Το συνολικό «αποτύπωμα» ενός ιστορικού τόπου ή μνημείου που φιλοξενεί κατά παράδοση και πολιτιστικές εκδηλώσεις καθορίζεται από δύο παράγοντες: από την ιστορική αυταξία του ίδιου του χώρου (ως ιστορικό σημείο αναφοράς ή και ως αρχιτεκτόνημα κ.λπ.) κι από την ιστορία της πολιτιστικής του διαδρομής.
Των ονομάτων και των εκδηλώσεων δηλαδή που έχουν φιλοξενηθεί εκεί. Αυτό καταγράφουμε στη μνήμη μας, όταν λέμε π.χ. «κάποτε ο Κάραγιαν διεύθυνε τη Συμφωνική του Ωδείου Αθηνών στο Ηρώδειο» και αυτό προβάλλουμε ως πολιτιστική και αισθητική ταυτότητα του χώρου αλλά και ως τουριστικό πόλο έλξης. Και είναι βέβαια σαφές ότι τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό το Ηρώδειο αντιμετωπίζεται με δέος, ως ένα είδος «προνομίου» για τον καλλιτέχνη που εμφανίζεται εκεί αλλά και ως «σταθμός» αξιομνημόνευτος στο βιογραφικό του. Γι’ αυτό και σπουδαίοι ξένοι καλλιτέχνες προβάλλουν ακριβώς μ’ αυτό τον τρόπο τις συναυλίες τους στο Ηρώδειο, ως προνόμιο δηλαδή πραγματοποίησης μιας «συναυλίας κάτω από την Ακρόπολη».
Το πρόβλημα είναι ότι, για να διατηρήσεις τη συνέπεια της πολιτιστικής και αισθητικής ιστορίας του χώρου αλλά και την αντιμετώπισή του ως χώρου ιδιαίτερης πολιτιστικής χρήσης, οφείλεις να πεις και «όχι» σε προτάσεις που δεν τις θεωρείς κακές αναγκαστικά, αλλά θεωρείς ότι δεν συμβαδίζουν με το πολιτιστικό και αισθητικό ύφος της «παράδοσης» του χώρου. Αν πεις «ναι», το ίδιο το μνημείο και η ιστορία του δεν θα πάθουν τίποτα -εφόσον μάλιστα ο καλλιτέχνης που θα εμφανιστεί θα εφαρμόσει και τους επιβεβλημένους όρους π.χ. για το όριο των ντεσιμπέλ, το βάρος των μηχανημάτων κ.λπ. Το πολιτιστικό και αισθητικό του αποτύπωμα, όμως;
Πάντως, μ’ αυτά γνώμονα κρίνει τόσα χρόνια το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο τις προτάσεις για εκδηλώσεις στο Ηρώδειο: κατ’ αρχάς, με τις ίδιες τις λεπτομέρειες της παραγωγής και κατά πόσον αυτές θα μπορούσαν να βλάψουν το μνημείο αλλά και -ας μη γελιόμαστε- υπολογίζοντας ταυτόχρονα και το αν μια πρόταση συμβαδίζει ή όχι με την πολιτιστική ιστορία του χώρου. Επιλογές προτάσεων κάνει και το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Αλλά, όσον αφορά αυτό, έχει το δικαίωμα να βάζει στο τραπέζι, προκειμένου να αρνηθεί μια πρόταση για το Ηρώδειο, και τον «ευρύτερο σχεδιασμό και τις επιμέρους κατευθύνσεις του καλλιτεχνικού προγραμματισμού» του.
Κι αυτό άλλωστε επικαλέστηκε φέτος το Φεστιβάλ Αθηνών, για να αρνηθεί την πραγματοποίηση συναυλίας εφ’ όλης της ύλης του Χρήστου Λεοντή στο Ηρώδειο, με αφορμή τα 60 χρόνια μουσικής προσφοράς του. Εκεί όμως που το Φεστιβάλ είπε «όχι» στον Λεοντή (παρότι ο σπουδαίος συνθέτης πληροί και με το παραπάνω τις προδιαγραφές για να θεωρήσει κάποιος ότι μια συναυλία του εκεί δεν θα πήγαινε κόντρα στην πολιτιστική και αισθητική «παράδοση» του χώρου), το ΚΑΣ είπε «ναι» στον Αντώνη Ρέμο και την Αννα Βίσση.
Σε προγραμματισμένη συνεδρίασή του, το ΚΑΣ, στις 16 Μαΐου, ενέταξε στην ημερήσια διάταξη το θέμα της «Εγκρισης ή μη προσωρινής παραχώρησης χρήσης του Ωδείου Ηρώδου του Αττικού σε καλλιτεχνικούς φορείς, προκειμένου να πραγματοποιηθούν εκδηλώσεις κατά τη φθινοπωρινή περίοδο του έτους 2023». Της έγκρισής ή μη δηλαδή των «εξωφεστιβαλικών» εκδηλώσεων του φθινοπώρου. Ανάμεσα σ’ αυτές ήταν και οι προτάσεις: 1. Του Αντώνη Ρέμου για συναυλία μαζί με τον Αμερικανό τραγουδιστή και τραγουδοποιό Μάικλ Μπόλτον και με πρόγραμμα που θα περιλαμβάνει τραγούδια συνθετών όπως οι Μίκης Θεοδωράκης, Μίμης Πλέσσας, Γιάννης Σπανός, αλλά και άλλα από τις προσωπικές δισκογραφίες των δύο συντελεστών. 2. Της Αννας Βίσση, για φιλανθρωπική συναυλία υπέρ της Ελληνικής Εταιρείας Προστασίας και Αποκαταστάσεων Αναπήρων Παίδων (ΕΛΕΠΑΠ).
Θα στοιχημάτιζε, βέβαια, κάποιος ότι το ΚΑΣ δεν θα πρόκρινε αυτές τις προτάσεις που προέρχονται από δύο λαϊκοπόπ ερμηνευτές, με εμφανίσεις με πιο εμπορικούς όρους σε πιο εμπορικούς χώρους: όπως είναι π.χ. το καθιερωμένο πάρτι του Nammos στην Ψαρού στη Μύκονο με τον Αντώνη Ρέμο και με εισιτήρια στα οποία δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να ανταποκριθεί ένας μέσος μισθωτός.
Ισως βέβαια επειδή αυτό τον καιρό το Nammos, έχοντας θέματα με την πολεοδομία Μυκόνου για παραβάσεις, «σφραγίστηκε», ο Ρέμος να αναζήτησε εναλλακτικές εξίσου πολυδιαφημισμένες διεθνώς -και τι καλύτερο μετά το Nammos από το Ηρώδειο; Θα στοιχημάτιζε, επίσης, κάποιος ότι, αν το ΚΑΣ πρόκρινε κάτι, αυτό θα ήταν η Βίσση, που είχε τουλάχιστον φιλανθρωπική αφορμή -αν και η άποψή μας είναι ότι ακόμα και μια συναυλία φιλανθρωπικού σκοπού δεν μπορεί να υπερβαίνει τον άγραφο νόμο της παράδοσης του Ηρωδείου.
Κι όμως, πρώτα η επιδίωξη του Αντώνη Ρέμου κατόρθωσε να ανατρέψει μια πάγια πολιτική αρνήσεων του ΚΑΣ σε ανάλογες προτάσεις, μέχρι εδώ.
Διότι το Συμβούλιο έδωσε αμέσως το «πράσινο φως» στον ίδιο, ενώ αντίθετα η Αννα Βίσση αρχικά απορρίφθηκε, καθώς υπήρξε διχογνωμία για το αν θα της δοθεί τελικά έγκριση. Επειτα από ένσταση, λόγω του φιλανθρωπικού χαρακτήρα της συναυλίας, και νέα ψηφοφορία, τελικά έλαβε και η συναυλία της Βίσση το «πράσινο φως».
Πληροφορίες που αναρτήθηκαν σε ιστοσελίδες αναφέρουν πως η συνεδρίαση του ΚΑΣ δεν κύλησε σε ήρεμους τόνους, καθώς για μία ακόμα φορά το ερώτημα που αφορά στο Ηρώδειο ήταν εάν ο χώρος μπορεί να παραχωρείται και για πιο λαϊκοπόπ μουσικές προτάσεις ή γενικώς πιο «εμπορικές».
Τις προηγούμενες φορές, το ΚΑΣ συνυπολόγιζε το γεγονός ότι ενός «ναι» μύρια μπορεί να έπονται, διότι πώς θα αρνηθείς μεθαύριο τη χρήση του Ηρωδείου σε έναν ακόμα δημοφιλή τραγουδιστή της πίστας; Αυτή τη φορά, όμως, αποφάσισε να καταγράψει μία… ιστορική υποχώρηση.
Είναι δυνατόν οι επιστήμονες που απαρτίζουν το ΚΑΣ, όπως π.χ. ο Μανόλης Κορρές, ο Νίκος Σταμπολίδης, ο Μιχάλης Τιβέριος κ.ά., να γνωρίζουν τα τραγούδια του Ρέμου και της Βίσση και ως ακροατές τους να κατέληξαν θετικά στο αίτημα της παραχώρησης; Πιο πιθανό μας φαίνεται να προϋπήρξαν «άνωθεν» εγκρίσεις, αν όχι πιέσεις.
Αλλωστε, τα αιτήματα για την εξωφεστιβαλική παραχώρηση του Ηρωδείου (αιτήματα που φέτος ανέρχονταν συνολικά σε 78 και προκρίθηκαν τελικά 40, συμπεριλαμβανομένων των Ρέμου και Βίσση) κατατίθενται στο υπουργείο Πολιτισμού και εξετάζονται αρχικά από 11μελή επιτροπή που ορίζεται επί τούτου και η οποία αποτελείται από υψηλόβαθμα στελέχη υπηρεσιών και φορέων του ΥΠΠΟ και από τους καλλιτεχνικούς διευθυντές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, του Εθνικού Θεάτρου και του Ελληνικού Φεστιβάλ -και εν προκειμένω τους Γιώργο Κουμεντάκη, Γιάννη Μόσχο και Κατερίνα Ευαγγελάτου αντίστοιχα. Εντύπωση, πάντως, θα μας έκανε αν η κ. Ευαγγελάτου πρόκρινε τις συναυλίες του Ρέμου και της Βίσση, ενώ η ίδια φέτος «έκοψε» τον Λεοντή.
Τέλος, είναι γνωστή η στενή και καλή σχέση που διατηρεί ο Αντωνης Ρέμος με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ήδη από το 2017. Ο τραγουδιστής δεν έχει κρύψει την πολιτική του προτίμηση προς τη Ν.Δ., ενώ το όνομά του είχε «παίξει» στις πιθανές υποψηφιότητες το 2019 ως επιθυμία και σκέψη μάλιστα του ιδίου του Κυριάκου Μητσοτάκη. Εκτοτε οι δύο τους έχουν συναντηθεί κι ανταλλάξει απόψεις 1-2 φορές, ενώ ο Ρέμος συχνά στις συνεντεύξεις του επαινεί το έργο της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Ε, μετά απ’ όλα αυτά δεν του αξίζει τουλάχιστον ένα Ηρώδειο;
