Δημοτικά τραγούδια «έτσι όπως δεν τα ’χετε ξανακούσει»

Το τελευταίο διάστημα ο Σταύρος Ξαρχάκος ασχολείται με το δημοτικό τραγούδι. Αυτό από μόνο του είναι πολύ ενδιαφέρον και γοητευτικό διότι ο Ξαρχάκος, εκτός από μέγας συνθέτης, είναι και σπουδαίος ενορχηστρωτής. Αληθινός μάγος, παίρνει κάτι, οτιδήποτε, και το μεταμορφώνει. Την Κυριακή το βράδυ, λοιπόν, στο Ηρώδειο θα παρουσιάσει και θα διευθύνει μια σουίτα με τίτλο «Θέλει Αρετή και Τόλμη το… τραγούδι», εμπνευσμένη από 21 επίλεκτα δημοτικά τραγούδια με ερμηνεύτρια την Ηρώ Σαΐα και ορχηστρικό σύνολο. Θα είμαι εκεί εννοείται, δεν χάνεται αυτό. Και λίγο πριν, συνάντησα και την Ηρώ, την ερμηνεύτρια της βραδιάς, να μιλήσουμε για τον πλούτο του δημοτικού τραγουδιού.

● Τι θα ακούσουμε στο Ηρώδειο;

Δημοτικά τραγούδια έτσι όπως δεν τα έχετε ξανακούσει.

● Είναι γεγονός πως ο Σταύρος Ξαρχάκος έχει την ικανότητα να ανακατεύει τα κομμάτια. Σαν να ανακαλύπτει ένα δεύτερο τραγούδι μέσα σε ένα τραγούδι…

Για να απαντήσω, θα δώσω ένα παράδειγμα. Στη δισκογραφία το πιο γνωστό από τα -πολύ λίγα- παραδοσιακά που έχει διασκευάσει, είναι ο Ερωτόκριτος με τη φωνή του Νίκου Ξυλούρη. Ολοι γνωρίζουμε πόσο δυνατό είναι με τη δική του ενορχήστρωση και ακούγεται δεκαετίες μετά στα ραδιόφωνα καθημερινά. Αν κρίνετε από το πώς ήταν στην πρώτη του μορφή και πόση δύναμη απέκτησε με την ενορχήστρωση του Σταύρου Ξαρχάκου, μπορείτε να φανταστείτε και πόσο διαφορετικά θα ακουστούν στο Ηρώδειο ορισμένα γνωστά σε όλους μας δημοτικά τραγούδια, με τη δική του ενορχήστρωση και μουσική διεύθυνση.

● Είναι εύκολη η ερμηνεία των δημοτικών;

Εύκολη δεν είναι, δεν είμαι τραγουδίστρια δημοτικού τραγουδιού, αλλά σίγουρα με έχει βοηθήσει η ευελιξία της φωνής μου και κυρίως το γεγονός ότι υπάρχουν στα βιώματά μου από τα παιδικά μου χρόνια. Παίζει ρόλο επίσης ότι σχεδόν σε κάθε μου πρόγραμμα τραγουδώ πάντα παραδοσιακά κομμάτια.

● Πόσο ζωντανό είναι το δημοτικό τραγούδι σήμερα;

Το δημοτικό τραγούδι και το βυζαντινό μέλος είναι οι μουσικές μας ρίζες. Επομένως, ακόμα και όταν δεν ακουγόταν στην παραδοσιακή μορφή του, υπήρχε μέσα σε είδη όπως το λαϊκό, το ρεμπέτικο και διάφορα άλλα. Πάντα ήταν και είναι ζωντανό.

● Εξελίσσεται, άλλωστε.

Εξελίσσεται, διασκευάζεται, μεταμορφώνεται χωρίς όμως ποτέ να χάνει τη δύναμη και την ομορφιά του, είτε όταν ακούγεται «πειραγμένο» είτε στην αρχική του «κλασική» μορφή.

● Πόσο πιθανό είναι όμως να ακουστεί κιτς ένα διασκευασμένο δημοτικό τραγούδι;

Πολύ πιθανό και πολύ εύκολο αν δεν υπάρχει αισθητική και γνώση.

● Το δημοτικό τραγούδι είναι μόνο για τους μεγαλύτερους σε ηλικία;

Το δημοτικό τραγούδι, καταρχάς, είναι τραγούδι που «τραγουδιέται» και ακούγεται. Εχει ως στίχο του τη δημοτική ποίηση, δεν μπορεί να αποτελέσει υπόκρουση για να πιούμε τον καφέ μας παράλληλα ή να δουλεύουμε στον υπολογιστή ή να μαγειρεύουμε. Χρειάζεται ακροατές και ενίοτε και χορευτές. Απαιτεί την προσοχή μας.

● Δύσκολο αυτό σε μια τόσο γρήγορη εποχή…

Στη σημερινή εποχή, που όλοι τρέχουμε για να προλάβουμε κάτι, ασφαλώς είναι λίγο πιο δύσκολο να αποτελέσει άκουσμα της καθημερινότητας στην κλασική του μορφή. Γι’ αυτό και, κατά τη γνώμη μου, θεωρείται ότι το ακούν οι μεγαλύτερες ηλικίες. Ομως οι νέοι που καταπιάνονται μαζί του, οι διασκευές στα δημοτικά τραγούδια, οι συνθέτες που έχουν βασιστεί στην παράδοση και δημιουργούν νέα τραγούδια παραδοσιακά καταδεικνύουν ότι το δημοτικό τραγούδι είναι για όλες τις ηλικίες. Σκεφτείτε ότι κάποτε αυτό που λέμε τώρα δημοτικό, ήταν το «in» και «hot» τραγούδι μιας άλλης εποχής. Ισως και κάποια από τα τραγούδια της σημερινής εποχής να αποτελέσουν τα «παραδοσιακά» του μέλλοντος. Και υπάρχουν τέτοια.

● Πόσο κακό έκανε η περίοδος της χούντας στα παραδοσιακά τραγούδια;

Το γεγονός ότι συνδέθηκε το δημοτικό τραγούδι με τη χούντα δεν μπόρεσε να βλάψει φυσικά το ίδιο το δημοτικό τραγούδι, αλλά εκείνους που δεν το άκουγαν λόγω της συγκεκριμένης σύνδεσης. Η μουσική είναι μια ύψιστη μορφή τέχνης και ευτυχώς στέκεται πάνω κι εκτός από πολιτεύματα και κόμματα. Και η μουσική του Βάγκνερ είχε ταυτιστεί με τον Χίτλερ, αυτό θα πει ότι δεν θα ξανακούσουμε Βάγκνερ ή δεν θα ξανακούσουμε τραγούδια Ελλήνων συνθετών που κάποτε τα χρησιμοποίησαν κάποια κόμματα; Τα ίδια τα τραγούδια τι φταίνε;

? Info: Κυριακή 26/9, Ηρώδειο, Ωρα έναρξης: 21.00, Εισιτήρια: VIP 50 €, A Ζώνη 40 €, Β Ζώνη 30 €, Γ Ζώνη 25 €, Δ Ζώνη 20 €, Ε Ζώνη 15 €.