«Ηταν τόσο παρανοϊκή ιδέα, που δεν μπορούσα παρά να δεχτώ»

Το «The Sea Between My Soul» (Η θάλασσα ανάμεσα στην ψυχή μου) είναι μια εξαιρετικά απρόσμενη παράσταση: ταριχευμένα ζώα αφηγούνται την ιστορία της ζωής και του –συνήθως τραγικού– θανάτου τους μέσω των εικόνων του Ράεντ Γιασίν και του λόγου και των τραγουδιών του Αλαν Μπίσοπ, γνωστού από το σχεδόν μυθικό πλέον γκρουπ «The Sun City Girls».

Η πρεμιέρα ήταν προγραμματισμένη στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση για τον Μάρτιο του 2020 – κι όλοι γνωρίζουμε τι συνέβη… Ομως κάλλιο αργά παρά ποτέ! Το τριήμερο από απόψε και το Σαββατοκύριακο (19-20-21 Νοεμβρίου) θα μπορέσουμε να απολαύσουμε αυτό το ασυνήθιστο μιούζικαλ ζωντανά – όσο μπορεί κανείς να το πει για μια παράσταση με το συγκεκριμένο καστ! Ευκαιρία να δώσουμε τον λόγο στον συνθέτη Αλαν Μπίσοπ να μας πει περισσότερα γι’ αυτό το –τουλάχιστον– πρωτότυπο πρότζεκτ.

● Εξαιρετικής πρωτοτυπίας πρότζεκτ! Δανείζεις, λοιπόν, τη φωνή σου και τα λόγια σου σε ταριχευμένα ζώα.

Και τη μουσική επίσης, όλη. Δεν θα έλεγα πως είναι ασυνήθιστο εγχείρημα για μένα να γράφω τραγούδια με αυτόν τον τρόπο, όμως το να δουλέψω με τον Ράεντ Γιασίν πάνω σε αυτή τη σπουδαία ιδέα, αυτήν την τρελή ιδέα, να πάρουμε ταριχευμένα ζώα και να τα τοποθετήσουμε σε ένα αστικό τοπίο που θα έφερνε στον νου συνειρμούς με το μεσογειακό ιστορικό πλαίσιο, με τις πόλεις της Μεσογείου να εκπροσωπούνται από κτίρια που την οριοθετούν, ήταν μια τόσο παρανοϊκή ιδέα, που φυσικά δεν μπορούσα παρά να δεχτώ.

Εχω δουλέψει με τον Ράεντ πολλές φορές και πάντοτε θαύμαζα το μυαλό του και τον τρόπο που σκέφτεται. Το αστείο ήταν πως έπρεπε να περιμένω σχεδόν ώς την τελευταία στιγμή για να ξέρω ακριβώς ποια ζώα επρόκειτο να αποκτήσει ως ταριχευμένους «ρόλους». Ετσι προσπάθησα να καταγράφω ιδέες, όμως ο κύριος όγκος της δουλειάς έπρεπε στην πραγματικότητα να γίνει τελευταία στιγμή. Ηταν ένα εντελώς τρελό εγχείρημα. Χαίρομαι που τα καταφέραμε.

● Από πού αρχίζει κανείς για να δώσει φωνή στα νεκρά ζώα; Τι σου ήρθε πρώτα στο μυαλό;

Από τη μία το πρακτικό κομμάτι κι από την άλλη το μη πρακτικό. Πάντοτε γνώριζα αρκετά για τα ζώα, όλη μου τη ζωή μού άρεσε να τα μελετώ. Μάλλον έπρεπε να είχα γίνει ζωολόγος: γνωρίζω όλα τα είδη ζώων ανά τον κόσμο, σε όλες τις ηπείρους. Μερικές φορές, όταν βοηθάω τα παιδιά μου στη μελέτη τους, εκπλήσσομαι κι εγώ με τα πράγματα που γνωρίζω για τα ζώα, ακόμα και για τα πιο ασυνήθιστα, όπως και για τους δεινόσαυρους.

Ξέρω τον τρόπο ζωής τους, την καταγωγή τους, τι τρώνε, πού πηγαίνουν, τι κάνουν. Αυτό όμως δεν σε κάνει ικανό να πλάσεις ένα τραγούδι, και μάλιστα σχετικό με τη Μεσόγειο. Να γράψω στίχους, να πλάσω έναν χαρακτήρα και να τον ταιριάξω στον συνολικό σχεδιασμό. Παρ’ όλο που και στο παρελθόν έχω δημιουργήσει τραγούδια που να ταιριάζουν με συγκεκριμένες περιοχές, η διαδικασία τώρα ήταν εντελώς μοναδική, αλλά ταυτόχρονα με έκανε να νιώθω άνετα.

Προχώρησα με αυτοπεποίθηση. Κατόρθωσα να δημιουργήσω μια αφήγηση που έλπιζα πως θα ταιριάζει. Μου αρέσει να δημιουργώ σκοτεινό υλικό, πάνω σε σκοτεινή θεματική, που έχει να κάνει με την τραγωδία, τον θάνατο, τη φρίκη, τον τρόμο και την κακοτυχία.

● Νομίζω πως οι μεσογειακοί λαοί έχουμε ανέκαθεν στενή σχέση με την ιδέα του πρόωρου και ξαφνικού θανάτου. Και θα συμπεριελάμβανα στις μεσογειακές χώρες και τον Λίβανο.

Είναι επίσης και εκρομαντισμένος αυτός ο θάνατος – σε όλους αρέσει λίγη τραγωδία. Σε όλους μας δημιουργούν κραδασμό οι ιστορίες που μιλούν για τους καταπιεσμένους, για αυτούς που είναι θύματα σκληρών καταστάσεων κι οι ζωές τους έχουν σπαραξικάρδιες στιγμές που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον θάνατο. Πώς λοιπόν ξεχωρίζει κανείς το ένα από το άλλο; Πείτε μου εσείς… Ο καθένας μπορεί να ταυτιστεί με αυτό το θέμα, και όλοι μας έχουμε και μια συμπόνια προς τα ζώα. Εδώ τα βάζουμε στη θέση των ανθρώπων.

Οι χαρακτήρες τους είναι στην πραγματικότητα ανθρώπινοι. Χρησιμοποιούμε τη ζωομορφία. Δεν μπορώ να γράψω ως ζώο. Δεν είμαι ούτε αρκούδα ούτε ρακούν ούτε αλεπού. Αυτά που σκέφτονται και κάνουν τα ζώα, αποτελούν ακόμα ένα μυστήριο το οποίο προσπαθούμε να αναλύσουμε. Στην πραγματικότητα όμως προβάλλουμε πάνω τους δικές μας εικόνες.

● Είναι αλήθεια πως όλους μάς έλκουν οι τραγικές ιστορίες, όλοι μας έχουμε μια δραματική πλευρά. Συνήθως όμως αυτή εκδηλώνεται με αφορμή το τι παθαίνουν οι άλλοι, όχι εμείς. Εσείς έπρεπε να μπείτε στη θέση ζώων που πέθαναν τραγικά.

Ελπίζω πως αυτό θα φτάσει στους θεατές. Επρεπε να εφεύρω κάποιο σύστημα για να εκφράσω στους άλλους την τραγωδία ή τον θάνατο με τρόπο που να καταλαβαίνουν για τι μιλάω. Συχνά αναρωτιέμαι πώς αυτό αποδίδεται. Συχνά ούτε κι εγώ ξέρω τι ακριβώς προσπαθώ να κάνω. Ολο αυτό είναι ανοιχτό σε ερμηνείες, και έτσι επιθυμώ να είναι. Από τη μια πλευρά το απόλαυσα κι από την άλλη δεν ξέρω αν θα έχω ποτέ ξανά την ευκαιρία να κάνω κάτι παρόμοιο. Μπήκα εντελώς μέσα του και επένδυσα σε αυτό όλα όσα μπορούσα.

▶ Η παράσταση του Ράεντ Γιασίν «The Sea Between My Soul» με λόγο και τραγούδια του Αλαν Μπίσοπ θα παρουσιαστεί στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση από σήμερα Παρασκευή 19 μέχρι και την Κυριακή 21 Νοεμβρίου 2021, στις 20.00 και τις 22.00. Πληροφορίες και εισιτήρια: The Sea Between My Soul – Σκηνοθεσία: Ράεντ Γιασίν, Μουσική: Αλαν Μπίσοπ – Ιδρυμα Ωνάση (onassis.org)