• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    3°C 1.2°C / 3.5°C
    3 BF
    71%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    1°C -2.7°C / 2.4°C
    2 BF
    46%
  • Πάτρα
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 4.8°C / 5.5°C
    5 BF
    56%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.9°C / 0.9°C
    3 BF
    37%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -0.4°C / -0.1°C
    4 BF
    64%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    -1°C -3.4°C / -1.0°C
    0 BF
    54%
  • Κοζάνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    -7°C -6.6°C / -4.9°C
    2 BF
    58%
  • Αγρίνιο
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 1.3°C / 1.3°C
    2 BF
    71%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 4.3°C / 8.0°C
    4 BF
    62%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    1°C 1.2°C / 1.2°C
    3 BF
    74%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 4.9°C / 6.4°C
    6 BF
    56%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.0°C / 6.0°C
    5 BF
    64%
  • Κεφαλονιά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 6.2°C / 6.2°C
    5 BF
    61%
  • Λάρισα
    Σποραδικές νεφώσεις
    -1°C -1.1°C / 0.1°C
    3 BF
    59%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    2°C 0.5°C / 1.7°C
    1 BF
    89%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 6.8°C
    3 BF
    45%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    1°C 0.5°C / 3.8°C
    3 BF
    87%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    2°C 1.6°C / 1.6°C
    0 BF
    57%
  • Κατερίνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    0°C -4.3°C / -0.3°C
    2 BF
    54%
  • Καστοριά
    Ελαφρές νεφώσεις
    -3°C -3.4°C / -3.4°C
    1 BF
    65%

Μαξ Μπλέχερ. Επουλωμένες καρδιές. Μυθιστόρημα. Μετάφραση: Βίκτωρ Ιβάνοβιτς. Σελ. 256. Εκδόσεις Loggia

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Πληγή και επούλωση

  • A-
  • A+
Αν και η παλέτα του συγγραφέα έχει επιλέξει τις σκοτεινές αποχρώσεις, το σφρίγος της γλώσσας και η ευφάνταστη και συχνά ποιητική εικονοποιία φωτίζουν με τις δικές τους ζωηρές αναλαμπές το κείμενο.

Μετά το υπερρεαλιστικής υφής μυθιστόρημα του Μαξ Μπλέχερ Περιστατικά στο εγγύς εξωπραγματικό, κυκλοφόρησαν από τις καλαίσθητες εκδόσεις Loggia οι πιο κλασικότροπες Επουλωμένες καρδιές, που μπορούν να νοηθούν ως δεύτερο μέρος μιας αυτοβιογραφικής τριλογίας με κεντρικό θέμα τη νόσο που στιγμάτισε τη ζωή του συγγραφέα και από την οποία κατέληξε στα είκοσι εννέα του χρόνια.

Ο Μαξ Μπλέχερ, γεννημένος το 1909 στην πόλη Ρόμαν της Ρουμανίας, ανήκε σε μια εβραϊκή μεσοαστική οικογένεια. Ο πατέρας του ήταν έμπορος πορσελάνης και ο ίδιος αποδείχθηκε ευθραυστότερος και από το πλέον λεπτό πορσελάνινο φλιτζάνι. Στα 19 του, κι ενώ σπούδαζε Ιατρική, προσβλήθηκε από τη βασανιστική και μοιραία (τότε) νόσο του Ποτ, μια μορφή φυματίωσης που έπληττε τα κόκαλα, κατατρώγοντας τη σπονδυλική στήλη. Ετσι ο Μπλέχερ πέρασε την τελευταία δεκαετία της σύντομης ζωής του «εντοιχισμένος» σε έναν γύψινο κορσέ, σε συνεχή οριζόντια στάση, με μακρές περιόδους θεραπείας σε σανατόρια στη Γαλλία, την Ελβετία και τη Ρουμανία.

Σε ένα από αυτά τα σανατόρια, στη λουτρόπολη Μπερκ, της βορειοδυτικής Γαλλίας, καταφτάνει με το τρένο ο Εμμανουήλ, ο κεντρικός ήρωας του μυθιστορήματος, μετά τη διάγνωση της ασθένειάς του, όμοιας με αυτή του συγγραφέα. Μπροστά στον σταθμό μια εικόνα τού κόβει την ανάσα: «Τι ήταν αυτό; Κινούμενο φέρετρο ή φορείο; Ενας άντρας ξαπλωμένος σε ένα στενό, ξύλινο κρεβάτι, κάτι σαν πλαίσιο με στρώμα, που στηριζόταν σε ένα σασί με τέσσερις μεγάλες λαστιχένιες ρόδες. Πλην όμως ήταν ντυμένος κανονικά, από την κορφή ως τα νύχια. Φορούσε γραβάτα, μπερέ στο κεφάλι του και σακάκι, κι όμως παρέμενε ακίνητος, δεν σηκωνόταν να περπατήσει όπως όλος ο κόσμος». Το μυθιστόρημα ετούτο, όσο κι αν ανακαλεί θεματικά το Μαγικό βουνό του Τόμας Μαν, έχει απεκδυθεί κάθε ρομαντικοποίηση της ασθένειας. Εδώ οι τρόφιμοι του σανατορίου είναι εγκλωβισμένοι στη σάρκα τους, όπως η σορός στο σάβανό της.

Ο γύψος που καλύπτει τον κορμό, το αμάξι-φέρετρο, η ακινησία, η έλλειψη αυτοδιάθεσης χτίζουν μια ατμόσφαιρα κλειστοφοβική, ποτισμένη με τις οσμές των σωματικών εκκρίσεων της σάρκας που σήπεται. Ο Εμμανουήλ έντρομος αντιλαμβάνεται ότι το σχήμα των πραγμάτων διαλύεται, ο κόσμος του ξηλώνεται σαν εφήμερο σκηνικό. Ο κεντρικός άξονας γύρω από τον οποίο περιστρεφόταν η ζωή του καταρρέει όμοια με τη σπονδυλική στήλη του. Ζώντας μέσα στο νέο του ενδιαίτημα, συνειδητοποιεί ότι περισσότερο κι απ’ την ίδια τη ζωή απειλείται το νόημά της. Ενας τρόφιμος του ίδιου σανατόριου λέει: «Ετσι κι έχεις εκδιωχθεί μία φορά από τη ζωή και διαθέτεις τον χρόνο και την ηρεμία να θέσεις εαυτόν ένα ουσιαστικό ερώτημα -ένα και μόνο- για το νόημά της, είναι σαν να σε έχουν δηλητηριάσει για πάντα… Βεβαίως ο κόσμος εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά θαρρείς πως κάποιος, με ένα σφουγγάρι, έχει αφαιρέσει από τα πράγματα όλη τη σημασία τους».

Ωστόσο, και μέσα στο νέο σκηνικό, η ζωή απαιτεί τα οφειλόμενα. Οι χυμοί της -όσο δεν στραγγίζουν- ψάχνουν να εκβάλουν. Πυορροούντες, κατάκοιτοι, περίκλειστοι, οι τρόφιμοι του σανατορίου συνεχίζουν να ερωτεύονται. Ομως, όπως ο συγγραφέας απεκδύει την ασθένεια από το ρομαντικό πέπλο της, τα όμοια επιφυλάσσει και στον έρωτα. Η τρωτότητα του σώματος δεν ευαισθητοποιεί κατ’ ανάγκη την ψυχή. Ισως μάλιστα συμβαίνει το αντίθετο: ο ουλώδης ιστός, το πετσί που σχηματίζεται μετά από την επούλωση μιας πληγής, δεν αισθάνεται πλέον το κρύο, τη ζέστη ή το άγγιγμα. Οι Επουλωμένες καρδιές δεν είναι λοιπόν οι αποθεραπευμένες καρδιές. Είναι οι θωρακισμένες καρδιές. Αυτές που φέρουν στο εξής και εσαεί τον γύψινο κορσέ τους.

Πρόκειται λοιπόν για ένα μυθιστόρημα ζοφερό; Αν και η παλέτα του συγγραφέα έχει επιλέξει τις σκοτεινές αποχρώσεις, το σφρίγος της γλώσσας και η ευφάνταστη και συχνά ποιητική εικονοποιία φωτίζουν με τις δικές τους ζωηρές αναλαμπές το κείμενο, αποσπώντας το από τα λασπώδη χώματα του ρεαλισμού. Η μετάφραση του Βίκτωρα Ιβάνοβιτς αναδεικνύει τον πλούτο και την ευγένεια της γλώσσας του μυθιστορήματος και το επίμετρο του ιδίου φωτίζει τόσο τον συγγραφέα όσο και το έργο του, που ήταν για χρόνια στην αφάνεια και μετά το ξύπνημα του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος ευτυχεί πλέον να συστηθεί και στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό.

Ακολουθήστε μας στο Google news
Google News
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Yπαρξιακές αντιφάσεις
Το «Αργά μέσα στη μέρα» είναι ένα χορταστικό μυθιστόρημα χαρακτήρων, η Χάντλι με γραφή μετρημένη αλλά αφοπλιστικά διεισδυτική αποδίδει με ακρίβεια τις αντιφάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης.
Yπαρξιακές αντιφάσεις
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
To βίωμα της σκλαβιάς
Η «Ελληνίδα σκλάβα» είναι ένα συμπυκνωμένο μωσαϊκό των ιστορικών εξελίξεων στην Ευρώπη και στην Αμερική του 19ου αι., μια ψυχολογική εμβάθυνση στο βίωμα της σκλαβιάς και στο πάθος των ανθρώπων για ελευθερία.
To βίωμα της σκλαβιάς
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Από τον Σάμσα στη Σάσα
Η Μιχαλοπούλου στην ανά χείρας νουβέλα εμπνέεται από τον Κάφκα, τη Σιμόν ντε Μποβουάρ (γυναίκα δεν γεννιέσαι, γίνεσαι) και τις ιδέες της Judith Butler, αλλά δεν μένει σ’ αυτές.
Από τον Σάμσα στη Σάσα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Σπουδάζοντας στις μετόπες της ποίησης
Η ελεγειακή τονικότητα στη φωνή του Δασκαλόπουλου, χωρίς συναισθηματικές κορόνες και ξαφνιάσματα, γλυκαίνει από την αχλή της μνήμης και του ερωτισμού που αποπνέει το γυναικείο σώμα.
Σπουδάζοντας στις μετόπες της ποίησης
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Πολυφωνικό και πολυσυλλεκτικό αστυνομικό αφήγημα
Το αστυνομικό αφήγημα, στις διάφορες εκδοχές του, απενοχοποιημένο κριτικά και αναβαθμισμένο εκδοτικά, γνωρίζει παγκόσμια επιτυχία. Το προσαρμοστικό και πάντα δημοφιλές είδος δεν χρειάζεται, σήμερα, την...
Πολυφωνικό και πολυσυλλεκτικό αστυνομικό αφήγημα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Οψεις του κυπριακού τραύματος
Το Brandy Sour είναι ένα άρτιο αφηγηματικό εγχείρημα που φανερώνει την εξέλιξη της συγγραφικής πορείας της Σωτηρίου και προσθέτει μια καλογραμμένη σελίδα στη σύγχρονη κυπριακή πεζογραφία που εκπροσωπείται από...
Οψεις του κυπριακού τραύματος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας