας την επαναλαμβανόμενη αφήγηση: ικεσία, εμμονή, απόγνωση, οργή, μετάσταση, μετουσίωση, λύτρωση.
Η τελετουργικά αργή σκηνική δράση σύρει τον θεατή/ακροατή σε μια αγωνιώδη διαδρομή που υπακούει σε υπόγειους μουσικούς ρυθμούς.
Ο ακινητοποιημένος εραστής αγωνιά να μιλήσει, διαρρηγνύει το σάβανο και ως εκκολαπτόμενη χρυσαλλίδα περνά σε μια νέα κατάσταση στην οποία, τελικά, απομένει χώρος μόνο για καθαρτική λατρεία.
Τους «ρόλους» ερμήνευσαν -και τραγούδησαν- με αψεγάδιαστη ακρίβεια και εγρήγορση οι Νικήτας Γκρίτζαλης, Πάνος Κούγιας, Γιώργος Κουσάκης, Νέστωρ Κοψιδάς, Βασίλης Λιάκος, Σταμάτης Πακάκης, Σωτήρης Τριάντης και Γιάννης Φίλιας.
Ενα δυνατό, διαφορετικό αφιέρωμα στη φετινή σεξπιρική επέτειο!
