Ta matoklada sou lampoun

Το Λονδίνο είχε ζέστη χθες. Και σήμερα και αύριο, όπως λένε οι μετεωρολογικές προβλέψεις, είμαστε τυχεροί, το «πετύχαμε» σε καλή φάση. Χαιρετισμούς λοιπόν από το Λονδίνο, από την ευρωπαϊκή μητρόπολη της μουσικής, εδώ που συμβαίνουν όλα τα καλά. Τα ροκ φυσικά, τα ποπ, τα dance, τα τζαζ, τα σόουλ, όλα.

Αλλά εμείς ταξιδέψαμε έως εδώ για να ακούσουμε ρεμπέτικα! Την «underground μουσική της Ελλάδας», όπως εύστοχα έγραφαν σε ολοσέλιδο ρεπορτάζ τους οι «Financial Times». «Τη μουσική που άκουγαν οι γκάνγκστερ στην Ελλάδα τη δεκαετία του ’20 και του ’30», όπως σημείωσε και το φολκ περιοδικό «Songlines». Την Πέμπτη το βράδυ παρακολουθήσαμε (μαζί με 2 χιλιάδες κόσμο σε ένα sold out θέατρο) την παράσταση «Markos the Patriarch of Rebetiko», ένα αφιέρωμα στον Μάρκο Βαμβακάρη.

Η συναυλία έγινε στο επιβλητικό Barbican Centre και ήταν αποθεωτική, τα ρεμπέτικα κυρίευσαν τον χώρο. Την επιλογή ρεπερτορίου και όλο τον συντονισμό είχε η Λίνα Νικολακοπούλου. Εστησε μία εξαιρετική παράσταση, που συνδύαζε ήχο και εικόνα, μουσική και πρόζα.

Τραγούδησαν ο Γιάννης Κότσιρας, η Σοφία Παπάζογλου και η Εβελίνα Αγγέλου, ενταγμένοι όλοι σεμνά στο concept, να αποτελούν τα μέλη της ρεμπέτικης κομπανίας. Εκεί φυσικά και ο γιος του Μάρκου, ο Στέλιος Βαμβακάρης, να αποτελεί τον συνδετικό ιστό με το παρελθόν. Στο πιάνο ήταν ο Παναγιώτης Τσεβάς και στο μπουζούκι δέσποζε ο μοναδικός Μανώλης Πάππος.

Το μεγάλο όνομα, αλλά και η έκπληξη της βραδιάς ήταν ωστόσο ο Αλεξ Καπράνος των Franz Ferdinand. Ηταν εκεί βασικά για να διαβάσει αποσπάσματα από την αυτοβιογραφία του Μάρκου, που κυκλοφόρησε και στα αγγλικά («Markos Vamvakaris: Autobiography»), αλλά τραγούδησε και δύο κομμάτια. Μεγάλη έκπληξη. Στην αρχή είπε μόνος του το «Τα ματόκλαδά σου λάμπουν» και στο τέλος, μαζί με τους υπόλοιπους, τη «Φραγκοσυριανή». Κι έστω κι αν έχανε λίγο τον ρυθμό μόλις ξεκίναγαν τα κομμάτια, μετά ήταν μια χαρά. Εστω κι αν έμοιαζε κάπως αταίριαστο με τα ρεμπέτικα το φινετσάτο στιλ του.

Αργότερα στα καμαρίνια μάς έλεγε πόσο ενθουσιασμένος ήταν από όλο αυτό. Και πόσο άγχος είχε. Ισως γιατί βρίσκονταν εκεί και οι γονείς του, που είχαν ταξιδέψει από τη Γλασκόβη για το live. Πειραιώτης ο πατέρας του, ζει στην Αγγλία μόνιμα.

Πειραιώτης γιατρός και ο παππούς του, ήταν ο προσωπικός γιατρός του Μάρκου Βαμβακάρη. «Τα ρεμπέτικα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη ζωή μου», λέει. «Η μουσική αυτή αποτελεί κλειδί στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς μου ως καλλιτέχνη. Το μεγάλο πρόβλημά μου ήταν πώς θα πω το “πω πω Παναγιά μου” που άκουγα από τη γιαγιά μου, αλλά ευτυχώς με βοήθησε η Λίνα».

Είχε φάση η συναυλία στο Barbican, ένα ελληνικό live στο Λονδίνο. «60% Ελληνες και 40% Αγγλοι οι θεατές», μας είπαν από τη διοργάνωση. Γι’ αυτό και οι υπεύθυνοι του χώρου έζησαν στιγμές που δεν πρέπει να τις βλέπουν εκεί μέσα. Πότε άλλοτε θα είδαν κόσμο στους διαδρόμους να χορεύει χασαποσέρβικο; Η κομπανία γνώρισε αποθεωτικές στιγμές.

Τα ρεμπέτικα ξεσήκωσαν όλο το Barbican, παρέσυραν και οι Ελληνες τους ξένους, στα τελευταία τραγούδια χειροκροτούσαν ρυθμικά όλοι τους. Ορθιοι. Και ήταν συγκινητικό μετά τη συναυλία να βλέπεις στα καμαρίνια νέα παιδιά, Ελληνες δεύτερης γενιάς προφανώς, που μίλαγαν πολύ σπαστά ελληνικά, να υποκλίνονται στον Στέλιο Βαμβακάρη. Είχαν αγοράσει και την αυτοβιογραφία του Μάρκου και ήθελαν να τους την υπογράψει με αφιέρωση.

Χθες το βράδυ, 11 ώρα Αγγλίας (1 ώρα τα ξημερώματα στην Ελλάδα) ήμασταν και στο BBC, είδαμε από κοντά τη συνέντευξη που έδωσε η Λίνα Νικολακοπούλου στη Mary Ann Kennedy του BBC 3, στο Τρίτο Πρόγραμμα του Λονδίνου. Τεμενάδες έκαναν όλοι στη Λίνα…

Τα καλύτερα τα ζήσαμε πάντως στο διάλειμμα της συναυλίας. Τα μπαρ γέμισαν με κόσμο, οι παροιμιώδεις και αυστηρές ουρές των Εγγλέζων μπροστά στα ταμεία είχαν εξαφανιστεί. Ολοι μαζί, ξέρετε πώς το κάνουμε, όποιος προλάβει να πάρει πρώτος. Οχι άσχημα όμως, αλλά με ευγένεια. Παρασύρθηκαν και οι ξένοι, μαζί μας και αυτοί. Είδα μια παρέα Εγγλέζων να πίνουν… ούζο! Πού τα βρήκαν τα καραφάκια, θα μείνω με την απορία…