«Φέτος μιλάμε για ήρωες. Σχεδόν ένα χρόνο πριν από τη μεγάλη επέτειο των 200 χρόνων από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης, η επόμενη καλλιτεχνική περίοδος για την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών έχει τον υπέρτιτλο “Ηρωες”. Ποιοι ήταν τότε οι Ηρωες; Ποιοι είναι σήμερα; Και ποιες ηρωικές μορφές θα συναντήσουμε στους δρόμους του μέλλοντός μας;».
Εχοντας με μερικές κουβέντες περιγράψει το σκεπτικό γύρω από το οποίο θα κινηθεί τους επόμενους μήνες, ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΚΟΑ, Στέφανος Τσιαλής, παρουσίασε χθες το πρόγραμμά τους.
«Οι ήρωες δεν ζουν μόνο στις σελίδες των βιβλίων. Μιλάμε για άτομα της καθημερινότητάς μας που κάνουν δύσκολες επιλογές, που αντεπεξέρχονται αντίξοες συνθήκες, σιωπηλά και με αξιοπρέπεια. Και βέβαια, για να έρθουμε στα δικά μας, ήρωες, πρωτοπόροι, ανατροπείς είναι οι περισσότεροι μεγάλοι συνθέτες της λόγιας ευρωπαϊκής και παγκόσμιας μουσικής, που σήμερα θεωρούνται κλασικοί, αλλά στην εποχή τους σόκαραν ή έκαναν τομές μέσα από τη γραφή τους. Συνθέτες, που τόλμησαν να ακολουθήσουν τον δρόμο που θεωρούσαν ότι είναι σωστός, μέσα από πολύ ισχυρές συγκρούσεις με το καλλιτεχνικό και πολιτικό κατεστημένο της εποχής τους», σχολιάζει ο Στ. Τσιαλής.
«Είναι ηρωική η προσπάθεια της ΚΟΑ γιατί με πενιχρά μέσα κάνει μια εντυπωσιακή προσπάθεια αναβάθμισης του ρόλου της σε Ελλάδα κι εξωτερικό. Είμαι ικανοποιημένος γιατί δεν έχουμε χρέη, γιατί η Ορχήστρα βρίσκεται σε διαρκή ανοδική πορεία. Ωστόσο, νομοτελειακά, θα φτάσει σύντομα στα όριά της με το ύψος της παρούσας επιχορήγησης (από 1.800.000 που ήταν προ κρίσης έχει πέσει στις 500.000 ευρώ ετησίως)».
Ακόμα και με αυτά τα λίγα χρήματα το πρόγραμμα που περιμένουμε την καλλιτεχνική περίοδο 2019 – 2020 είναι πλούσιο και συνεπές με τη μακρά ιστορία της ορχήστρας. Στην ΚΟΑ επιμένουν σε έργα Ελλήνων συνθετών, αναζητούν τους σύγχρονους ήρωες δίνοντας προτεραιότητα στους Ελληνες μουσικούς και μαέστρους που διαπρέπουν εντός και εκτός συνόρων, τιμούν τα 250 χρόνια από τη γέννηση του μέγιστου Μπετόβεν, ηχογραφούν στην έγκριτη εταιρεία Naxos (για πρώτη φορά παγκοσμίως από ελληνική ορχήστρα) τους Χορούς του Σκαλκώτα, επενδύουν στους νέους έχοντας αναγάγει σε προσωπικό στοίχημα το εκπαιδευτικό και κοινωνικό τους έργο, αδημονούν για τις συνεργασίες με κορυφαίους αρχιμουσικούς όπως ο Κριστόφ Εσενμπαχ (θα διευθύνει την Πρώτη Συμφωνία Μάλερ και το Τέταρτο Κοντσέρτο για πιάνο του Μπετόβεν) και ο Βλαντίμιρ Ασκενάζι (επιστρέφει για να διευθύνει τη Συμφωνία του Νέου Κόσμου και το Πρώτο Κοντσέρτο για Πιάνο του Μπετόβεν), εισπράττουν ικανοποίηση για την αύξηση κατά 16% των ακροατών στις απαιτητικές συμφωνικές συναυλίες.
«Με τη μνεία των Ηρώων ως κεντρική αναφορά στο πρόγραμμά της η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών μάς συνδέει με τους Ηρωες της Επανάστασης που -με σκληρούς αγώνες- συνέβαλαν στη δημιουργία του ελληνικού κράτους, ανοίγοντας δρόμους πολιτισμού. Συνειρμικά φέρνει στον νου τους Ηρωες της καθημερινότητας, που δίνουν τις μικρές και μεγάλες μάχες, είτε τις κερδίζουν είτε όχι», ανέφερε στον χαιρετισμό της η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη.
«Σήμερα, 23 Ιουλίου 2019, έναν χρόνο μετά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι, η σκέψη μας είναι κοντά στους Ηρωες που επιβίωσαν και παλεύουν να σταθούν όρθιοι. Με απαράμιλλο ψυχικό σθένος δοκιμάζουν να συμφιλιωθούν με τη νέα πραγματικότητα, έχοντας συμπαραστάτες αφοσιωμένους εθελοντές και το κράτος. Το πρόγραμμά σας προλογίζει, με αισιοδοξία, τους Ηρωες του Μέλλοντός μας».
Πιο συγκεκριμένα, λοιπόν, στον κύκλο «Ελλήνων έργα» περιλαμβάνονται δύο συναυλίες. Στην πρώτη (Ηρωες Ι, 8/11) θα ακούσουμε συνθέσεις των Καλομοίρη, Αλέκου Ξένου, Πέτρου Πετρίδη. Στη δεύτερη (Ηρωες ΙΙ, 24/3/2020) θα ερμηνεύσουν έργα των Σπύρου Προσωπάρη, Γεώργιου Σκλάβου κ.ά. Επίσης στις 29 Νοεμβρίου στο πλαίσιο του Συνεδρίου Σκαλκώτα, θα εκτελεστούν τέσσερα μέρη από τη Δεύτερη Συμφωνική Σουίτα του Σκαλκώτα, κάποια από τα οποία δεν έχουν ξανακουστεί. Τέλος, σημαντική είναι και η συναυλία-αφιέρωμα στην επέτειο 50 χρόνων από τον θάνατο του Γιάννη Χρήστου (17 Ιανουαρίου).
Κορυφαία επέτειος αυτή της συμπλήρωσης 250 χρόνων από τη γέννηση του Μπετόβεν (2020). «Οσο θα υπάρχουν ανθρώπινα συναισθήματα, πάθη, αγωνία πραγματοποίησης ονείρων, φόβος, έρωτας, ο Μπετόβεν θα είναι επίκαιρος. Σε προσωπικό επίπεδο με συγκινεί βαθιά, γιατί υπήρξε τραγική μορφή, κακοποιημένος από τον πατέρα του, ταλαιπωρημένος από την κώφωση», είπε ο αρχιμουσικός ανακοινώνοντας πως στο φετινό πρόγραμμα θα ερμηνεύσουν το «Αυτοκρατορικό Κοντσέρτο», την «Ηρωική Συμφωνία», το εσωτερικό «Κοντσέρτο για βιολί», την «Ποιμενική», την «Πέμπτη» κ.ά. Επίσης τον Μάιο του 2020 ολοκληρώνεται ο φιλόδοξος Κύκλος Μάλερ με την εκτέλεση της 3ης (10/1/2020) και της 8ης (8/5/2020).
Τι γίνεται όμως με τους σύγχρονους -δικούς μας- ήρωες; «Οσον αφορά στους Ελληνες μουσικούς στον προγραμματισμό μας, υπάρχουν δύο πυλώνες: Ο πρώτος είναι οι καταξιωμένοι πιανίστες όπως ο Γιώργος Εμμανουήλ Λαζαρίδης, ο Στέφανος Θωμόπουλος, η Θεοδοσία Ντόκου, ο Χαράλαμπος Αγγελόπουλος, ο Νίκος Κυριόσογλου και ο Τριαντάφυλλος Λιώτης.
Ο δεύτερος πυλώνας είναι εξαιρετικοί νέοι μουσικοί που κάνουν καριέρα στο εξωτερικό, όπως οι Αρετή Ζούλα (πρώτο βιολί του Κουαρτέτου Τζούλιαρντ), Μιχάλης Σέμσης (Κορυφαίος Α΄ της ιστορικής Γκεβάντχαους της Λειψίας), Στάθης Καραπάνος (Εθνική Ορχήστρα Κίνας, Συμφωνική της Βοστόνης), Ιάσων Κεραμίδης (Εξάρχων Φιλαρμονικής Μονάχου), Ιονιάν Ηλίας Καντέσσα (Royal Philharmonic Λονδίνου). Είναι μια γενιά χωρίς προηγούμενο για την οποία θα ακούμε συχνά στο μέλλον».
