Χυμώδες ακρόαμα με δύο βιρτουόζους του πιάνου

Με χορηγία από τον όμιλο «Ελληνικά Πετρέλαια» πραγματοποιήθηκαν στο Μέγαρο Μουσικής δύο συναυλίες της Ορχήστρας της Γαλλικής Ραδιοφωνίας, επιβεβαιώνοντας την επάνοδο της λειτουργίας του -κρατικού πλέον- θεσμού στην «κανονικότητα».

Την τελευταία διετία είχαν προηγηθεί σειρά φανερά μεροληπτικών, ευνοϊκών διακανονισμών διά των οποίων το κράτος ανέλαβε όλα τα μέχρι το τέλος του 2015 συσσωρευμένα λειτουργικά χρέη του αδηφάγου θεσμού, καθώς επίσης τα τεράστια χρέη του προς Εθνική Τράπεζα, Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, Εφορία και κατασκευαστές για τη δεύτερη φάση του νέου κτιρίου. Αυτά, για να μην ξεχνάμε την περίφημη οργουελική ρήση ότι «όλα τα ζώα είναι ίσα εκτός από ορισμένα που είναι πιο ίσα από τα άλλα»…

Η οικονομία των εντυπώσεων από τις δύο συναυλίες υπό τον Φινλανδό αρχιμουσικό Μίκο Φρανκ υπήρξε απολύτως θετική, με εξαίρεση την επίδοση της Κάτιας Μπουνιατισβίλι στο απαιτητικότατο, δημοφιλές «Κοντσέρτο για πιάνο αρ. 2» του Ραχμάνινοφ. Η 30χρονη, διεθνούς φήμης Γεωργιανή πιανίστρια έπαιξε αβίαστα, με θαυμαστή δεξιοτεχνική άνεση και ισορροπημένο συναίσθημα, με αίσθηση της ρευστότητας του ήχου και του ώριμου, ρομαντικού ύφους της μουσικής (7/3/2018).

Ωστόσο, είτε διότι ο λάβρος αρχιμουσικός εντρυφούσε ερήμην της στη σαγήνη των μεγαλόστομων εξάρσεων του χυμώδους ορχηστρικού ακροάματος, είτε διότι η ίδια δεν είχε συναίσθηση των συσχετισμών δυναμικής, ο ήχος του πιάνου σκεπαζόταν πλήρως από την ορχήστρα και μόνον όπου αυτό έπαιζε εκτεθειμένο ακουγόταν.

Το αποτέλεσμα ήταν σαν να παρακολουθήσαμε ένα κοντσέρτο για ορχήστρα με πιάνο… obbligato! Αντίθετα, ο 40χρονος Γιώργος-Εμμανουήλ Λαζαρίδης πρόσφερε μιαν άριστα ισορροπημένη εκτέλεση του «Κοντσέρτου για πιάνο, για το αριστερό χέρι» του Ραβέλ (8/3/2017). Παρ’ ότι ούτε εδώ η ορχήστρα έπαιζε χαμηλότερα, ο Θεσσαλονικιός πιανίστας ηγήθηκε άνετα της εκτέλεσης με ήχο ρωμαλέο και στιβαρό, αναδεικνύοντας με αμεσότητα και ρυθμικό σφρίγος τις δεσπόζουσες τζαζίστικες αναφορές της γραφής στη χαρακτηριστικά εμβατηριακή εκφορά της μουσικής. Παράλληλα, απέδωσε με σαγηνευτική ρευστότητα και αψεγάδιαστη συνέχεια το έντεχνο ξετύλιγμα της αμφίθυμης, αισθησιακά φορτισμένης φραστικής.

Οι δύο συναυλίες ξεκίνησαν με μάλλον αδιάφορα έργα: την ανολοκλήρωτη νεανική «Συμφωνία» του Ντεμπισί (σε ενορχήστρωση Τόνι Φίνο) και την εισαγωγή «Βεατρίκη & Βενέδικτος» του Μπερλιόζ. Η πρώτη συναυλία ολοκληρώθηκε με τη σπάνια παρουσιαζόμενη «Συμφωνία αρ. 3» του Σιμπέλιους.

Ο τελειομανής Φινλανδός αρχιμουσικός, που κυριολεκτικά δεν άφηνε νότα αναξιοποίητη, διέπλασε ένα αδιάλειπτα τεταμένο, συνεκτικό ακρόαμα, συνυφαίνοντας αριστοτεχνικά το αιθέριο υπόστρωμα των μινιμαλιστικών ρυθμικών συνεχών με τις μελαγχολικές μελωδικές αφηγήσεις, εδώ αριστουργηματικά υπογραμμισμένες από τα τσέλα ή δοσμένες ονειρικά από τα ξύλινα πνευστά! Επίσης, απέδωσε πειστικά τις απότομες μεταπτώσεις -τυπικές για τη γραφή του Σιμπέλιους- από παραγράφους λυρικής ονειροπόλησης σε άλλες όπου κυριαρχούν δριμύτητα και θριαμβική έξαρση.

Εκτός προγράμματος πρόσφερε ο αρχιμουσικός μια συναρπαστικά ορμητική, κοφτή ανάγνωση της δημοφιλούς «Φινλανδίας». Η δεύτερη συναυλία έκλεισε με τη μοναδική «Συμφωνία» του Σεζάρ Φρανκ σε μια εκτέλεση χυμώδη, ταιριαστά ορμητική, ευγενώς μελωδική, εμπλουτισμένη από θαυμάσιες συνεισφορές των ξύλινων πνευστών.

Ερωτική λήθη με τους Ex Silentio

Ενα από τα δύο, ευτυχώς μακρόβια, ελληνικά σύνολα παλιάς μουσικής, οι δραστήριοι «Ex Silentio» (ιδρ. 2001) έδωσαν στο Μέγαρο Μουσικής μια θαυμάσια συναυλία με θέμα τη σύζευξη έρωτα και λήθης στη θεματολογία του τραγουδιού από τον όψιμο Μεσαίωνα ώς το Μπαρόκ. Η εξαμελής σύνθεση του συνόλου περιελάμβανε τις τραγουδίστριες Φανή Αντωνέλου και Θεοδώρα Μπάκα, την εξαιρετική βιολίστρια Φανή Βοβώνη, τον τσελίστα Ιάσονα Ιωάννου, τον τσεμπαλίστα Πάνο Ηλιόπουλο και τον φλαουτίστα Δημήτρη Κούντουρα που, επίσης, διηύθυνε τη συναυλία.

Μετακινούμενο εναλλάξ μεταξύ γαλλικού και αγγλικού ρεπερτορίου, το πρόγραμμα περιελάμβανε τραγούδια και μουσικές των Ντε Μασό, Πλέιφορντ, Ματέις, Σατιγιόν Ντελα-Τουρ, Μανζάν, Σεντεβίλ, Μπαγιάρ, Οτετέρ, Πέρσελ, Μπλαβέ, Ντόουλαντ και Ντε Μπολιέ.

Τραγουδώντας άλλοτε χωριστά και άλλοτε σε ηδονική συνήχηση των φωνών τους, οι δύο έμπειρες μονωδοί ερμήνευσαν τα τραγούδια με ευαισθησία, στιλιζαρισμένη εκφραστικότητα και αντίληψη της ιστορικής αισθητικής της μουσικής. Ενδιάμεσα οι οργανοπαίκτες εμπλούτισαν τα ακούσματα της βραδιάς εκτελώντας δεξιοτεχνικά οργανικά κομμάτια με ακρίβεια και καλαίσθητο οίστρο σε μπαρόκ όργανα.