Οι ήρωες του έργου ξεπηδούν μέσα από τους αναγεννησιακούς πίνακες ενός μουσείου. Από αίθουσα σε αίθουσα οι ήρωες-φαντάσματα ζωντανεύουν και έρχονται αντιμέτωποι με τους σημερινούς χρήστες του χώρου. H oρχήστρα παίζει ρυθμούς εμβατηριακούς, που έχουν δύναμη και σφρίγος, που αναδίδουν νοσταλγικό και μελαγχολικό λυρισμό. Ο σκηνοθέτης επιχειρεί να συνδέσει τους ρομαντικούς ήρωες του Μπελίνι με τους θεατές τού σήμερα. Και οι πρωταγωνιστές διηγούνται την πιο αθάνατη ιστορία αγάπης.
H αριστουργηματική όπερα «Καπουλέτοι και Μοντέκκοι» του Βιντσέντζο Μπελίνι, το έργο που εξιστορεί την τραγωδία των «αιώνιων εραστών» της Βερόνας, του Ρωμαίου και της Ιουλιέτας, κάνει πρεμιέρα στις 13 Νοεμβρίου (θα παρουσιαστεί για ακόμα πέντε παραστάσεις) στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, εγκαινιάζοντας τη συνεργασία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής με δύο σπουδαίες όπερες της Ιταλίας: την Αρένα της Βερόνας και το Τεάτρο λα Φενίτσε της Βενετίας. Στην εντυπωσιακή παραγωγή τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Αρνό Μπερνάρ, τα ατμοσφαιρικά σκηνικά ο Αλεσάντρο Κάμερα, τα κοστούμια η Κάρλα Ρικότι, τη μουσική διεύθυνση ο Λουκάς Καρυτινός.
«Ο σκηνοθέτης ξεκίνησε από μια αφελή ιδέα: Σε ένα μεγάλο, πλούσιο ευρωπαϊκό μουσείο τεχνικοί εργάζονται για την ανακαίνιση των αιθουσών του. Ομως, όταν εκείνοι αποχωρούν τη νύχτα οι χαρακτήρες του έργου, Ρωμαίος και Ιουλιέτα, ζωντανεύουν, ξεπηδούν από τα έργα ζωγραφικής και βλέπουμε να διαδραματίζεται η διάσημη ιστορία στην εποχή της», μας λέει η Ιουλιέτα της παράστασης, Ρουμάνα σοπράνο Μιχαέλα Μάρκου. «Η μόνιμη αυτή “συμβίωση” μεταξύ των δύο περιόδων αναγκάζει τους θεατές να επικεντρωθούν στις καταστάσεις.
Αυτή η εναλλαγή θα μπορούσε να είναι βαρετή, αν δεν υποστηριζόταν από μια ισχυρή άποψη των συντελεστών. Ετσι, ο Μπερνάρ μάς ζήτησε να παίξουμε σαν κινηματογραφικοί ηθοποιοί. Να μην είμαστε στη σκηνή μόνο για να τραγουδήσουμε, αλλά για να ζήσουμε τον ρόλο με όλο μας το είναι, με σώμα και ψυχή. Ηταν μια επιλογή που έδωσε στην παραγωγή συνοχή, ένωσε τους τόπους και τους χρόνους, κατάφερε να ζωντανέψουν πολύ οι στερεοτυπικοί ρόλοι και να δημιουργηθεί θεατρική ένταση».
Oι «Καπουλέτοι και Μοντέκκοι», που πρώτη φορά παρουσιάζονται από την ΕΛΣ, είναι από τα αριστουργήματα του ρομαντικού μπελ κάντο, ένα έργο γεμάτο από τις υπέροχες ατέρμονες μελωδίες του Μπελίνι. «Η ατμόσφαιρα στην πρεμιέρα της Βερόνας ήταν υπέροχη, κυρίως διότι ήρθε και κούμπωσε με την ατμόσφαιρα που επικρατούσε κατά τη διάρκεια των προβών.
Ο τρόπος που συνεργάστηκαν ο μαέστρος και ο σκηνοθέτης ήταν ασυνήθιστος. Ηταν αυτό που θα ήθελα να έχω για κάθε παραγωγή. Ελπίζω ότι θα έχουμε την ίδια επιτυχία εδώ. Από εμάς εξαρτάται!», λέει σαν ευχή η Μιχαέλα Μάρκου.
Επηρεάζει πολύ την απόδοσή της το περιβάλλον και το κοινό; «Εξαρτάται από τις περιστάσεις. Στη Βερόνα ήταν το ντεμπούτο μου στον ρόλο και, παρ’ όλο που ήμουν πολύ συγκεντρωμένη στον εαυτό μου, συγχρόνως ήθελα να αφουγκραστώ τις αντιδράσεις του κοινού. Είναι υπέροχο συναίσθημα να νιώθεις ότι μεταδίδεις αυτό που ζεις στους θεατές».
Η όπερα βασάνισε πολύ τον Μπελίνι (σχεδόν τον οδήγησε στην τρέλα) ώσπου να την ολοκληρώσει και, παρ’ ότι είναι ένα από τα νεανικά του έργα, διαθέτει όλες τις ποιότητες και τις αρετές που ο συνθέτης ανέπτυξε αργότερα στην «Υπνοβάτιδα», τη «Νόρμα», τους «Πουριτανούς». Εχει, δε, ακόμα μια ιδιαιτερότητα: ο δημιουργός αναζητώντας τον πολυπόθητο ρεαλισμό επέλεξε τελικά γυναίκα τραγουδίστρια για να ερμηνεύσει τον πρωταγωνιστικό ρόλο του Ρωμαίου.
Σήμερα εξακολουθεί να είναι τολμηρή η πρόταση ή μοιάζει παρωχημένη; «Είναι αλήθεια ότι σήμερα έχουμε δει σχεδόν τα πάντα στο θέατρο. Τα χειρότερα και τα καλύτερα. Αλλά καθώς χωρίς έκθεση σε κινδύνους δεν υφίσταται θέατρο, οφείλεις να ρισκάρεις.
»Πράγματι, κάποιες σκηνοθεσίες αποδεικνύονται υπερβολικές και χωρίς κανένα νόημα, αλλά μερικές είναι σπουδαίες και αποτελούν τον λόγο που κρατιέται ζωντανό ένα μουσικό είδος αιώνων. Στις μέρες μας η καινοτομία δεν είναι στο αν μια γυναίκα ερμηνεύει αντρικό ρόλο αλλά στον τρόπο ερμηνείας και στην υψηλή ποιότητα. Αυτά είναι η πραγματική νεωτερικότητα».
Ο διακεκριμένος Γάλλος σκηνοθέτης Αρνό Μπερνάρ, με πολυετή πείρα στη σκηνοθεσία όπερας στα μεγαλύτερα λυρικά θέατρα του κόσμου, στους «Καπουλέτους και Μοντέκκους» αναζητά την ελαφράδα της αφήγησης, νοσταλγική διαφάνεια του ονείρου και της ψευδαίσθησης. «Στηρίχτηκα πάνω στην ακόλουθη σύλληψη: Βρισκόμαστε στο εσωτερικό ενός μουσείου. Κατά τη συμφωνική εισαγωγή, στο μουσείο αυτό γίνονται εκτενείς εργασίες συντήρησης. Οι τεχνικοί ασχολούνται με την προστασία των έργων τέχνης. Τη σύγχυση της πρώτης σκηνής διαδέχεται το ξύπνημα των χαρακτήρων, οι οποίοι βγαίνουν από τους πίνακες τη σιωπηλή νύχτα.
» Ορισμένοι Καπουλέτοι, ζωγραφισμένοι από κάποιον εξέχοντα ζωγράφο της Αναγέννησης, ζωντανεύουν και αφηγούνται μία ιστορία ωραία και απλή: αυτή των εραστών της Βερόνας. Σεβόμενος τη δομή της όπερας του Μπελίνι, τρεις σκηνές στην α’ πράξη και τρεις στη δεύτερη, περιπλανιόμαστε στο μουσείο από αίθουσα σε αίθουσα και συναντούμε αυτούς τους χαρακτήρες-φαντάσματα, οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με τους σημερινούς χρήστες του χώρου. Συνεπώς, όλες οι διαδρομές, ιστορική και ψυχολογική, οδηγούν στο μαύρο του θανάτου».
Info:
Αίθουσα «Α. Τριάντη» 13, 14, 15, 18, 20, 21/11 στις 20.00. Ερμηνεύουν: Μαίρη – Ελεν Νέζη, Ειρήνη Καράγιαννη, Μιχαέλα Μάρκου, Ελενα Ξανθουδάκη, Γιάννης Χριστόπουλος, Αντώνης Κορωναίος, Τάσος Αποστόλου, Πέτρος Μαγουλάς, Διονύσης Τσαντίνης κ.ά. Τιμές: 20, 35, 50, 65 ευρώ. Φοιτ.-παιδ. 12 ευρώ. Τηλ: 210-3662100.
