Κατά το διήμερο 18-19/3/2026, η διάσημη Ορχήστρα Δωματίου της Ευρώπης (ΟΔΕ, ιδρ. 1981) υπό τον Ρωσοαμερικανό πιανίστα Κίριλ Γκέρσταϊν ως σολίστα και αρχιμουσικό παρουσίασε τα πέντε γνωστά κοντσέρτα για πιάνο του Μπετόβεν, συν το πολύ νεανικό «Κοντσέρτο αρ. 0» στην ενορχήστρωση του Ολλανδού φορτεπιανίστα Ρόναλντ Μπράουτιγκαμ. Οι δύο βραδιές άφησαν από κάθε άποψη άριστες εντυπώσεις. Οι εκτελέσεις που ακούσαμε υπήρξαν τεχνικά και υφολογικά υποδειγματικές όσο και ανεπιφύλακτα απολαυστικές. Αν και η ΟΔΕ έπαιξε σε σύγχρονα όργανα και τα κοντσέρτα ερμηνεύτηκαν σε μεγάλο πιάνο Στάινγουεϊ, υπήρξε ολοφάνερο ότι στη διάπλαση των αναγνώσεων είχε ενσωματωθεί συνειδητά κάθε κέρδος/διδαχή από την πολύχρονη εμπειρία της ιστορικής ερμηνευτικής. Κίνηση υγιούς πραγματισμού, η επιλογή αυτή λειτούργησε άριστα από πολλές απόψεις.
Πρώτα απ’ όλα ο έκδηλα μεστός και γεμάτος ήχος των σύγχρονων οργάνων και του σύγχρονου πιάνου προβλήθηκε με περίσσια λάμψη και ευκρίνεια στη μεγάλη αίθουσα. Δεύτερον, ο ψαγμένος ηχοχρωματικός εμπλουτισμός του συμφωνικού ήχου με τρομπέτες εποχής και τύμπανα με σκληρά κρόταλα εξασφάλισε στο ακρόαμα αιχμές άρθρωσης και κορυφώσεις συμβατές προς την ιστορική ερμηνευτική. Τρίτον, η σβέλτη διεύθυνση του Γκέρσταϊν από το πιάνο διέπλαθε μια φραστική γοργή αλλά και αρκούντως αιχμηρή δίχως, ωστόσο, εκπτώσεις στην άρθρωση και την ανάδειξη του μουσικού συντακτικού. Τέταρτον, η διπλή δράση του Γκέρσταϊν ως σολίστα και αρχιμουσικού εξασφάλισε στο ακρόαμα τέλεια συνοχή. Πέμπτον και σημαντικότερο, το σβέλτο, τεχνικά άρτιο παίξιμο του Γκέρσταϊν πρόβαλε στιλιστικά ενημερωμένο και εμπλούτισε τη μουσική με σωστά ζυγιασμένες διανθίσεις, προβάλλοντας αβίαστα την υφολογικά μεταιχμιακή διάσταση της γραφής του Μπετόβεν.
Εξέλιξη
Η δε συνακρόαση όλων μαζί των κοντσέρτων λειτούργησε ως ιδανική εμπειρία καταδεικνύοντας έμπρακτα την εξέλιξη της γραφής του Μπετόβεν από τα α λα Μότσαρτ/Χάιδν νεανικά κοντσέρτα -το ενορχηστρωμένο «αρ. 0» και τα «αρ. 1» και «αρ. 2»- στο πρωτορομαντικό «Αυτοκρατορικό» ή, με άλλα λόγια, από τις δεσμευτικά κανονιστικές προδιαγραφές της αφαιρετικά διακοσμητικής γραφής του πρώιμου κλασικισμού σε μουσικές διατυπώσεις με δεσπόζον δραματικό υπόβαθρο. Ενας αληθινός άθλος μουσικής εκτέλεσης, μια πολύτιμη προσφορά απολαυστικής μουσικής εμπειρίας!
Γεννημένος στη Σοβιετική Ενωση αλλά προ πολλού Αμερικανός πολίτης ο οποίος, όμως, διαβιοί μόνιμα στο Βερολίνο, ο 46χρονος Γκέρσταϊν είναι ένας ακμαίος, δεινός ερμηνευτής, μουσικά ευφυέστατος και με υπεράνθρωπες αντοχές˙ δεν είναι πολλοί σε θέση να παίξουν και, ταυτόχρονα, να διευθύνουν όλα τα πιανιστικά κοντσέρτα του Μπετόβεν μέσα σε δύο μέρες! Το κυριότερο και άμεσα αισθητό ήταν ότι οι ερμηνείες του στα κοντσέρτα διέθεταν εκπληκτική αμεσότητα και -εδώ θα καταφύγω σε μια πολυχρησιμοποιημένη λέξη- απρόσμενη φρεσκάδα˙ επίτευγμα σίγουρα όχι αυτονόητο, ειδικά για μουσικές μέχρις εξαντλήσεως χιλιοακουσμένες. Ταυτόχρονα, παρά τις υψηλές ταχύτητες, οι εκτελέσεις του άφηναν πάντα χώρο για εκλεπτύνσεις, ευφυώς παιχνιδιάρικες υπογραμμίσεις, καίριες διανθίσεις και επισημάνσεις. Στο «αρ. 0», όπου η γραφή του μόλις 14χρονου Μπετόβεν αναπαράγει όχι ανέμπνευστα τα δεσμευτικά για την περίσταση πρότυπα των Μότσαρτ και Χάιντν, ο Γκέρσταϊν απέδωσε έξοχα την πυκνή, πληθωρική σε διανθίσεις, σχεδόν συνεχούς ροής γραφή.
Ωραία αποδόθηκε εδώ και η εύστοχη, μοτσάρτειας ελαφράδας και διαφάνειας ενορχήστρωση του Μπράουτιγκαμ. Ανάλογα ίσχυσαν και για τα δύο πρώτα κοντσέρτα όπου, ωστόσο, η παρεμβολή διανθίσεων υπήρξε πολύ πιο συγκρατημένη αλλά πάντα καίρια και υφολογικά συμβατή. Αισθητά διαφοροποιημένη υπήρξε η εκτέλεση των πιο ώριμων κοντσέρτων. Εδώ, αφ’ ενός το παίξιμο του σολίστα επιδόθηκε σε απολαυστικά αθλητικό διάλογο με την αύξοντος βάρους και εκφραστικών αξιώσεων συμμετοχή της ορχήστρας, αφ’ ετέρου η απόδοση της πιανιστικής γραφής στο σύγχρονο Steinway αναπαρήγαγε εύστοχα τα δεσπόζοντα στοιχεία του μουσικού συντακτικού: καθαρή έως επιτηδευμένα σκληρή άρθρωση, ωραία ζυγιασμένες δυναμικές κορυφώσεις, δεξιοτεχνικές εξάρσεις. Οι ποιότητες αυτές υποστήριξαν επίσης με ευκρίνεια το ρυθμικό υπόβαθρο της μουσικής. Εξοχα απέδωσε ο Γκέρσταϊν τις χαρακτηριστικά μπετοβενικές μεταπτώσεις από παραγράφους μαχητικής διάδρασης πιάνου-ορχήστρας σε θύλακες λυρικής ενδοσκόπησης, ενώ θαυμάσια αναδύθηκαν και οι εκτενείς, εμφατικά εκτυλισσόμενοι διάλογοι με τα εξαίρετα ξύλινα πνευστά της ΟΔΕ (όμποε, φαγκότα κ.λπ.). Δύο θαυμάσιες, ουσιώδεις βραδιές μουσικής.
-320x213.jpg)
