Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία, ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα η Γεωργία Συλλαίου απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.
● Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;
Τα θέματά μου είναι μάλλον σταθερά, μέχρι στιγμής τουλάχιστον. Μοναχικοί και τρομαγμένοι άνθρωποι, η εμμονή του θανάτου, η ομορφιά, η λογική και η σοφία της φύσης. Πιστεύω ότι όσο εξακολουθώ να γράφω, θα διηγούμαι ιστορίες. Θα δημιουργώ χαρακτήρες και θα συνομιλώ μαζί τους, αναζητώντας τι είναι αυτό που τους σώζει ή τους καταστρέφει.
● Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας;
Η μουσική, η προστασία της φαντασίας, το χρώμα και κυρίως η σχέση με τα ζώα.
● Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα;
Ναι, υπήρξε βιβλίο που παρέδωσα βιαστικά, απορρίφθηκε φυσικά και δικαίως. Μετά καθυστέρησα να προτείνω το επόμενο, το έκανα μόνο όταν θεώρησα πως είχε διαμορφωθεί σε ικανοποιητικό βαθμό. Δεν κρύβω και πολλά στο συρτάρι, εκτός από κάποια γραπτά που με «πονούν» προσωπικά – θέλουν δουλειά και τον δικό τους χρόνο.
● Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου.
«Αυτή η γλυκιά αρρώστια» της Patricia Highsmith, «Η δύναμις και η δόξα» του Graham Green, «Η αλεπουδίτσα» της Mary Webb.
● Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;
Εξαρτάται από ποιον ασκείται η αρνητική κριτική. Αν ασκείται από κάποιον που εκτιμάς ή αγαπάς, τότε γίνεσαι ερείπιο. Μετά το αρχικό σοκ, ανασυντάσσεσαι, αφομοιώνεις την πληροφορία και την επεξεργάζεσαι. Από την άλλη, σε κάποιες υπερβολές (με τη θετική έννοια) που ειπώθηκαν, αναγνώρισα την καλή πρόθεση, έστω κι αν υπομειδίασα.
● Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του;
Από τους παλαιότερους ο Γιώργος Θεοτοκάς. Αν συμπεριλάβουμε και τους ποιητές, οπωσδήποτε ο Καβάφης. Από τους νεότερους τώρα, είναι αρκετοί, δεν θα ήθελα να ξεχωρίσω κάποιον.
● Σήμερα, υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;
Δεν νομίζω. Παλαιότερα, πριν από την κυριαρχία της τεχνολογίας, στις παρουσιάσεις των νέων βιβλίων μαζευόταν λίγος ή περισσότερος κόσμος, μια καινούργια έκδοση αποτελούσε σημαντικό γεγονός. Η απομόνωση λόγω της πανδημίας δυσκόλεψε ακόμα περισσότερο τα πράγματα, ακύρωσε αυτές τις συναντήσεις. Τώρα, σιγά σιγά αρχίζουν και ενεργοποιούνται οι λέσχες ανάγνωσης, αυτό είναι καλό. Η διαδικτυακή επικοινωνία δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη επαφή, προβάλλει μια εικονική αμεσότητα. Βέβαια, αυτή η ερώτηση αφορά ανθρώπους πιο επικοινωνιακούς από μένα. Δεν τα καταφέρνω και πολύ καλά σε συναθροίσεις κάθε είδους.
● Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας, εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;
Υποθέτω ότι υπάρχουν πολλοί λόγοι και αυτό το θέμα είναι περίπλοκο – έχω ακούσει διάφορες αντικρουόμενες απόψεις. Δεν είμαι σε θέση να απαντήσω με ακρίβεια σ’ αυτή την ερώτηση.
● Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;
Η πολιτική συγκυρία φυσικά και με αφορά. Η βία, για παράδειγμα, ακόμα και η λεκτική, ανήκει στην πολιτική θεώρηση του κόσμου μας. Η καταστροφή του περιβάλλοντος, η απομόνωση, το δέος του ανθρώπου απέναντι σε μία πραγματικότητα που μέρα με τη μέρα αλλάζει δραματικά, χωρίς αυτός να ερωτηθεί ή να έχει τη δυνατότητα να αντιδράσει. Οσο για τη γλώσσα που χρησιμοποιείται και πολλές φορές αλλοιώνεται ιδίως από τα τηλεοπτικά και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, έχει πολλά κλισέ και περιορίζει τη φαντασία. Το χειρότερο είναι ότι διαμορφώνει και επιβάλλει ένα είδος επιθετικότητας, το οποίο με απωθεί.
● Σας απασχολεί αν, μετά θάνατον, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας;
Οχι, καθόλου. Το τι συμβαίνει μετά θάνατον με τρομάζει μόνο και τίποτε άλλο.
Η Γεωργία ΣυλλαIου γεννήθηκε το 1962 στη Θεσσαλονίκη. Εχει συμμετάσχει σε πολλά διεθνή φεστιβάλ μουσικής, λογοτεχνίας και παραστατικών τεχνών. Εχουν κυκλοφορήσει δώδεκα προσωπικά της CDs. Το πρώτο της βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «Στο ακρωτήρι» (εκδόσεις Οδός Πανός), κυκλοφόρησε το 2012. Πρόσφατα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Πόλις η νουβέλα της «Ο δικός της καθρέφτης».
