Μπάουχαους και μουσική

Με αφορμή την εκατονταετία από την ίδρυση της Σχολής του Μπάουχαους στη Βαϊμάρη, η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας και η Κρατική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Στουτγάρδης συνδιοργάνωσαν ένα ενδιαφέρον διεθνές συνέδριο με τίτλο «Το Μπάουχαους και η Ελλάδα˙ Η νέα ιδέα της σύνθεσης στις Τέχνες και στην Αρχιτεκτονική» (Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς, 30/5 έως 1/6/2019). Στο τριήμερο συνέδριο συμμετείχαν περισσότεροι από 70 Ελληνες και ξένοι επιστήμονες και ερευνητές.

Στο τέλος κάθε μέρας δόθηκαν τρεις συναυλίες που αναπαρήγαγαν μερικώς τα προγράμματα συναυλιών που είχαν διοργανωθεί στη Βαϊμάρη, στο πλαίσιο της μεγάλης έκθεσης της Σχολής Μπάουχαους το 1923. Οι τρεις συναυλίες λειτούργησαν υποδειγματικά ως βιωματικός συσχετισμός της μουσικής με το ιδεολογικο-αισθητικό πλαίσιο του μοντερνιστικού αρχιτεκτονικού κινήματος. Παρακολουθήσαμε την πρώτη συναυλία αποκομίζοντας πολύ καλές εντυπώσεις (30/5/2019).

Στην αρχή ο πιανίστας Απόστολος Παληός έπαιξε τη σύνθεση «Πρελούδιο και Σπουδή με αρπισμούς» (1923) του Μπουζόνι. Εργο γειωμένο στην ύστερη ρομαντική παράδοση, που ηχεί σαν Λιστ σε μεταγραφή Ντεμπισί, αποδόθηκε με ακρίβεια και σαφήνεια, ισορροπώντας αριστοτεχνικά την σε αποδρομή μεγαλόστομη ρομαντική ρητορική με τη μετατόπιση του ενδιαφέροντος στο αποδομητικό ηδονικό παιχνίδισμα των αρπισμών. Ακολούθως ο ίδιος συνόδευσε την ακμαία υψίφωνο Μυρσίνη Μαργαρίτη σε έντεκα από τα συνολικώς 15 τραγούδια του κύκλου τραγουδιών «Η ζωή της Μαρίας» (1923) του Χίντεμιτ.

Βασισμένη σε ποιήματα του Ρίλκε που αναφέρονται στη ζωή της Παναγίας, η μελοποίηση από τον κατ’ εξοχήν μουσικό εκπρόσωπο της «Νέας πραγματικότητας» είναι απλή και άμεση, σε μεταβατική γλώσσα μεταξύ ενός (εφαπτομενικά) εξπρεσιονιστικού «Sprechgesang» και νεοκλασικισμού, ενώ όμοια ανεπιτήδευτη είναι και η πιανιστική συνοδεία. Πιανίστας και υψίφωνος απέδωσαν τα τραγούδια με προσήλωση, ακρίβεια και σεμνότητα, κρατώντας σταθερά αποστάσεις από την πληθωρική συναισθηματική εκφραστικότητα που είναι ταιριαστή στην όπερα.