• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    9°C 7.0°C / 9.7°C
    3 BF
    61%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 6.2°C / 9.6°C
    5 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 7.7°C / 10.0°C
    3 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 5.9°C
    2 BF
    45%
  • Αλεξανδρούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    5°C 4.9°C / 5.7°C
    1 BF
    87%
  • Βέροια
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 6.0°C / 7.0°C
    2 BF
    52%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    2°C 2.4°C / 3.4°C
    3 BF
    48%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 7.4°C / 7.4°C
    2 BF
    82%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 9.9°C / 11.8°C
    3 BF
    79%
  • Μυτιλήνη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.8°C / 7.9°C
    3 BF
    71%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    9°C 6.6°C / 9.0°C
    5 BF
    65%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    9°C 5.7°C / 8.7°C
    3 BF
    57%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.1°C / 11.1°C
    5 BF
    68%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 5.6°C / 6.9°C
    2 BF
    61%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    7°C 6.5°C / 7.3°C
    2 BF
    78%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.8°C / 11.8°C
    4 BF
    54%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 6.8°C / 9.9°C
    2 BF
    62%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.3°C / 7.1°C
    1 BF
    63%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 8.7°C
    3 BF
    57%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    1°C 1.3°C / 1.3°C
    2 BF
    63%

Catherine Nixey. Η εποχή του λυκόφωτος, Η καταστροφή του κλασικού κόσμου από τον χριστιανισμό. Μετάφραση: Μιχάλης Λαλιώτης. Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2022, σελ. 272

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Χριστιανισμός: αφανίζοντας Αθήνα και Ρώμη

  • A-
  • A+
Η Nixey μεθοδικά παρουσιάζει όχι μόνο περιθωριακούς ασκητές και αγίους, αλλά κεντρικά πρόσωπα της Εκκλησίας να δημιουργούν το νέο κλίμα φανατισμού και μισαλλοδοξίας της εποχής.

Τελικά οι διωγμοί εναντίον των πρώτων χριστιανών προέκυψαν ως άσκηση μιας παράλογης βίας ή μήπως ήταν η μόνη δυνατή αντίδραση της, κατά τα άλλα, θρησκευτικά ανεκτικής Ρώμης μπροστά στους κινδύνους που την απειλούσαν; Ο θρίαμβος του χριστιανισμού απέναντι στον παγανισμό ήταν κάτι το αναπόφευκτο ή μήπως ήταν αποτέλεσμα μιας καταστροφικής επίθεσης εναντίον του πολιτισμού που γέννησε την επιστήμη, τη φιλοσοφία και την τέχνη από τους φορείς μιας ριζικά αντίθετης κοσμοαντίληψης που έθετε στο επίκεντρό της τον αυτοβασανισμό και την τυφλή πίστη σε μία μοναδική αλήθεια;

Η Nixey απαντά στα ερωτήματα αυτά παρουσιάζοντας με συνεχείς αναφορές σε εθνικούς και χριστιανούς συγγραφείς της εποχής αλλά και σε σύγχρονη βιβλιογραφία την αντιπαράθεση εθνικών και χριστιανών από τα τέλη του 1ου αιώνα μέχρι τον θρίαμβο του χριστιανισμού και τον ενταφιασμό κάθε ελεύθερης σκέψης με το πλέγμα νόμων του Ιουστινιάνειου Κώδικα το 529. «Οι σύντομοι και σποραδικοί ρωμαϊκοί διωγμοί κατά των χριστιανών», γράφει η Nixey, «ωχριούν μπροστά σε αυτά που έκαναν οι χριστιανοί στους εθνικούς –για να μην αναφέρουμε και τους δικούς τους αιρετικούς». Η δύναμη του βιβλίου έγκειται στον πειστικό τρόπο με τον οποίο η συγγραφέας ανατρέπει αντιλήψεις, που, παρά τη μεσολάβηση του Διαφωτισμού και της επαναφοράς του ορθού λόγου, έχουν συντηρηθεί στη συλλογική συνείδηση. Μπορεί οι περισσότεροι πλέον να μη δεσμεύονται από τις επιταγές μιας θρησκείας που είναι ξένη προς τον τρόπο ζωής του σύγχρονου δυτικού ανθρώπου, αλλά το ξεκαθάρισμα της ιστορικής αλήθειας είναι αναγκαίο, αφενός ως ένα χρέος προς την αλήθεια καθεαυτή και αφετέρου για να φανεί πού μπορεί να οδηγηθεί η ανθρωπότητα όταν βρεθεί υπό την επιρροή ανορθολογικών δυνάμεων, κάτι που συμβαίνει σε μεγάλο μέρος του κόσμου μετά την αναβίωση του ισλαμικού φονταμενταλισμού.

Η ιστορία λοιπόν των πρώτων μεταχριστιανικών αιώνων γράφτηκε, μας λέει η Nixey, από τους νικητές. Αυτοκράτορες, όπως ο μειλίχιος Μάρκος Αυρήλιος και τοπικοί διοικητές, όπως ο Πλίνιος ο Νεότερος, κυριολεκτικά αναγκάζονται να οδηγήσουν στον θάνατο ανθρώπους που ασεβούν προς τους νόμους της αυτοκρατορίας και δεν αποδέχονται τον παραμικρό συμβιβασμό, συνεπαρμένοι από τον μεθυστικό πόθο του μαρτυρίου. Συγχρόνως, οι βίοι αγίων, οι περισσότεροι προϊόντα μυθοπλασίας, κατασκεύασαν μια πλαστή ιστορία χωρίς ίχνος αληθοφάνειας. Η μέχρι τότε αντίληψη ότι ο κάθε άνθρωπος μπορεί να διαλέγει τη θρησκεία της αρεσκείας του δίνει τη θέση της στην πεποίθηση πως κάθε άλλη πίστη εκτός από τη χριστιανική κατευθύνεται από τον Σατανά, συνεπώς είναι χρέος του χριστιανού να την αφανίσει.

Εθνικοί φιλόσοφοι και επιστήμονες, όπως ο Κέλσος, ο Πορφύριος, ο Γαληνός, ο Λιβάνιος και ο Θεμίστιος, τρομάζουν από τον φανατισμό των χριστιανών, θεωρώντας το σύστημά τους παράλογο και τους ίδιους ψυχωτικούς που μπορούν να διαβρώσουν τα ίδια τα θεμέλια του κόσμου. Αν και κάτι τέτοιο αρχικά φαινόταν απίθανο, τελικά βρέθηκαν, λόγιοι, όπως ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο Αυγουστίνος, που με τη δύναμη του λόγου τους, που είχε αποκτηθεί από τη σπουδή της αρχαίας φιλοσοφίας, έπεισαν για πράγματα μέχρι τότε αδιανόητα. Η Nixey μεθοδικά παρουσιάζει λοιπόν όχι μόνο περιθωριακούς ασκητές και αγίους, αλλά κεντρικά πρόσωπα της Εκκλησίας να δημιουργούν το νέο κλίμα φανατισμού και μισαλλοδοξίας, ενώ συγχρόνως παραθέτει συγκεκριμένα άρθρα του Θεοδοσιακού και Ιουστινιάνειου Κώδικα που μετατρέπουν βαθμιαία έναν κόσμο που λατρεύει το ωραίο και τη μελέτη της φύσης σε έναν κόσμο όπου όλα αποτελούν δυνητικές πύλες προς την αμαρτία και τη συντριβή της ψυχής. Ετσι, ο πολιτισμός όπου έλαμπαν τα έργα τέχνης θρυμματίστηκε από τους πελέκεις και τα καλέμια των χριστιανών υπό την καθοδήγηση των μεγάλων απολογητών της νέας θρησκείας. Δεν είναι τυχαίο ότι χρησιμοποιείται ο όρος «θρίαμβος» για τη νίκη του χριστιανισμού, μας λέει η Nixey, καθώς ο όρος αυτός σήμαινε τον ολοκληρωτικό αφανισμό του αντιπάλου. Την αγριότητα του χριστιανισμού δεν αρνιόταν άλλωστε ούτε ο Αυγουστίνος: «όπου υπάρχει τρόμος, υπάρχει σωτηρία [...] Ω ελεήμων αγριότητα!» (Κήρυγμα 279.4).

Πόσο σωστά αποτύπωσε την ολοκληρωτική αυτή ερήμωση ο ποιητής Παλλαδάς: «Ως τώρα οι νεκροί άφηναν ζωντανή πίσω τους την πόλη, αλλά τώρα οι ζωντανοί την κουβαλάμε στον τάφο της».

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πολυφωνικό και πολυσυλλεκτικό αστυνομικό αφήγημα
Το αστυνομικό αφήγημα, στις διάφορες εκδοχές του, απενοχοποιημένο κριτικά και αναβαθμισμένο εκδοτικά, γνωρίζει παγκόσμια επιτυχία. Το προσαρμοστικό και πάντα δημοφιλές είδος δεν χρειάζεται, σήμερα, την...
Πολυφωνικό και πολυσυλλεκτικό αστυνομικό αφήγημα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οψεις του κυπριακού τραύματος
Το Brandy Sour είναι ένα άρτιο αφηγηματικό εγχείρημα που φανερώνει την εξέλιξη της συγγραφικής πορείας της Σωτηρίου και προσθέτει μια καλογραμμένη σελίδα στη σύγχρονη κυπριακή πεζογραφία που εκπροσωπείται από...
Οψεις του κυπριακού τραύματος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Διευρύνοντας το ατομικό και συλλογικό βίωμα
Ο Ρακόπουλος στη νέα συλλογή βαθαίνει τις θεματικές και τον ιδιαίτερο τόνο του. Εξακολουθεί να καταθέτει ιστορίες που δεν αφορούν το κλειστό ατομικό βίωμα αλλά συναρμόζουν την εμπειρία με το θεωρητικό υπόβαθρο...
Διευρύνοντας το ατομικό και συλλογικό βίωμα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Ενας συνηθισμένα ασυνήθιστος άνθρωπος
Να, λοιπόν, δύο σταθερά χαρακτηριστικά του αφηγηματικού σύμπαντος του Ροτ: η νοσταλγία για έναν κόσμο διά παντός απολεσθέντα και η εις το διηνεκές διαπάλη ανάμεσα στο παρελθόν και στο παρόν.
Ενας συνηθισμένα ασυνήθιστος άνθρωπος
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
«Ενας μελαγχολικός [στενογράφος] του χρόνου»
Αν το απόφθεγμα είναι «ο νανισμός του δοκιμίου» και ο αφορισμός «κρύβει τη νοσταλγία του έπους», γιατί να μη θεωρήσουμε και αυτά τα «στενογραφήματα» του Μαυρουδή σαν γραμμένα από τον ήρωα ενός μυθιστορήματος,...
«Ενας μελαγχολικός [στενογράφος] του χρόνου»
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Στιγμιότυπα παρερμηνειών
Ετσι ο λόγος συμπυκνώνεται, ο χρόνος συρρικνώνεται και μένουν μόνο οι λέξεις που ο συγγραφέας κοιτά ευλαβικά, καθώς παρελαύνουν σαν μαριονέτες σε ένα θέατρο παρεξηγήσεων, σε μια commedia dell’ arte εντός...
Στιγμιότυπα παρερμηνειών

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας