Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
«Σπάω πιάνα με την ελπίδα να ξαναγεννηθούν»

Ο διεθνής συνθέτης και πιανίστας Γιώργος Ψυχογιός

ΜΑΡΙΟΣ ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

«Σπάω πιάνα με την ελπίδα να ξαναγεννηθούν»

  • A-
  • A+

Μπορεί να γεννήθηκε πολύ πρόωρα και μόλις 500 γρ., ωστόσο από πολύ νωρίς έπιασε τη ζωή, όχι από τα κέρατα, αλλά από τη μελωδία της. Ή, πιο σωστά, δημιούργησε τη μελωδία της.

Ο Γιώργος Ψυχογιός είναι από τους μεγαλύτερους πιανίστες παγκοσμίως. Συνθέτης και ακορντεονίστας ταυτοχρόνως, έχει βραβευτεί σε διεθνή fora και έχει κατακτήσει την εκτίμηση και τον θαυμασμό του κόσμου της μουσικής όσο λίγοι.

Η πρώτη του παρτιτούρα (ήταν μόλις 25 ετών), έργο για 200 όργανα, βραβεύτηκε στην 10η Μπιενάλε της Βενετίας ως αρχιτεκτονικό έργο (!): ήταν χειροποίητη (126 πένες χρησιμοποίησε για να την ολοκληρώσει) και έχει ψηφιοποιηθεί από το Μέγαρο Μουσικής για να υπάρχει ως έργο τέχνης στη βιβλιοθήκη του.

Δεν είναι τυχαίο πως ο διάσημος πιανίστας και συνθέτης Κιθ Τζάρετ έχει πει για τον Γ. Ψυχογιό: «Ενας σπουδαίος πιανίστας και συνθέτης! Οι αυτοσχεδιασμοί του Γιώργου είναι ένα απίστευτο δώρο από τον Θεό. Μια πραγματικά απίστευτη έκπληξη για μένα!»

Ο ίδιος κυκλοφόρησε πριν από λίγους μήνες τον νέο του δίσκο «Μechanism», εμπνεόμενος από τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων. Σήμερα θα είναι στο Μέγαρο Μουσικής αυτοσχεδιάζοντας πάνω σε τραγούδια του Στινγκ.

• Πείτε μας για την επεισοδιακή σας εκπαίδευση στο πιάνο.

Περισσότερο επεισοδιακή τελικά αποδείχτηκε η αληθινή ζωή. Φαίνεται ότι καμιά σπουδή σε ωδείο ή μουσική ακαδημία δεν φτάνει την «περιπέτεια» της ίδιας της ζωής. Εξάλλου ο καλλιτέχνης βασίζεται στην αληθινή ζωή, αλλιώς καταντάει ένα «μουσείο» των πλήκτρων.

Συνάντησα τους μεγάλους πιανίστες αλλά και συνθέτες πολύ νωρίς, από τα 20 μου: Paola Volpe, Γιώργος Χατζηνίκος, Μίμης Πλέσσας, Βαγγέλης Παπαθανασίου, Oxana Yablonskaya, Lev Vlassenko, Andrei Gavrilov, Keith Jarrett και αρκετούς άλλους που πια δεν θυμάμαι.

Προσπάθησα να κρατήσω κάθε τους λέξη, κάθε γνώση που μετέδιδαν. Ηταν η εποχή της κατάκτησης της τεχνικής του πιάνου, όχι της απόλυτης συνειδητοποίησης του προσωπικού ήχου.

Αυτή ήρθε πολλά χρόνια αργότερα, με σκληρή δουλειά. Κάποια μαγική στιγμή κατάλαβα ότι οι νότες -πολλές ή λίγες- δεν έχουν πια καμιά σημασία. Αυτό που μετράει τελικά είναι μόνο η προσωπική νίκη του ακροατή.

• Γιατί σας αποκαλούν «καλλιτέχνη χωρίς ετικέτες»;

Μα και αυτό το ίδιο μια ετικέτα δεν είναι; Μάλλον θα το λένε αυτό επειδή τους είναι εξαιρετικά δύσκολο να με κατατάξουν στην τάδε σχολή ή τη δείνα νοοτροπία ή μουσικό ρεύμα.

Προσπαθώ πάντα στα αυτοσχεδιαστικά ρεσιτάλ μου να αντλώ έμπνευση από όλο το φάσμα της μουσικής δημιουργίας -είτε αυτό είναι μπαρόκ ή ροκ. Δεν έχω κανέναν ενδοιασμό ή τακτ. Μπορώ να αυτοσχεδιάσω ακόμη και στο «Φεγγαράκι μου λαμπρό»!

• Πόσο δύσκολο είναι αυτό;

Ο απόλυτος αυτοσχεδιασμός δεν είναι καθόλου απλή υπόθεση. Ωστόσο το πιο δύσκολο εγχείρημα είναι να αυτοσχεδιάζεις τον προσωπικό σου ήχο: ν' αφήνεις το προσωπικό σου αποτύπωμα ψυχής και μυαλού. Πίσω από κάθε νότα που αγγίζεις να καταθέτεις την προσωπική σου ιστορία.

• Πόσα πιάνα έχετε σπάσει, καθώς έχετε αυτή τη φήμη;

Θα σπάσω και αλλά πιανάκια, μήπως και ξαναγεννηθούν μέσα από την αποδόμησή τους. Αλλωστε και η κοινωνία μας κάτι τέτοιο δεν χρειάζεται επειγόντως; Πάντως, πέρα από το χιούμορ, οφείλω να πω ότι ο πιανίστας αυτό που σίγουρα πρέπει να σπάει κάθε φορά είναι οι αναστολές και οι φόβοι του.

Να είναι εκεί πάνω στη σκηνή εκείνος, τα πλήκτρα του, τα φώτα, το ξύλινο πάτωμα και τίποτα άλλο. Τίποτα απολύτως να μην τον αποσπάει από τη συνάντησή του με τη δημιουργία.

• Ο τελευταίος δίσκος είναι εμπνευσμένος από τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων. Ενα σπουδαίο επίτευγμα της επιστήμης, που ακόμη δεν μας έχει αποκαλύψει όλα τα μυστικά του. Τι σας έφερε κοντά του;

Από πολύ μικρή ηλικία σκεφτόμουν τον Μηχανισμό και ήξερα ότι κάποια στιγμή θ' ασχοληθώ μαζί του. Μελέτησα πολύ, ώσπου ένα βράδυ έγραψα το θέμα του «Μηχανισμού» ακαριαία σαν να ήταν έτοιμο στο μυαλό μου: ήταν εκεί και περίμενε να βγει από το στόμιο της τρομπέτας, για να ηχογραφηθεί και να ζωντανέψει το πνεύμα των θαυμάσιων Ελλήνων.

• «Ο αυτοσχεδιασμός του έχει ένα θεϊκό χάρισμα». Τι έκανε τον Keith Jarrett να το πει αυτό;

Δεν ξέρω πραγματικά. Ενα ξέρω με απόλυτη σιγουριά: ότι σε κάθε συναυλία δίνω τον εαυτό μου πάνω στο πιάνο σε τέτοιο βαθμό που νιώθω μετά ότι τράκαρα σε θαλασσινό ατύχημα με τάνκερ. Κάθε ρεσιτάλ για μένα είναι και μια εμπειρία φιλοσοφικής αναζήτησης.

Με βοηθάει να προχωρήσω παρακάτω και να ξαναπατήσω στα ίδια «χνάρια» που βάδισαν άλλοι πιανίστες. Πολλοί άνθρωποι λένε ότι παίζω jazz μουσική. Αλλοι πάλι ότι αυτό που άκουσαν μοιάζει κλασικός αυτοσχεδιασμός ή ότι είναι progressive είδος, avant-garde, κάτι τολμηρό.

Εχω να σας πω ένα μυστικό: δεν υπάρχουν διαφορετικά είδη μουσικής. Η ανθρωπογεωγραφία της μουσικής είναι μία και μόνη. Δεν υπάρχουν όρια και φράγματα στη μουσική σκέψη.

• Ποιες οι μελλοντικές φιλοδοξίες σας;

Στις 14 Ιουλίου 2017 παίζω στο Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος, στη φοβερή αίθουσα της εναλλακτικής σκηνής. Αμέσως μετά ταξιδεύουμε στη Γένοβα για να ηχογραφήσω το νέο μου άλμπουμ στα στούντιο της Analogy Records, από τα καλύτερα στον κόσμο.

Πρώτη φορά ηχογραφεί Ελληνας καλλιτέχνης εκεί. Ωστόσο μεγαλύτερη φιλοδοξία μου παραμένει σταθερά η ίδια: κάθε φορά που αγγίζω τα πλήκτρα του πιάνου να κάνω και μια πολιτική πράξη.

Σήμερα, στις 20.30, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.
Οι δίσκοι του: Resurre­ction, Love Obsession, The Art of Melancholy, Psihoyios in Paris και Μechanism.

   

ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Παλαιότερα ήμουν κάπως σνομπ. Τώρα πια όχι»
Ελένη Δήμου: Δεν υπάρχει περίπτωση να τραγουδήσω σε πίστα για τα χρήματα. Οσα έχω στη ζωή μου, ας θεωρούνται λίγα, μου φτάνουν. Προτιμώ τις μικρότερες σκηνές, εκεί όπου υπάρχει μαγεία και αλήθεια.
«Παλαιότερα ήμουν κάπως σνομπ. Τώρα πια όχι»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
«Αντιεξουσιαστής στην αντίληψη και την ψυχή»
Θ’ αφήσω εγώ αυτά τα περιβόλια, θα βγω να πάρω τα στενά της θάλασσας… Εκείνος το έγραψε, εμείς το τραγουδήσαμε κι έπειτα το έκανε και πράξη. Ο ποιητής, στιχουργός και πεζογράφος Μάνος Ελευθερίου έφυγε από...
«Αντιεξουσιαστής στην αντίληψη και την ψυχή»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Η γιατρός του «Μεγάλου Ερωτικού»
Ενα 21χρονο κορίτσι με βελούδινη φωνή και λαμπερό χαμόγελο, που αριστεύει στην Ιατρική Σχολή Αθηνών αλλά βάζει πάνω απ' όλα τη μουσική, κάνει τώρα πραγματικότητα το μεγάλο της όνειρο, να ερμηνεύσει το...
Η γιατρός του «Μεγάλου Ερωτικού»
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Σκαλκώτας και διεθνή ονόματα
Τα έγχορδα της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών έπαιζαν δύο από τους χορούς του Σκαλκώτα, ο Στέφανος Τσιαλής είχε πάρει θέση μπροστά από το μικρόφωνο, φίλοι και συνεργάτες είχαν καταφτάσει.
Σκαλκώτας και διεθνή ονόματα
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Αβάν γκαρντ δίσκος από... σπίτι
Ο συνθέτης Χρήστος Αλεξόπουλος, εγκέφαλος του γκρουπ Mokita, περιγράφει πώς το περασμένο καλοκαίρι μετέτρεψαν σε στούντιο μια κατοικία στη Λάρυμνα Φθιώτιδας για να ηχογραφήσουν το νέο τους άλμπουμ.
Αβάν γκαρντ δίσκος από... σπίτι
ΜΟΥΣΙΚΗ - ΧΟΡΟΣ
Ανέκδοτα τραγούδια του Λουκιανού Κηλαηδόνη για τους αναγνώστες μας
Την Παρασκευή 16 Φεβρουαρίου θα σας έχουμε ένα δώρο για το οποίο όλοι μας στην «Εφημερίδα των Συντακτών» είμαστε συγκινημένοι. Θα κυκλοφορήσουμε με ένα cd που θα περιέχει ακυκλοφόρητα κομμάτια του Λουκιανού...
Ανέκδοτα τραγούδια του Λουκιανού Κηλαηδόνη για τους αναγνώστες μας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας