Το άγνωστο τραγούδι της Μαριανίνας για το μαύρο

Είχε τα φεγγάρια της, είχε και τους ήλιους της η Μαριανίνα Κριεζή. Οπως όλοι μας. Εκείνη, όμως, χανόταν στον δρόμο του φεγγαριού και αφηνόταν στις καυτές ακτίνες πιο συχνά από τους περισσότερους ανθρώπους που έτυχε να γνωρίσω. Ηταν το εισιτήριό της για να καταδύεται στις θαλασσινές σπηλιές των λέξεων και των συναισθημάτων. Αναδυόταν κρατώντας μαργαριταρένια κολιέ που τα έκανε στίχους για τραγούδια. Ασκούσε ταπεινά και με ανασφάλεια (και όμως…) την παρηγορητική της τέχνη.

«Εγραφε» στίχους χωρίς μολύβι και χαρτί, συνήθως ξαπλωμένη στον καναπέ με τα μάτια μισόκλειστα, μουρμουρίζοντας ξανά και ξανά το μέτρο σαν να σφυροκοπάει κάποιο ινδουιστικό mantra: «Τά τατα – Τάτα – Τάτα τα…».

Οταν όμως σηκωνόταν απ’ τον καναπέ, το τραγούδι ήταν πανέτοιμο. Μόνο τότε έπιανε το στιλό. Ή τη γραφομηχανή, βάζοντας κάποτε ένα φύλλο καρμπόν από… πάνω κι ένα φύλλο χαρτί από κάτω. Οχι από παραξενιά. Αλλά για να έχει τη χαρά της οπτικής αποκάλυψης μετά την πρώτη δακτυλογράφηση στα τυφλά πάνω στο καρμπόν.

Γεννήθηκε στις 8 Σεπτεμβρίου του 1947, σαν σήμερα πριν από 76 χρόνια. Λίγο μετά την οριστική μετακόμισή της τον Φεβρουάριο του 2022 σε ένα αρχοντικό στο Πόρτο Λίλι, που καθρεφτίζει την πατρογονική Υδρα των παιδικών της χρόνων, κυκλοφόρησε το βιβλίο μου «Στον καιρό της Λιλιπούπολης» (εκδόσεις Τόπος). Δεν πρόλαβε να το διαβάσει, αλλά αυτό είναι μια από τις πληγές για τις οποίες οι συγγραφείς καλύτερα να μην πολυμιλάνε.

Ευτυχώς που τα βιβλία είναι προσκλητήρια, διαβατήρια, ορμητήρια. Κάπως έτσι αυτοπροσκλήθηκε κατά τρόπο θαυμάσιο, απογειώθηκε ψηφιακά και προσγειώθηκε προ ημερών στο e-mail μου ο Θοδωρής Πετρόπουλος. Ηταν πιτσιρικάς όταν ανέβηκε στο Ραδιομέγαρο της Αγίας Παρασκευής και παρακολούθησε την ηχογράφηση ενός επεισοδίου της εκπομπής «Εδώ Λιλιπούπολη» στο χατζιδακικό Τρίτο. Χρόνια μετά, σε ένα απίθανο (δηλαδή… πιθανό) γύρισμα της μοίρας, βρέθηκε να συμπράττει με την Αννα Παναγιωτοπούλου και τη Μαριανίνα στη συγγραφή ενός θεατρικού έργου που δεν ολοκληρώθηκε ποτέ. Κι όλο ρωτούσε για τη «Λιλιπούπολη».

Πάνω στην κουβέντα, η Μαριανίνα τού απήγγειλε το άγνωστο τραγούδι για το μαύρο χρώμα, που δεν πρόλαβε να μελοποιηθεί γιατί κόπηκε η εκπομπή (τελευταίο επεισόδιο: Παρασκευή 2 Μαΐου 1980). Ηταν «Η μαύρη Μελανία». Ενα τετράστιχο της «Μελανίας» όλο κι όλο, ένα θραύσμα, είχα εντοπίσει στην έρευνά μου. Να το τώρα ολόκληρο, δώρο ανεκτίμητο και καλοδεχούμενο από τον κ. Πετρόπουλο.

Είναι ένα κεράκι στη γενέθλια μνήμη της, μαζί με την αδημοσίευτη μέχρι σήμερα φωτογραφία που έβγαλε ο πρώην σύζυγος της Μαριανίνας και διαχειριστής του έργου της, ο Πέτρος Γαϊτάνος των εκδόσεων «Αμμος».