Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στον δρόμο ψυχή
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στον δρόμο ψυχή

  • A-
  • A+

Υπό σκιάν. Το Ανοιχτό Βιβλίο, για όγδοη συνεχή χρονιά, θα σας κρατήσει συντροφιά με πρωτότυπες καλοκαιρινές ιστορίες. Φέτος, δώδεκα συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας γράφουν, αποκλειστικά για την «Εφ.Συν.», ένα διήγημα που συνδυάζει ήρωες (παιδιά ή εφήβους), πλαίσιο (καλοκαίρι―όπως πάντα) και μια έκτακτη δυσοίωνη συγκυρία (Covid-19), συναρθρωμένα όλα σε μια ενιαία αφήγηση.

Δώδεκα πρόσωπα της γραφής μιας ευρείας ηλικιακής κλίμακας, ετερογενών θεματικών κάδρων και αφηγηματικών τρόπων, δώδεκα βραβευμένοι, σημαντικοί συγγραφείς, που γνωρίζουν, εκ των έσω, συνήθειες, κώδικες και γλώσσα νεαρών αφηγητών και αναγνωστών, μας αποκαλύπτουν εικόνες, σκέψεις και συναισθήματα που προκαλεί σε μια άγουρη ψυχή (και όχι μόνο) αυτό το αλλόκοτο, ανήσυχο καλοκαίρι της πανδημίας.

Μετά τη Μαρία Παπαγιάννη, την Ελένη Σβορώνου, τον Γιώργο Παναγιωτάκη, την Αγγελική Δαρλάση και τον Φίλιππο Μανδηλαρά, το αφηγηματικό νήμα πιάνει η Ελένη Κατσαμά.


Στη Σανγκάη, αρουραίοι με μολυσμένους ψύλλους στον σβέρκο είχαν ήδη τρυπώσει στ’ αμπάρια των πλοίων που 'ταν γεμάτα σιτηρά. Σε τρεις μήνες φαγοπότι και με το πλοίο μολυσμένο είχανε σκορπίσει την πανώλη στη θαλάσσια διαδρομή από το πολύβουο λιμάνι της Σανγκάης στην Καλκούτα κι από εκεί στο Αντεν, για να τρυπώσουν ύστερα για τα καλά στα λιμάνια της Μεσόγειου. Δυο μέρες είχε το πλήρωμα για να ξεφορτώσει και να ξεκουραστεί πριν μπαρκάρει για τη Βόρεια Ευρώπη, Ρότερνταμ, Αμβέρσα, Αμβούργο, κι αυτές οι λίγες μέρες έφταναν και περίσσευαν.

Ο Παραμό καθόταν σταυροπόδι έξω από την εκκλησία του Αγίου Λουκά κι έβλεπε τους γλάρους να βουτάνε άξαφνα και τα πλεούμενα ν’ ανυπομονούν για μπάρκο. Περίμενε καιρό μέχρι να έρθει η απάντηση απ’ την Πάδοβα και ήταν θετική. Είχε λοιπόν γιορτάσει μόνος του την επιτυχία, τρέχοντας στα στενοσόκακα της Βαρκελώνης, λαχανιασμένος, σαν να τον κυνηγούσαν να του πάρουν τη χαρά. Θα το έλεγε στον πατέρα του, αργότερα.

Ο ήλιος έτυχε και ήταν γενναιόδωρος εκείνο το πρωί.

Εκλεισε τα μάτια του ο Παραμό, να φανταστεί τη νέα του ζωή. Το ολόδικό του δωματιάκι στο Σαλέρνο, τη μυρωδιά των βιβλίων στη βιβλιοθήκη του Μοντεκασίνο, τα βήματά του στον αυστηρό διάδρομο της Σκουόλα Μέντικα Σαλερνιτάνα. Κι ύστερα τις βόλτες στην άμμο, τα πόδια του στο νερό, την πρωινή δροσιά στον βοτανικό κήπο.

Ενα ξύλινο κασόνι που έσκασε με δύναμη στην προβλήτα του λιμανιού τον έβγαλε από τις ονειροπολήσεις. Ο πιτσιρικάς της Ανχελα έτρεξε φουριόζος προς το μέρος του με σκυμμένο το κεφάλι κοιτάζοντας τα πόδια του.

«Σενιόρ Παραμό, μου μήνυσε ο πατέρας σου, είναι στη συνοικία Μιραδόρ απ' το πρωί, είπε να σε βρω όπου κι αν είσαι, είπε να κινήσω γη και ουρανό, είπε να φέρω τα πάνω κάτω…» έκανε ξεψυχισμένος, αλλά δίχως οικονομία στις λέξεις.

«Εντάξει, τώρα με βρήκες» τον διέκοψε αυτός.

«Ο κύρης σου είπε να πας τώρα, είπε ν' αφήσεις αμέσως ό,τι κι αν κάνεις, είπε να τα παρατήσεις όλα…»

«Το κατάλαβα, φτάνει, είναι σε κάποιο σπίτι;»

«Είναι σε όλα τα σπίτια, μπαίνει από το ένα και βγαίνει από το άλλο, δεν κάθεται στιγμή, δηλαδή δεν μπορώ να πω με σιγουριά, Παραμό, ο κύρης σου είναι εκεί, ψέματα θα πω».

«Είναι κάποιος άρρωστος;» προσπάθησε να βγάλει κάποια άκρη.

«Στη συνοικία Μιραδόρ είναι όλοι άρρωστοι» είπε ο πιτσιρικάς της Ανχελα.

«Σκίσε τα μανίκια σου, σενιόρ, κάλυψε το στόμα σου, δεν έχεις ιδέα» φώναξε στην πλάτη του Παραμό.

Η μπόχα τον χτύπησε στο στομάχι κατευθείαν μόλις μπήκε στα στενά σοκάκια της Μιραδόρ. Είδε τον πατέρα του να σέρνει κάτι. Του φάνηκε πως ήτανε ένα άδειο σακί, μα το 'σερνε σαν να 'χε κάποιο βάρος κι όταν πλησίασε είδε πως ήταν άνθρωπος νεκρός, ή μάλλον κάτι που θύμιζε άνθρωπο νεκρό, αυτό που έσερνε απ’ τις γυμνές μασχάλες ο πατέρας του εντέλει.

«Δεν χρειάζονται γιατρό πια, μόνο χέρια να τους θάψουν, χέρια να μας θάψουν όλους» είπε.

Τρεις μέρες μετά, στις 12 Ιουλίου του 1348, τριάντα κάρα, όσα δηλαδή διέθετε η συνοικία Μιραδόρ και όσα γειτονικά μπόρεσαν να συγκεντρώσουν, διέσχισαν την πόλη φορτωμένα νεκρούς, με κατεύθυνση τον λάκκο του Αγίου Ανθιμου. Κείτονταν αναπηδώντας στους κραδασμούς των κάρων, ο ένας πάνω στον άλλον, σαν μέλη ενός και μόνον σώματος, από το οποίο φύτρωναν ακατάσχετα χέρια με μαυρισμένα νύχια και εκατοντάδες μάτια ανήμπορα πια να κοιτάξουν. Ανάμεσά τους η Ανχελα του πιτσιρικά και ο πατέρας του Παραμό.

Επειτα κι από αυτά ακολούθησε παράνοια.

Ταξιδιώτης μετέφερε στον Παραμό πως είδε με τα μάτια του μολυσμένα πτώματα πάνω σε καταπέλτες να εκσφενδονίζονται στην πολιορκημένη πόλη, σαν πεθαμένα πουλιά. Κάποιοι ανέβηκαν στις γαλεάσσες και ανοίχτηκαν στις θάλασσες, μεταδίδοντας παντού τον θάνατο. Σε υπαίθριο κήρυγμα ο ιερέας μίλησε για θεϊκή κατάρα. Είχε φτάσει λέει το τέλος του ανθρώπου. Κατονομάστηκαν οι αμαρτωλοί που θεωρήθηκαν υπεύθυνοι για το μόλεμα. Ανάμεσά τους οι Εβραίοι κι οι όμορφες γυναίκες. Ο ίδιος ο Παραμό συνάντησε τάγματα μαστιγωτών, που αποκαλούνταν καθαρτές ψυχής και μαστίγωναν κατά βούληση, ενώ πλήθος κόσμου χτυπιόταν έξω από τα μοναστήρια για να εξιλεωθεί για τις αμαρτίες του.

Γύρω στα τέλη Αυγούστου του 1348, ο Παραμό συνάντησε μια Ερμίνα, στον λόφο έξω από την πόλη, όπου είχαν καταφύγει κάποιοι επιζώντες. Το τάγμα είχε κάψει το σπίτι της, κι εκείνη κρυβόταν στα δέντρα κι έτρωγε ρίζες. Ο Παραμό την πήρε στους ώμους και την κατέβασε στην πόλη, στο σπίτι του πατέρα του, όταν αναγνώρισε τα ρίγη του πυρετού και το πρήξιμο στον λαιμό της. Μέρα με την ημέρα η Ερμίνα έλιωνε κι ο Παραμό έτριβε τους καρπούς της με ξίδι και της έλεγε ιστορίες για βαθιές θάλασσες.

Η Ιωάννα έκλεισε το βιβλίο. Οσο περνούσε από το χέρι της, ο Παραμό δεν θα αρρώσταινε. Το βιβλίο θα έμενε κλειστό.

Απόγευμα και το μπαλκόνι λιαζόταν ακόμα. Τα τζιτζίκια στο πεύκο ακούραστα. Στο διπλανό διαμέρισμα η τηλεόραση στη διαπασών, στην ενημέρωση των 18.00. Σηκώθηκε, μπήκε μέσα, έκλεισε την πόρτα κι άνοιξε τον υπολογιστή για να συνδεθεί. Ο Σούσι που ήθελε βόλτα δάγκωνε το λουρί του κοιτώντας την ανυπόμονα.

«Σε λιγάκι» του είπε, κι αυτός ξάπλωσε απογοητευμένος.

Κατέβηκαν το βραδάκι. Ο Σούσι τραβούσε την Ιωάννα απ’ το λουρί ενώ εκείνη έστελνε μηνύματα στην κολλητή της από το κινητό. Οι λάμπες του δρόμου είχαν μόλις ανάψει, ο ουρανός ήταν πιο καθαρός από ποτέ και στον δρόμο ψυχή.


Τελευταίο βιβλίο της Ε. Κατσαμά είναι «Οι απίθανες περιπέτειες του κυρίου Θερβάντες» (Πατάκης, 2020).

ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Το ταξίδι της Σουζάνας Αντωνακάκη
Η Σουζάνα μπάρκαρε στο πλοίο και ταξιδεύει εδώ και λίγες ώρες. Βρίσκεται έξω, στο κατάστρωμα, καθισμένη κατάμονη σ’ έναν από τους ξύλινους πάγκους. Εκείνους που τόσο αγαπήσαμε σε καλοκαιριάτικες περιπέτειες,...
Το ταξίδι της Σουζάνας Αντωνακάκη
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Σπουδή παραβίασης ορίων
Αναγκαία η εκδοτική πρωτοβουλία να κυκλοφορήσουν σε έναν συλλεκτικό τόμο όλα τα διηγήματα της πολυβραβευμένης Ρέας Γαλανάκη, που έχουν δημοσιευτεί είτε σε συλλογές, είτε σε εφημερίδες και λογοτεχνικά περιοδικά...
Σπουδή παραβίασης ορίων
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Διανοητικά ξέφωτα
Ο Γιώργος Βέλτσος (Αθήνα, 1944) με σπουδές νομικής στη Θεσσαλονίκη, διδάκτορας του Paris VIII, και ομότιμος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου, συνεχίζει τη «Λευκή Ελλάδα» (Περισπωμένη, 2018) και τον «Κύκλο...
Διανοητικά ξέφωτα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Η παραλία με τα λάφυρα
Το Ανοιχτό Βιβλίο, για όγδοη συνεχή χρονιά, θα σας κρατήσει συντροφιά με πρωτότυπες καλοκαιρινές ιστορίες. Φέτος δώδεκα συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας γράφουν, αποκλειστικά για την «Εφ.Συν.».
Η παραλία με τα λάφυρα
ΑΝΟΙΧΤΟ ΒΙΒΛΙΟ
Μαρξισμός χωρίς υποκείμενο
O Λουί Αλτουσέρ φαίνεται ότι έκανε κάτι διαφορετικό από το να εκπληρώσει ένα μέρος της συχνά ομολογημένης φιλοδοξίας του, να γράφει εγχειρίδια κομμουνιστικής διαπαιδαγώγησης των εργατικών μαζών και, ακόμα...
Μαρξισμός χωρίς υποκείμενο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας