«Στον χορό τίποτα δεν συγκρίνεται με τα νιάτα»

Οταν πριν από μερικές εβδομάδες ανακοινώθηκε ότι ο Αντώνης Φωνιαδάκης είναι ο νέος διευθυντής του μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, ο χορογράφος ήταν σε κάποιο από τα κτίρια δοκιμών του οργανισμού κι έκανε πρόβες για το έργο του «Links». Η ανάθεση ήταν από πέρυσι, όταν κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι ο δημιουργός με τη σπουδαία καριέρα στο εξωτερικό θα επέστρεφε στην Ελλάδα για να αναλάβει το τιμόνι του πρώτου μπαλέτου της χώρας.

Ετοίμαζε χορογραφίες που μιλούσαν για την πνευματική ένωση χωρίς να γνωρίζει ότι αυτά που πλέον τον ενώνουν με την ομάδα είναι περισσότερα, ισχυρότερα και έχουν δημιουργήσει σε όλους μας υψηλές προσδοκίες. Ετσι, το «Links», που κάνει πρεμιέρα αύριο στο Θέατρο Ολύμπια, δεν είναι ακόμα μία τυπική πρεμιέρα, αλλά η έναρξη μιας συνεργασίας που όλοι περιμένουν να σφραγίσει μια ολόκληρη νέα εποχή ευκαιριών και προκλήσεων.

Δεν ήταν καθόλου αυτονόητη η επιλογή του ανατρεπτικού Φωνιαδάκη για ένα κλασικό σχήμα, ελάχιστα δοκιμασμένο στις σύγχρονες χορευτικές προκλήσεις.

Λίγες ώρες πριν από την πρεμιέρα, ο χορογράφος έλεγχε τις τελευταίες λεπτομέρειες, καθώς ήθελε να είναι σίγουρος πως αυτή η «μεγαλεπήβολη» παραγωγή του μπορεί να υποστηριχθεί και τεχνικά. Ο,τι είχε να κάνει στο στούντιο με τους χορευτές της Λυρικής είχε ολοκληρωθεί. Σίγουρος ότι -δεδομένων των συνθηκών- όλοι είχαν δώσει τον καλύτερό τους εαυτό, μας μίλησε για την επιστροφή στα πάτρια εδάφη, την αγωνία της πρεμιέρας, αλλά και τις πρώτες του σκέψεις για το μπαλέτο.

«Στην αρχή ήξερα ότι θα είναι δύσκολα, αλλά δεν φοβόμουν καθώς έχω δουλέψει με τα πιο ετερόκλητα χορευτικά σύνολα ανά τον κόσμο. Δεν με κρατούσε πίσω η αρχική αγωνία», λέει. «Τρεις μήνες μετά, συνειδητοποιώ ότι καλώς δεν δίστασα. Ζήτησα πολλά από τα παιδιά, σχεδόν με την πρώτη γνωριμία, αλλά δεν γινόταν αλλιώς.

Επένδυσα πολλά επάνω τους και η ανακοίνωση ότι αναλαμβάνω την ομάδα για την επόμενη τριετία άλλαξε πολύ τις συνθήκες. Αρχισα να βλέπω πιο στωικά τη δυσκολία και την προσπάθειά τους να αντεπεξέλθουν. Αν επρόκειτο να χορογραφήσω και να φύγω, ίσως ήμουν πιο σνομπ. Τώρα θέλω να τους καταλάβω και να αποκωδικοποιήσω πράγματα που θα βρω μπροστά μου στο μέλλον. Η ματιά μου είναι πια ματιά υπομονής και ανάλυσης».

Και αναλύοντας την ομάδα, ποια είναι τα πρώτα συμπεράσματα; «Η ομάδα έχει δυνατότητες, αλλά έχει και μια ηλικιακή ανομοιογένεια. Υπάρχουν χορευτές που λόγω ηλικίας δεν είναι διαθέσιμοι για την τεχνική μου.

Είναι λίγο γερασμένη ομάδα από άποψη βιολογική, όχι καλλιτεχνική. Πρέπει να συζητήσουμε πώς θα ανανεωθεί. Αυτό με φρενάρει στο πόσο μπορώ να πιέσω έναν χορευτή που ξέρω ότι δεν είναι 25 ετών. Ευτυχώς ή δυστυχώς, στον χορό τίποτα δεν συγκρίνεται με τα νιάτα. Η εμπειρία και η ευαισθησία είναι σημαντική, αλλά ο χορός θέλει αντοχή. Παρ’ όλα αυτά, από τον τρόπο που δουλέψαμε σας διαβεβαιώ ότι πρόκειται για υπέρβαση».

Το «Links» αποτελείται από τρία μέρη, το Selon Désir, το οποίο ο Φωνιαδάκης έχει πρωτοπαρουσιάσει στο Μπαλέτο της Γενεύης, και τα Air και Links, τα οποία χορογράφησε ειδικά για τη Λυρική. Κοινό στοιχείο στα τρία κομμάτια είναι ότι τα εμπνεύστηκε από μουσικές των Χέντελ και Μπαχ, δύο συνθετών του μπαρόκ που γεννήθηκαν την ίδια χρονιά σε γειτονικές πόλεις, αλλά δεν συναντήθηκαν ποτέ.

Ο Φωνιαδάκης επιχειρεί να δημιουργήσει ένα τοπίο όπου το φανταστικό, μυστικιστικό στοιχείο συνομιλεί με τον ωμό ρεαλισμό, δημιουργώντας ένα πεδίο συνάντησης των δύο μουσουργών. «Ο τίτλος είναι συμβολικός και περικλείει όλους τους δεσμούς γύρω μου: τον δικό μου με το μπαλέτο, της Ελλάδας με την καριέρα μου στο εξωτερικό, του σύγχρονου χορού με τον κλασικό, των δύο συνθετών του μπαρόκ μεταξύ τους.

»Είναι όμως και χορογραφίες που ενώνουν το σήμερα με το χθες. Το Selon Désir φτιάχτηκε το 2004 κι ήταν η παρθενική μου δουλειά για ένα μεγάλο συγκρότημα. Τα άλλα δύο, δώδεκα χρόνια μετά, σηματοδοτούν την έναρξη μιας άλλης σχέσης».

Ποια από τις δύο προκλήσεις επιφύλασσε περισσότερο άγχος; «Τότε χωρίς αμφιβολία ένιωθα την ηδονή του αγνώστου. Δεν ήξερα τι θα προκύψει, ήμουν φοβισμένος για το πώς θα υποδεχτούν την κινησιολογία μου, δούλεψα πολύ για να δικαιώσω τη μουσική με τον τρόπο μου. Σήμερα η ματιά είναι πιο αναλυτική, οι κινήσεις διορθωτικές».

Από την άλλη, όσοι έχουν παρακολουθήσει πρόβες παραδέχονται πως ακόμα και σε αυτήν την «αναγνωριστική πτήση» το μπαλέτο μοιάζει μεταμορφωμένο. «Δεν είχα άλλη επιλογή. Ούτε εγώ ούτε το μπαλέτο έπρεπε να κάνουμε εκπτώσεις. Οφείλαμε να βρούμε όλοι τρόπο να ανταποκριθούμε.

Ελπίζω να φανούν οι αλλαγές στην πνευματική τοποθέτηση, στη θέληση, στην εσωτερική κατάρτιση, στην οποία επενδύω πολλά. Θέλω να τους δω να ενδιαφέρονται, να μαθαίνουν περισσότερα από όσα έχουν ζήσει, να αναλύουν τη δημιουργική διαδικασία. Είναι επιτακτική η περιέργεια και η κατανόηση να δεχτείς κάτι που σε παραξενεύει. Μπορεί να μην τους έχει ξαναζητηθεί, καθώς δεν είναι ένα μπαλέτο ανοικτό σε καλεσμένους χορογράφους. Πλέον ο χορός έχει ανοικτά σύνορα και τα μάτια τους πρέπει να κοιτούν παντού. Μπορεί να μην τα καταφέρνουν όλα, αλλά θέλω να τα καταλαβαίνουν».

Και στους χορευτές που ανησυχούν μην τυχόν αποχωριστούν τον «κλασικό» μανδύα της ομάδας, τι θα απαντούσε; «Σημασία δεν έχει τι χορεύεις αλλά ποιο είναι το κέντρο σου κι ο τρόπος δουλειάς. Δεν θέλω να τα αλλάξω, θέλω να βρουν τη δύναμη, το ενδιαφέρον και να επαναπροσδιορίσουν τον τρόπο που δουλεύουν κι όχι το στιλ που χορεύουν. Το ζητούμενο είναι η τεχνική αρτιότητα, είτε φοράς πουέντ είτε όχι».

Info:

Παραστάσεις 3, 6, 10, 19, 22, 23/4 στις 20.00. Εισιτήρια: 7-45 ευρώ.