Θρίλερ στη Φιλαρμονική του Βερολίνου

Θα είναι νέος; Θα είναι τολμηρός; Θα τον γνωρίζουμε καλά; Θα τον έχουν «τσεκάρει» στο Βερολίνο; Ή μήπως θα είναι ώριμος, ηλικιωμένος και θα αποτελεί τη σίγουρη λύση; Ποιος, τέλος πάντων, θα καθίσει στο τιμόνι της μεγαλύτερης και σημαντικότερης ορχήστρας του κόσμου; Θα είναι ένας από τα φαβορί, δηλαδή ο ήρεμος Λετονός Αντρις Νέλσονς, ο επαναστάτης και νεότερός του Βενεζουελάνος Γκουστάβο Ντουνταμέλ ή ο στιβαρός Γερμανός Τίλεμαν; Ή η ορχήστρα θα κάνει την απόλυτη έκπληξη δίνοντας το χρίσμα σε αουτσάιντερ, όπως ο 43χρονος Κίριλ Πετρένκο, αλλά και ο δικός μας Θεόδωρος Κουρεντζής;

Ενα είναι σίγουρο. Ο ενδέκατος κατά σειρά διευθυντής της Φιλαρμονικής του Βερολίνου, του ιστορικού συνόλου που ιδρύθηκε το 1882, για να τα καταφέρει θα χρειαστεί να δώσει μια ασύλληπτη μάχη. Μέχρι την ώρα που έκλειναν αυτές οι σελίδες, στη Γερμανία το πολύωρο θρίλερ συνεχιζόταν. Τα κινητά τηλέφωνα είχαν παραμείνει εκτός αίθουσας και μέσα σε μια εκκλησία (αρχικά ακόμα και ο χώρος κρατιόταν μυστικός) οι 124 μουσικοί της ορχήστρας επέλεγαν με τον σπάνιο δημοκρατικό τους τρόπο τον νέο τους «αρχηγό». Η διαδικασία, που σε πολλά παραπέμπει σε παπική εκλογή, είχε ξεκινήσει από το πρωί. Αλλά ώς τα μεσάνυχτα το «κονκλάβιο» των μουσικών δεν είχε αποφανθεί.

H ανακοίνωση, που από μέρες είχε ανέβει στο σάιτ της Φιλαρμονικής του Βερολίνου, ήταν λιτή. Κατά τα γερμανικά πρότυπα. «Στις 11 Μαΐου, τα μέλη της ορχήστρας, θα ψηφίσουν με μυστική ψηφοφορία για τον νέο καλλιτεχνικό διευθυντή της Φιλαρμονικής, ο οποίος θα αναλάβει τα καθήκοντά του το 2018 που ο σερ Σάιμον Ρατλ αφήνει την ορχήστρα. Το αποτέλεσμα θα ανακοινωθεί αμέσως μετά τις εκλογές».

Αρχικές πληροφορίες ανέφεραν πως το όνομα επρόκειτο να ανακοινωθεί χθες στις 16.00. Αλλά τελικά ο λευκός καπνός δεν βγήκε μέχρι τα μεσάνυχτα. Γύρω στις 6 μ.μ., βέβαια, χαμό στα social media προκάλεσε το τουίτ μιας σολίστ της ορχήστρας, που ανέφερε ως νέο διευθυντή τον Αντρις Νέλσονς. Οταν άρχισαν όλοι να το αναπαράγουν, εκείνη το κατέβασε και επικράτησε και πάλι σιωπή.

Από την πολύωρη διαδικασία είναι προφανές πως υπάρχει διαφωνία στις τάξεις των μουσικών. Μην ξεχνάμε πως οι άνθρωποι που ψηφίζουν, δηλαδή οι κορυφαίοι σολίστ παγκοσμίως, είναι παραδοσιακά και οι πιο αυστηροί κριτές του μαέστρου.

Πριν από 16 χρόνια, που οι μουσικοί ξαναψήφισαν για τον διάδοχο του Κλαούντιο Αμπαντο, η μάχη δόθηκε μεταξύ δύο μεγάλων φαβορί: του Σ. Ρατλ, που τελικά αναδείχτηκε νικητής, και του Ντάνιελ Μπάρενμποϊμ. Χθες τα πράγματα δεν ήταν το ίδιο ξεκάθαρα. Επικρατέστεροι μέχρι την τελευταία στιγμή ήταν ο Κρίστιαν Τίλεμαν και ο Αντρις Νέλσονς. Ο μεν πρώτος είναι τολμηρός και πρωτοπόρος, όμως η στενότητα του ρεπερτορίου του καθώς και το γεγονός ότι κάποιες φορές προέβη σε αμφιλεγόμενες πολιτικές διακηρύξεις καθιστούν την εκλογή του υπέρβαση. Επίσης, μεγάλο εμπόδιο αποτελούν οι ανελαστικές δεσμεύσεις του στο Μπαϊρόιτ (βλέπετε, το φεστιβάλ που πραγματοποιείται καλοκαίρι, πιθανόν να δυσχεραίνει τον προγραμματισμό των θερινών εξορμήσεων της ορχήστρας).

Ο Νέλσονς, από την άλλη, σύμφωνα με την Ντόιτσε Βέλε, «χειρίζεται την μπαγκέτα με τέτοια χάρη και μοναδική κίνηση, που νομίζεις πως ο ίδιος δεν έχει κόκαλα στο σώμα του. Είναι ρευστός σαν τη μουσική». Σημερινός μουσικός διευθυντής της Συμφωνικής της Βοστόνης (η θητεία του λήγει ακριβώς το 2018, οπότε θα χρειαστεί να αναλάβει καθήκοντα στο Βερολίνο) είναι συχνά προσκεκλημένος ως μαέστρος της Φιλαρμονικής του Βερολίνου, αλλά και σε όλες τις άτυπες δημοσκοπήσεις που ψήφιζε το κοινό, βγαίνει πρώτος με διαφορά.