Για να τραγουδήσεις τζαζ πρέπει να έχεις εμπειρίες

Μπορεί να τραγουδήσει ό,τι θέλει. Στα τριάντα χρόνια καριέρας, η Νταϊάν Σουρ έχει ξεπεράσει ρεπερτόρια και μουσικά στιλ. Η καθαρότητα της φωνής της και το εύρος της τονικότητας που μπορεί να υποστηρίξει είναι τέτοια, που περνάει με ευκολία από το κλασικό στην τζαζ και από κει στην κάντρι, τα μπλουζ και τη ροκ. Η κορυφαία ερμηνεύτρια από το Σιάτλ έρχεται σήμερα στην Αθήνα και θα παρουσιάσει τρεις συναυλίες στο Half Note Jazz Club.

Η «Deedles», όπως την αποκαλούν χαϊδευτικά, όνομα που παραπέμπει στον ήχο κουδουνιού, θεωρείται ένα μοναδικό φαινόμενο στον χώρο της μουσικής. Ωστόσο, η εμπορική της καθιέρωση, τα δύο Grammy και οι σημαντικές συνεργασίες της, από τον Μπ. Μπ. Κινγκ, τον Κουίνσι Τζόουνς και τον Ντίζι Γκιλέσπι μέχρι τον Στίβι Γουόντερ, δεν φαίνεται να την έχουν αλλάξει καθόλου. «Είμαι πάντα η Deedles. Το χαϊδευτικό μου προήλθε από τη μητέρα μου. Συνήθιζε να με φωνάζει “Deedle – baby”. Από κει, με παραλλαγές, φίλοι και εν συνεχεία ο κόσμος το πήρε στα “χέρια” του και κάπως έτσι μου έμεινε ώς τα σήμερα, που μόνο μωρό δεν είμαι».

Τι χρειάζεται αλήθεια για τα τραγουδήσει κάποιος τα μπλουζ; «Νιώθω ότι η φωνή μου είναι δώρο. Δεν νιώθω τόσο τραγουδίστρια, όσο διερμηνέας ανάμεσα στη μουσική και το τραγούδι. Για να ερμηνεύσει κάποιος τζαζ πρέπει να έχει κάποιες εμπειρίες στη ζωή του. Πολλές φορές έχω ανασύρει δικά μου βιώματα και μετά τραγουδώ μεταφράζοντάς τα σε ήχους και μελωδίες».

Tυφλή εκ γενετής, από ένα λάθος των γιατρών κατά την πρόωρη γέννησή της, η Νταϊάν Σουρ είχε από την πρώτη στιγμή την ενθάρρυνση των γονιών της σ’ αυτό που αγαπούσε. Εμαθε να τραγουδάει σε σχολή τυφλών στο Σιάτλ και να παίζει πιάνο. «Οταν ένας άνθρωπος, πόσω μάλλον ένας καλλιτέχνης, έχει κάποια σωματική αναπηρία, όλες οι υπόλοιπες αισθήσεις του λειτουργούν στο μέγιστο. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, δεν είχα ποτέ πρόβλημα να εκφράσω τα συναισθήματά μου. Ισα ίσα, νομίζω πως η τυφλότητά μου με έκανε περισσότερο ευαίσθητη».

Με τη μητέρα της τραγουδούσαν Μπίλι Χολιντέι, αλλά ήταν η Ντάινα Ουάσινγκτον, ίσως η πιο αναγνωρισμένη Αφροαμερικανίδα τραγουδίστρια της δεκαετίας του 1950, που την επηρέασε βαθιά και από πολύ νωρίς. «Σχεδόν όρισε τη μοίρα μου. Οταν την πρωτοάκουσα ήξερα ότι θέλω να τραγουδώ όπως αυτή. Αμέσως η μητέρα μου άρχισε να μου αγοράζει δίσκους της, που τους άκουγα ξανά και ξανά», μας λέει. «Βέβαια, από τότε έχουν αλλάξει πολύ τα πράγματα, και ευτυχώς. Χωρίς την τεχνολογία και τους υπολογιστές θα ήταν πολύ δύσκολα τα πράγματα, ειδικά για μια τυφλή ερμηνεύτρια όπως εγώ. Μπορώ να πάρω ένα τραγούδι, να το τυπώσω σε γραφή Μπράιγ και να το μελετήσω αμέσως. Μπορώ να στείλω mp3 στην μπάντα μου απ’ όπου κι αν βρίσκομαι στον κόσμο, έτσι ώστε όταν βρισκόμαστε όλοι μαζί να περάσουμε αμέσως στην πρόβα».

Το μυστικό της ζωής της δεν είναι άλλο από την απλότητα: «Να ζω κάθε μέρα και κάθε λεπτό. Ο χρόνος μου σταματάει πραγματικά σε κάθε λεπτό. Ποτέ δεν επεκτείνω τις σκέψεις μου σε μελλοντικές προσδοκίες ή σχέδια».

Μουσικό σεμινάριο

Επικαλείται συχνά μια «ανώτερη δύναμη», ό,τι κι αν αυτό σημαίνει για την ίδια: «Από εκεί εμπνέομαι, αλλά και από το ίδιο το κοινό. Υπάρχουν φορές, μάλιστα, που ενώ έχω ήδη ξεκινήσει τη συναυλία, αλλάζω τη μουσική αναλόγως με την ενέργεια που εισπράττω. Ξέρετε, βιώνω πολύ έντονα τις ζωντανές παραστάσεις. Νιώθω σχεδόν κάθε ενεργειακή απόχρωση, τόσο από το κοινό όσο και από την μπάντα μου».

Το Σάββατο θα πραγματοποιήσει και σεμινάριο για κάθε μουσικό που ασχολείται σοβαρά με την τζαζ. «Θα αναφερθώ κυρίως στο τι σημαίνει να ηγείσαι μιας μπάντας, να είσαι μουσικός και ερμηνευτής ταυτόχρονα. Θα εξηγήσω πώς προστατεύεις τη φωνή σου πριν από την παράσταση. Και φυσικά θα μιλήσω και για την “τέχνη του τρίο”, καθώς με τους εξαιρετικούς συνεργάτες μου, Μπεν Γουλφ στο μπάσο, και Ανταμ Πατς στα ντραμς, συνυπάρχω εδώ και χρόνια».

Από Ελληνες συνθέτες γνωρίζει τον Yanni (Ιωάννης Χρυσομάλλης). «Θέλω ν’ ακούω συνέχεια ήχους. Η μουσική γιατρεύει. Και δεν πιστεύω πως χρειάζεται κάποια άλλη, “νέα” μουσική για να απεικονίσει το τι συμβαίνει σήμερα στον κόσμο. Η τζαζ έχει τέτοιο εύρος, που καλύπτει τα πάντα».

Κλείνοντας, μας λέει ότι πραγματικά λατρεύει την Ελλάδα -όχι μόνο τον πολιτισμό της, αλλά και τη χώρα την ίδια και φυσικά το φαγητό της. Μας αφιέρωσε και έναν στίχο με ιδιαίτερο νόημα για την ίδια, «αλλά και για τη χώρα σας» όπως είπε: «Let there be peace on earth and let it begin with me» («Ας είναι να έρθει ειρήνη στη γη και ας αρχίσει από εμένα»).

Half Note Jazz Club (Τριβωνιανού 17, Αθήνα, 210-9213310), 5-7 Φεβρουαρίου.

Η δήλωση συμμετοχής στο σεμινάριο του Σαββάτου είναι απαραίτητη.

Αναλυτικά οι ώρες στο www.halfnote.gr.

Τιμές εισιτηρίων: 20€, 25€, 30€ & 40€.