Μία από τις πλέον ταραγμένες περιόδους της Ιστορίας. Ενα ντελίριο του Μαγιακόφσκι. Ενα έργο γεμάτο οράματα αλλά και διαψεύσεις. Μια παράσταση γεμάτη αυτοσχεδιασμούς όπου κανένας από τους χορευτές/ερμηνευτές δεν υποδύεται έναν συγκεκριμένο ρόλο. Ενας διεθνής Ελληνας χορογράφος που καταπιάνεται με ένα απαιτητικό θεατρικό κείμενο.
Κάναμε καιρό να τον δούμε στην Αθήνα, αλλά το τελευταίο διάστημα ο χορογράφος Γιάννης Μανταφούνης συχνάζει στο Εθνικό Θέατρο καθώς από 18 Ιανουαρίου παρουσιάζει στο θέατρο Rex (Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη») μια σκηνική σύνθεση βασισμένη στο έργο «Μυστήριο Μπουφφ» («ΜayaBuff») του Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι.
Οταν πριν από καιρό τού έγινε η πρόταση από το Εθνικό Θέατρο, ο ίδιος ζήτησε χρόνο να μελετήσει το έργο και να δει αν μπορεί να το διαχειριστεί. Η απάντηση, όμως, ήρθε πολύ γρήγορα. «Το κείμενο είναι πολύ ρυθμικό, είναι αρκετά κοντά σε αυτό που ως χορογράφος θα μπορούσα να δώσω.
Επίσης καθώς είχα ήδη δουλέψει πρόσφατα για καιρό πάνω στον κορυφαίο Ρώσο ποιητή Οσιπ Μαντελστάμ που έζησε σχεδόν ακριβώς μετά τον Μαγιακόφσκι, είχα ήδη μπει μέσα στην ψυχή αυτής της περιόδου», λέει ο Γ. Μανταφούνης. «Γνώριζα καλά την Οκτωβριανή Επανάσταση, αισθανόμουν ότι ξέρω τι ακριβώς συνέβη στην αρχή του κομμουνισμού και του σταλινισμού. Οταν, λοιπόν, μου ζητήθηκε να κάνω το “ΜayaBuff” ήταν σαν να ζω σε εκείνη την εποχή, είχα πολλά εργαλεία στα χέρια μου. Είχα πάθει έρωτα με τον Μαντελστάμ και διαπίστωσα ότι ο Μαγιακόφσκι είναι το ακριβώς αντίθετό του. Ο πρώτος άλλωστε ήταν ακμεϊστής, ο άλλος όχι».
Στο έργο που γράφτηκε για την πρώτη επέτειο της μπολσεβίκικης επανάστασης, ο Σοβιετικός ποιητής, σατιρικός συγγραφέας και θεατράνθρωπος Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι παρωδεί τη δομή του μεσαιωνικού κύκλου μυστηρίων κι εξηγεί τον τίτλο του έργου του λέγοντας: «Μυστήριο είναι ό,τι μεγάλο υπάρχει στην επανάσταση, μπουφφ ό,τι είναι σ’ αυτή γελοίο». «Η αλήθεια είναι ότι δεν διακωμωδεί την επανάσταση, αλλά τον άνθρωπο που προσπαθεί να βρει λύσεις στην καθημερινότητά του», λέει ο χορογράφος.
«Με γοήτευσε το κείμενο διότι μιλά για ανθρώπους που από τη μια έχουν την αυταπάτη ότι θα χτίσουν έναν καινούργιο κόσμο, ταυτόχρονα όμως ξέρουν πολύ καλά -ως καλλιτέχνες που είναι- ότι αυτό δεν θα λειτουργήσει. Σε κάθε πτυχή του έργου υπάρχει αυτό το διπλό στοιχείο: ο ενθουσιασμός τού πάμε να τολμήσουμε όλοι μαζί και η απογοήτευση του ξέρουμε πως ό,τι κι αν κάνουμε όλα θα καταλήξουν σε ένα νέο σύστημα. Ο Μαγιακόφσκι ήταν καλλιτέχνης που άσκησε κριτική στην επανάσταση, στη νέα τάξη που γεννιόταν. Από τη μια έβλεπε ότι στο μέλλον όλα θα ξανακαταρρεύσουν, από την άλλη ήθελε πολύ να πιστέψει στη νέα ιδέα».
Στην πραγματικότητα ο Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι ονειρευόταν ένα θέατρο που θα συνδύαζε το δραματικό στοιχείο με τον χορό και τον ρυθμικό λόγο. Ενα θέατρο αντιρεαλιστικό, επαναστατικό, μαζικό, φουτουριστικό, στο οποίο χιλιάδες άνθρωποι κι εκατοντάδες αυτοκίνητα κι αεροπλάνα θα γέμιζαν μια γιγάντια σκηνή και θα αναπαριστούσαν για εκατομμύρια θεατές το ηρωικό έπος της Οκτωβριανής Επανάστασης.
Το «Μυστήριο Μπουφφ» είναι η μικρογραφία αυτού του κοσμικού οράματος. «Εγώ πάντως επιμένω ότι τον συγγραφέα τον απασχολούσε πολύ η ανθρώπινη διάσταση αυτής της επανάστασης περισσότερο από την πολιτική του χροιά. Είναι πολύ πιο σαρκική η σχέση που είχε με τα ιδανικά παρά ιδεαλιστική. Γι’ αυτό και λέω ότι το έργο είναι ανθρώπινο, όχι πολιτικό».
Αλλά κι ο δικός του τρόπος αντιμετώπισης του κειμένου είναι ιδιαίτερος καθώς τα τελευταία χρόνια έχει δουλέψει μια δική του ερμηνευτική τεχνική όπου ο περφόρμερ αφουγκράζεται τον χώρο, να δει τι γίνεται και να κρίνει εκείνος πώς πρέπει να κινηθεί. Ετσι όλα αλλάζουν κάθε δευτερόλεπτο και όλοι οι ηθοποιοί/χορευτές μπορούν να ερμηνεύσουν κάθε φορά άλλο πρόσωπο. «Επίσης μας βοήθησε σημαντικά στο να συμφιλιωθούν ο λόγος και η κίνηση. Θέλω τα σώματα και η προσωπικότητά τους να είναι απελευθερωμένα».
Εθνικό Θέατρο Rex-Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη», Πανεπιστημίου 48. Παραστάσεις: Τετάρτη-Σάββατο στις 20.00. Κυριακή στις 19.00. Τιμές: 10€-22€. Με αγγλικούς υπέρτιτλους. Φωτισμοί: Mελίνα Μάσχα. Xoρεύουν-ερμηνεύουν με αλφαβητική σειρά: Αλεξάνδρα Καζάκου, Κωνσταντίνος Καρβουνιάρης, Αλέξης Κωτσόπουλος, Νίκος Λεκάκης, Effi Rabsilber, Χρήστος Στέργιογλου, Συμεών Τσακίρης, Αμαλία Τσεκούρα, Αντιγόνη Φρυδά.
-320x213.png)
