ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Γιάννης Σβώλος
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Πριν από λίγο καιρό είχαμε την τύχη να ακούσουμε ζωντανά στην Αθήνα το κορυφαίο γαλλικό κουαρτέτο εγχόρδων «Διοτίμα» (δυστυχώς μόνον) στα πρώτα δύο κουαρτέτα εγχόρδων του Μπάρτοκ (Στέγη Ωνασείου, 28/3/2019, «Εφ.Συν.», 16/4/2019).

Οι φίλοι της δύσκολης μουσικής του Ούγγρου συνθέτη ασφαλώς γνωρίζουν ότι το γαλλικό σύνολο ηχογράφησε ολόκληρο τον κύκλο των κουαρτέτων του. Πρόκειται αναμφίβολα για ένα μνημείο σύγχρονης ερμηνευτικής ενός εμβληματικού κύκλου έργων που λειτούργησαν ως σημείο καμπής και τομής στην εξέλιξη της γραφής για κουαρτέτο εγχόρδων.

Γραμμένα μεταξύ 1909 και 1939, τα έξι κουαρτέτα του Μπάρτοκ απλώνονται σε όλη την έκταση της δημιουργικής σταδιοδρομίας του. Η αδιαπραγμάτευτα μοντέρνα, ακραία εξπρεσιονιστική, εμπλουτισμένη με μετουσιωμένα γονίδια ουγγρικής παραδοσιακής μουσικής γραφή τους άσκησε ιδιαίτερα δυνατή επίδραση σε ό,τι γράφτηκε στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, η οποία έφτασε -ετεροχρονισμένα έστω- μέχρι τη νοτιοβαλκανική Ελλάδα!

Τελειοθηρικά δουλεμένες, εκφραστικά εξελιγμένες πέρα απ’ οτιδήποτε παρόμοιο έχουμε ακούσει ώς τώρα, οι ερμηνείες του κουαρτέτου «Διοτίμα» καθηλώνουν με την έντασή τους και συναρπάζουν με τον εκφραστικό τους πλούτο. Ταυτόχρονα, αποτείνονται -βεβαίως, όχι αποκλειστικά- σε ακροατές εξοικειωμένους με τη γλώσσα του Μπάρτοκ και τα συγκεκριμένα έργα.

Το γρήγορο, σβέλτο, τέλεια συντονισμένο, ημιαυτοσχεδιαστικής εγρήγορσης παίξιμό τους δημιουργεί έναν χείμαρρο σφιχτής, βίαιης, αδιάλειπτα τεταμένης μουσικής ροής -π.χ. στο φινάλε του «4ου Κουαρτέτου»!- που δεν επιτρέπει κενό ανάσας στην πρόσληψη. Η σε βάθος εξαντλητικά επεξεργασμένη διάπλαση της φραστικής αφήνει μια μαγευτική αίσθηση πως, τεχνικά και μουσικά, όλα είναι επιλυμένα.

Συγκινητικά λυρικά σόλι στις αργές παραγράφους -π.χ. στο πένθιμο «6ο Κουαρτέτο»-, προσεκτικά ζυγιασμένες φορτίσεις και ασύλληπτης διαφάνειας μικροπαραγραφοποίηση του μουσικού ειρμού, στιβαρή φραστική αλλά και ρευστή υποδόρια μελωδικότητα, αρθρωμένη με σαφήνεια, σε συναρπαστική αντιπαράθεση προς την κυρίαρχα αμελωδική μουσική, προσδίδουν την πειθώ του αυτονόητου στην ερμητική, διάφωνη γραφή του Μπάρτοκ.

  • [naïve V5452, 3 cds]