Με ανοιξιάτικη διάθεση και στόχο την αναγέννηση

«Το σύνθημα “Ανοιξη όλο τον χρόνο” δεν είναι απλώς αισιόδοξο, αλλά και μια πρόθεση: να μεταδώσει η μουσική την αναγέννηση, το φως και την ελπίδα, ανεξαρτήτως εποχής ή εξωτερικών συνθηκών. Ούτε είναι απλώς ένα μότο. Είναι μια στάση ζωής και τέχνης, που καλλιεργούμε μαζί με όλους εσάς – τους ακροατές μας, τους φίλους, τους συνοδοιπόρους μας».

Με αυτά τα λόγια, ο καλλιτεχνικός διευθυντής της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών (ΚΟΑ), Λουκάς Καρυτινός, έδωσε το στίγμα της νέας καλλιτεχνικής περιόδου 2025-2026, η οποία στοχεύει στην αναγέννηση, την καινοτομία και την ανανέωση. Και πράγματι: ο νέος προγραμματισμός περιλαμβάνει κορυφαίους μαέστρους και σολίστες, ενώ η Ορχήστρα θα επιδιώξει τη διεύρυνση των μουσικών της συνόρων ώστε να ανανεώσει, μέσω αυτής, και τη σχέση της με το κοινό. Μην ξεχνάμε πως φέτος η ΚΟΑ έκλεισε τα 83 της χρόνια, οπότε ναι, πολύ σωστά μιλάει ο κ. Καρυτινός για «ανανέωση» και «αναγέννηση», ειδικά «σε μια εποχή που η σταθερότητα δεν είναι δεδομένη» και στην οποία «βλέπουμε τη μουσική να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς, ως κάτι που μας ενώνει και μας κρατά σε επαφή με το ουσιαστικό, μας φέρνει κοντά όπως η άνοιξη μετά από τη χειμωνιάτικη απομόνωση» όπως είπε ο κ. Καρυτινός (κάνοντας πάντα λόγο για τη «γενναιόδωρη υποστήριξη της υπουργού κ. Μενδώνη», κάτι που είναι απολύτως θεμιτό, ωστόσο μην ξεχνάμε πως καταρχάς δεν είναι δικά της τα χρήματα, αλλά του ελληνικού λαού και αυτή είναι η δουλειά της: να ενισχύει και τον σύγχρονο πολιτισμό σε όλες του τις εκφάνσεις).

«Η φετινή μας σεζόν είναι πλούσια, πολυεπίπεδη και γεμάτη δημιουργική πνοή. Συνδυάζει τον πυρήνα του συμφωνικού ρεπερτορίου με τολμηρές αναγνώσεις, σύγχρονους δημιουργούς, αλλά και σπουδαία έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου. Στο επίκεντρο της δραστηριότητάς μας παραμένει η διαρκής αναζήτηση μιας ανοιχτής, ζωντανής σχέσης με το κοινό – είτε είναι γνώριμο και εξοικειωμένο, είτε έρχεται για πρώτη φορά σε επαφή με τη συμφωνική μουσική. Η σταθερή μας παρουσία στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών διαρκώς εμπλουτίζεται και αποκτά καινούργιους φίλους» κατέληξε ο καλλιτεχνικός διευθυντής, προτού να παρουσιαστεί αναλυτικά ο προγραμματισμός της ερχόμενης σεζόν.

Κορυφαίες στιγμές του ρεπερτορίου και της χρονιάς / Αφιερώματα

● Αιχμή του φετινού συμφωνικού ρεπερτορίου αποτελούν οι δύο Συμφωνίες του Γκούσταβ Μάλερ, 4η και 5η, που θα παρουσιαστούν στις 31 Οκτωβρίου (η 5η) και στις 13 Μαρτίου (η 4η) σε μουσική διεύθυνση Τζον Γουόρνερ και Λούκα Καρυτινού αντίστοιχα. Η 4η είναι η τελευταία από τις λεγόμενες «τραγουδιστικές» συμφωνίες, καθώς ολοκληρώνεται με ένα σοπράνο σόλο που ερμηνεύει ένα παιδικό τραγούδι για τον παράδεισο, ενώ η 5η Συμφωνία σηματοδοτεί μια δραματική στροφή στην τεχνοτροπία του Μάλερ. Εδώ δεν υπάρχει φωνή ή ποίηση, αλλά μόνο καθαρή συμφωνική μουσική. Και οι δύο (ειδικά η 5η) δεν παρουσιάζονται συχνά από την ΚΟΑ στην Ελλάδα.

● Η σεζόν θα ξεκινήσει στις 10 Οκτωβρίου, με τον πιανίστα Αλεξέι Βολόντιν να επανέρχεται στην Ελλάδα με το μνημειώδες Πρώτο Κοντσέρτο του Μπραμς. Δεν είναι βέβαια ο μόνος σπουδαίος σολίστ που θα συμπράξει με την Ορχήστρα. Ο θρύλος του πιάνου Ντένις Ματσούεφ θα ερμηνεύσει το Δεύτερο Κοντσέρτο του Ραχμάνινοφ (21/11), ενώ η Κλερ Χουάνγκτσι, νικήτρια του διαγωνισμού Γκέζα Αντα το 2018, θα ερμηνεύσει το Πρώτο Κοντσέρτο του Σοπέν (20/2) κι αυτά μόνον ενδεικτικά…

● Η όπερα «Σαλώμη» του Ρίχαρντ Στράους θα παρουσιαστεί σε συναυλιακή μορφή (κοντσερτάντε), σε μουσική διεύθυνση Λουκά Καρυτινού, στις 23 Δεκεμβρίου. Αλλο ένα έργο που σπάνια έχει το κοινό την ευκαιρία να απολαύσει. Στους ρόλους της Σαλώμης και του Ηρώδη θα εμφανιστούν η Ελένα Στίχινα και ο Βόλφγκανγκ Αμπλινγκερ-Σπερχάκε, ενώ τον Ιωάννη θα ερμηνεύσει ο βαρύτονος Δημήτρης Τηλιακός και την Ηρωδιάδα η Κατερίνα Οικονόμου.

● Νέο έργο έχει ανατεθεί στον Ελληνα συνθέτη Χρήστο Σαμαρά: ο «Νόστος ΙΙΙ» θα ανέβει στις 17/04/2026. Ανάθεση της ΚΟΑ από κοινού με τον Δήμο Κορινθίων αποτελεί και το «Κοντσέρτο της Κορίνθου» του Λέο Μπρόουερ που θα παιχτεί σε διεύθυνση Νίκου Χαλιάσα, με σολίστ τον Δημήτρη Σουκαρά (5/6/2026 – Μέγαρο Μουσικής, 12/6/2026 – Κόρινθος).

● Θα επαναληφθεί στο Ηρώδειο (27/9/2025) η συνεργασία με το συγκρότημα Septic Flesh, στο πλαίσιο του Classic Rock που πραγματοποιείται για 9η χρονιά στοχεύοντας στη συνάντηση διαφορετικών ειδών μουσικής και στο άνοιγμα της Ορχήστρας σε ένα εντελώς διαφορετικό ακροατήριο.

● Το «Ταξίδι στο Κέντρο της Μουσικής» θα συνεχιστεί, με την Ιστορία της μουσικής να ξετυλίγεται στο Μέγαρο Μουσικής. Οι Χρίστος Παπαγεωργίου και Μαρία Ευθυμίου θα συνεχίσουν τη συνεργασία με την ΚΟΑ (και ευτυχώς), κερδίζοντας συνεχώς το ακροατήριο (ελπίζουμε και όλο νεότερο, καθώς ήδη υπάρχει σταθερό και φανατικό).

● Το έργο του Μίκη Θεοδωράκη θα ήταν αδύνατον να απουσιάσει από τον προγραμματισμό της ΚΟΑ: ξεκινώντας ήδη από τις 5 Σεπτεμβρίου στο Ηρώδειο με συμφωνικά έργα και αγαπημένα τραγούδια του συνθέτη, τα αφιερώματα θα συνεχιστούν εκτός Αθηνών, με εκτελέσεις περίφημων έργων όπως το «Μαουτχάουζεν» και ο «Ζορμπάς», αλλά με σπανιότερα παιζόμενα έργα μουσικής δωματίου, ενώ θα γίνει μία μεγάλη συναυλία στις 13/7/2026, με την παρουσίαση του «Αξιον Εστί» στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, σε μια συμπαραγωγή με το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.

● Η ΚΟΑ τιμά επίσης τις επετείους των 100 χρόνων από τη γέννηση του Πιερ Μπουλέζ (σ.σ. από τις πιο επιδραστικές και πρωτοποριακές προσωπικότητες της σύγχρονης κλασικής μουσικής, με διεθνές κύρος ως συνθέτης, μαέστρος και θεωρητικός) και των 20 χρόνων από τον θάνατο του Γιώργου Σισιλιάνου (σ.σ. από τους σημαντικότερους Ελληνες συνθέτες λόγιας/κλασικής μουσικής του 20ού αι.), περιλαμβάνοντας έργα τους στις συναυλίες της Ορχήστρας. Θα ακουστούν οι «Μινιατούρες» του Σισιλιάνου σε μουσική διεύθυνση του Βασίλη Χριστόπουλου (21/11/2025) και τα «Trois Notations» του Μπουλέζ σε μουσική διεύθυνση Στέφανου Τσιαλή (30/1/2026), σε συμπαραγωγή με το Μέγαρο Μουσικής. Μάλιστα, λίγο πριν από το τέλος του 2025 θα κυκλοφορήσουν από τη γερμανική εταιρεία Genuin δύο ηχογραφήσεις της ΚΟΑ με έργα Θεοδωράκη και Σισιλιάνου,

● Συναυλία αφιερωμένη στα 200 χρόνια από τη γέννηση του Γιόχαν Στράους ΙΙ θα γίνει στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (5/1/2026), με την υψίφωνο Βασιλική Καραγιάννη. Αφιερωματικές συναυλίες θα γίνουν και για τον Μορίς Ραβέλ (στις 5/12, για τα 150 χρόνια από τη γέννησή του) και για τον Οτορίνο Ρεσπίγκι (16/1, για τα 90 χρόνια από τον θάνατό του).

● Αφιέρωμα για γίνει και στον Οδυσσέα Δημητριάδη, ο οποίος καταξιώθηκε ως ένας από τους σημαντικότερους αρχιμουσικούς της Σοβιετικής Ενωσης και φέτος συμπληρώνονται 20 χρόνια από τον θάνατό του. Το πρόγραμμα (6/3/2026) απαρτίζεται από ρωσικά και ελληνικά έργα, ανάμεσα στα οποία η «Σαμιώτισσα», του τιμώμενου μουσικού. Τη συναυλία θα διευθύνει ο Χρήστος Κολοβός, με σολίστ τον Γεωργιανό βαθύφωνο Παάτα Μπουρσουλάτζε, έναν ερμηνευτή με τεράστια καλλιτεχνική πορεία, η παρουσία του οποίου τιμά την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών και αποτελεί ένα σημαντικό μουσικό γεγονός.

● Ενα πρόγραμμα αφιερώνεται στα 80 χρόνια από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Πρόκειται για τη συναυλία στις 31/10, σε διεύθυνση Τζον Γουόρνερ με το «Κοντσέρτο για βιολί» του Εριχ Κόρνγκολντ, 1937 (σολίστ: Ρόμαν Σίμοβιτς, βιολί). Για τα 250 χρόνια της Αμερικανικής Ανεξαρτησίας, θα παιχτούν έργα των Σάμιουελ Μπάρμπερ και Ααρον Κόπλαντ (17/4/2026). Τέλος, θα γίνει αφιέρωμα στα Κοντσέρτα του Σεργκέι Ραχμάνινοφ που θα παρουσιαστούν στο σύνολό τους σε δύο συναυλίες, (31/3 και 1/4/2026), σε μια παραγωγή του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών με σολίστ τον πιανίστα Ντένις Κοζούχιν σε διεύθυνση του Κορνήλιου Μιχαηλίδη.

● Για το Πάσχα, η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών ετοιμάζει –επίσης σε συμπαραγωγή με το Μέγαρο Μουσικής– ένα πρόγραμμα εναρμονισμένο με το πνεύμα της Μεγάλης Εβδομάδας, που περιλαμβάνει το σπάνια παιζόμενο «Te Deum» του Αντον Μπρούκνερ, μαζί με την «Ημιτελή Συμφωνία» του Φραντς Σούμπερτ και τη «Sinfonia da Requiem» του κορυφαίου Αγγλου συνθέτη Μπέντζαμιν Μπρίτεν, έργο που συνδυάζει μοναδικά το θρησκευτικό συναίσθημα και το δέος απέναντι στον θάνατο με εναγώνια αντιπολεμικά μηνύματα. Την Πασχαλινή Συναυλία (8/4/2026) θα διευθύνει ο Κωνσταντίνος Τερζάκης, ενώ θα συμπράξουν οι τραγουδιστές Σοφία Κυανίδου, Μαίρη-Ελεν Νέζη, Mario Zeffiri και Πέτρος Μαγουλάς, μαζί με τις Χορωδίες της ΕΡΤ και του Δήμου Αθηναίων.

● Η ΚΟΑ υπό την Τιανγί Λου θα συμμετάσχει επίσης στην πρεμιέρα (29/5) του έργου Mother Earth του Φαζίλ Σάι, του εκρηκτικού Τούρκου μουσικού με την ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία, ο οποίος σε αυτή τη σύνθεσή του αναλαμβάνει και τον ρόλο του σολίστα. Πρόκειται για μια ανάθεση της Cartier για ένα διεθνές project που θα διαρκέσει έναν χρόνο, με παρουσιάσεις του νέου έργου με κάποιες από τις μεγαλύτερες ορχήστρες σε όλο τον κόσμο.

Τέλος, η ΚΟΑ θα συνεργαστεί και αυτή την καλλιτεχνική περίοδο με σπουδαίους μαέστρους και αρχιμουσικούς (Ντίνις Σόουζα, Ντάνιελ Ράισκιν, Φίνεγκαν Ντάουνι Ντίαρ, Ροντόλφο Μπαράες, Αλεξέι Βολόντιν, Ντένις Κοζούχιν, Βύρων Φιδετζής, Κρίστιαν Λίντμπεργκ κ.ά.), ενώ ταυτόχρονα θα συνεχίσουν και τα εκπαιδευτικά προγράμματα (τα οποία ευχόμαστε να ενισχυθούν ακόμα περισσότερο), όπου μαθητές της Δημόσιας Εκπαίδευσης μπορούν να παρακολουθήσουν δωρεάν επιλεγμένες πρόβες της Ορχήστρας και να αποκτήσουν ακούσματα από το συμφωνικό ρεπερτόριο.