Τον γνωρίσαμε ως συγγραφέα του βιβλίου «21 ρωγμές στην επίσημη Ιστορία για το 1821» (εκδ. Τόπος), όπου μέσα από 21 ιστορίες αποδόμησε τα όσα το επίσημο αφήγημα προβάλλει ως στερεότυπα πλέον για το τότε, κάτι που έχει ήδη απαντηθεί από τις ιστορικές έρευνες, ωστόσο συνεχίζει και υφίσταται ως τέτοιο. Μάλιστα, με την αφορμή πέρυσι της συμπλήρωσης 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, όλα αυτά τα στερεότυπα αναδύθηκαν και πάλι. Ο Σπύρος Αλεξίου, ιστορικός και με μακρά εμπειρία στην εκπαίδευση (και ως καθηγητής δευτεροβάθμιας και ως επιμελητής εκπαιδευτικών βιβλίων) καταπιάστηκε για πρώτη φορά ως συγγραφέας με την Ιστορία και το βιβλίο του ξεχώρισε.
Τώρα, πάλι από τις εκδόσεις Τόπος, κυκλοφόρησε το «Μεγάλη Ιδέα (1844-1922). Από τους εθνικούς μύθους στη φωτιά της Σμύρνης» με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η εποχή μας έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά με τις παραμονές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς η παγκόσμια ισορροπία που είχε επιβληθεί τότε απειλούνταν από την ανάδυση νέων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, οι οποίες διεκδικούσαν ζωτικό χώρο, όπως συμβαίνει και σήμερα.
Ταυτόχρονα, ο Σ. Αλεξίου διαφοροποιείται από την προσέγγιση που αντιμετωπίζει τη Μικρασιατική Καταστροφή ως αποτέλεσμα επιλογών προσώπων ή πολιτικών παρατάξεων.
Εκτιμά πως ήταν η προδιαγεγραμμένη κατάληξη μιας διαδρομής, η οποία ξεκινά με την ίδρυση του ελληνικού κράτους. Μιας διαδρομής «σκοτεινής», με την έννοια της αποσιώπησής της από την επίσημη ιστορία ή της αποσπασματικής παρουσίασής της. «Ο στόχος της ανάδειξης αυτής της ιστορικής γραμμής υπηρετείται με την παρουσίαση των σημαντικότερων ιστορικών γεγονότων της περιόδου 1844-1922 και τη διαλεκτική σχέση που τα συνδέει με το κυρίαρχο ιδεολογικό σχήμα», μας λέει ο κ. Αλεξίου. «Γι’ αυτό και το βιβλίο εκκινεί από το νεοσύστατο Ελληνικό Βασίλειο, που έθεσε ως στόχο την επέκτασή του στον ιστορικό χώρο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, δίχως να καθοριστούν πλήρως τα όρια αυτού του “ιστορικού χώρου”, συνεχίζει με τον “εκσυγχρονισμό” και τη συμπόρευση με τη βιομηχανική Δύση που έθεσε η άρχουσα τάξη ως προϋποθέσεις για την υλοποίηση της “Μεγάλης Ιδέας” (ένας “εκσυγχρονισμός” που θα συνδεθεί με σκάνδαλα, κυρίως στο χρηματιστήριο, με πρωταγωνιστές τους βαθύπλουτους Ελληνες της διασποράς), φτάνοντας στη Μικρασιατική Καταστροφή, η οποία ξεκίνησε από την εκστρατεία στην Ουκρανία, το 1919!».
Ο ίδιος υποστηρίζει πως αιτία της τελικής καταστροφής ήταν «η επεκτατική πολιτική της ελληνικής ολιγαρχίας σε συνδυασμό με την πρόσδεσή της στο ιμπεριαλιστικό άρμα, πολιτική που ενοποιούσε το σύνολο της άρχουσας τάξης, παρά τις επιμέρους επιλογές».
- ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Το βιβλίο προλογίζει ο φυσικός Μάνος Σαριδάκης, καθηγητής στο Baylor University του Τέξας. Αποτελεί επιλογή του συγγραφέα ο πρόλογος να γράφεται από επιστήμονα άλλης ειδικότητας. Στο επίμετρο υπάρχει η ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα εργασία του αρχαιολόγου Κώστα Πασχαλίδη με τίτλο: «Η αρχαιολογική δραστηριότητα του ελληνικού κράτους στη Μικρά Ασία από το 1919 μέχρι το 1922: τα πεπραγμένα και τα χαρακτηριστικά μιας παράλληλης “εκστρατείας”». Το βιβλίο παρουσιάζεται αύριο Κυριακή, στις 18.30, στον Σύλλογο Ελλήνων Αρχαιολόγων (Ερμού 134, κοντά στο μετρό στάση Θησείο). Θα μιλήσουν οι: Αιμιλία Καραλή (φιλόλογος, συγγραφέας), Βασιλική Λάζου (ιστορικός, ΑΠΘ), Λένα Στεφάνου (δρ αρχαιολόγος – μουσειολόγος, ΕΑΠ) και ο συγγραφέας. Συντονίζει η γράφουσα.
