«Ας μιλήσουμε…» για ό,τι απασχολεί τη σύγχρονη Ευρώπη

Με μεγάλες προσδοκίες από το Ελληνικό Ιδρυμα Πολιτισμού -αν και εν μέσω των απειλητικών διαθέσεων της πανδημίας- ξεκινά η 18η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, υπό την αιγίδα της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου. Θα πραγματοποιηθεί από τις 25 έως τις 28 Νοεμβρίου, όπως πάντα στο εκθεσιακό και συνεδριακό κέντρο HELEXPO. Η αλήθεια είναι πως εκδότες, φορείς, δημοσιογράφοι και άνθρωποι του βιβλίου περιμένουμε να δούμε πώς θα εξελιχθεί.

Κεντρικό θέμα της 18ης ΔΕΒΘ είναι οι «Διαρκείς επαναστάσεις του βιβλίου». Ο τίτλος συνδυάζει ασφαλώς τον κεντρικό εορτασμό της χρονιάς που φεύγει (επέτειος των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση) αλλά και τις μεταβολές που κατεγράφησαν κατά την περίοδο του εγκλεισμού στην αντίληψή μας για το βιβλίο και τις βιβλιοφιλικές εκδηλώσεις. Και βέβαια φέτος η διοργάνωση γίνεται με την εποπτεία του προέδρου και του Δ.Σ. του ΕΙΠ και υπεύθυνη μια συντονιστική ομάδα την οποία αποτελούν οι Δημήτρης Αγγελής (συγγραφέας) ως επικεφαλής, Στέφανος Καβαλλιεράκης (δρ Ιστορίας, διευθυντής Μουσείου Πόλεως των Αθηνών), Δημήτρης Κόκορης (αναπλ. καθηγητής ΑΠΘ), Λαμπρινή Κουζέλη (δημοσιογράφος), Νικόλας Σεβαστάκης (καθηγητής ΑΠΘ) και Μάκης Τσίτας (συγγραφέας).

Τιμώμενη φέτος είναι η γερμανόφωνη λογοτεχνία και στο πλαίσιο αυτό, η Διεθνής Εκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης, το Goethe-Institut και το πρόγραμμα Litrix.de, σε συνεργασία με το Ελληνικό Ιδρυμα Πολιτισμού, έχουν ετοιμάσει ένα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων. Αναγνώσεις πάνελ, εργαστήρια, εκθέσεις, διαδικτυακό πρόγραμμα με παρουσιάσεις ειδικών, καθώς και θεματικές συλλογές βιβλίων. Παράλληλα, στο κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιηθούν λογοτεχνικά δρώμενα και θεματικοί περίπατοι.

Η περυσινή διοργάνωση είχε καταφέρει, σε μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, να γίνει η ΔΕΒΘ με διαδικτυακές εκδηλώσεις και να μην ακυρωθεί, γεγονός που ενθάρρυνε τον κόσμο του βιβλίου και άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις. Τώρα διαθέτουμε ένα εμβόλιο, χωρίς αυτό να σημαίνει πως είμαστε απολύτως ασφαλείς. Αρκετοί εκδοτικοί οίκοι αποφάσισαν όμως να μη συμμετάσχουν φοβούμενοι την εξέλιξη της πανδημίας στη Βόρεια Ελλάδα. Ωστόσο, η συγκεκριμένη έκθεση, από την ίδρυση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου -το οποίο δυστυχώς καταργήθηκε και παραμένει καταργημένο έως σήμερα- υπήρχε, δρούσε και ελπίζουμε ότι και στο μέλλον θα παραμείνει το μεγαλύτερο εκδοτικό και βιβλιοφιλικό ραντεβού της χρονιάς στη χώρα μας. Οσοι την παρακολουθούμε από την πρώτη χρονιά, είδαμε και γνωρίσαμε σπουδαίους συγγραφείς, Ελληνες και ξένους, σε σπουδαίες συνομιλίες. Ας δούμε λοιπόν τι μας επιφυλάσσει το διεθνές πρόγραμμα για φέτος.

Οι επισκέπτες της έκθεσης θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν εκδηλώσεις με τους προσκεκλημένους συγγραφείς γερμανόφωνης λογοτεχνίας: Margit Auer, Julia Friedrichs, Andreas Kossert, Bijan Moini, Eva von Redecker, Stefanie Sargnagel, Judith Schalansky και Bettina Wilpert.

Παράλληλα με τα έργα μυθοπλασίας, τα δοκιμιακά βιβλία θα προσφέρουν υλικό προς συζήτηση γύρω από ιδιαίτερα σημαντικά θέματα στο πρόγραμμα της τιμώμενης χώρας που έχει κεντρικό θέμα την προτροπή «Ας μιλήσουμε»: μετανάστευση και φυγή, εργασία και φτώχεια, νέες μορφές διαμαρτυρίας και πρωτοβουλίες πολιτών για έναν καλύτερο κόσμο.

Στο Γερμανικό Περίπτερο με θέμα «German Stories» η γερμανόφωνη λογοτεχνία θα παρουσιαστεί μέσα από τις συλλογές ελληνικών εκδόσεων γερμανικών βιβλίων που μεταφράστηκαν στο πλαίσιο των προγραμμάτων επιχορήγησης μεταφράσεων του Goethe-Institut.

Την επόμενη Πέμπτη 25.11, ημέρα έναρξης της διοργάνωσης (18.00-19.00) στην Αίθουσα «Λογοτεχνικό Καφενείο» στο Περίπτερο 13 η Judith Schalansky παρουσιάζει το βιβλίο της «Κατάλογος απολεσθέντων».

Η συγγραφέας εστιάζει σε ό,τι αφήνουν πίσω τους αυτές οι απώλειες: ηχώ και θολά μονοπάτια, φήμες και θρύλοι, σημάδια παράλειψης και πόνοι-φαντάσματα.

Την επόμενη ημέρα, Παρασκευή 26.11 (18.00-19.00), στην Αίθουσα «Λογοτεχνικό Καφενείο» στο Περίπτερο 13 η Bettina Wilpert συζητά για το λογοτεχνικό ντεμπούτο της με τη νουβέλα «Αυτά δεν συμβαίνουν σ’ εμάς».

Αργότερα, στο ίδιο περίπτερο, η Stefanie Sargnagel μιλάει για το βιβλίο της «Λιώμα. Σημειώσεις μιας αργόσχολης». Γεμάτη ειρωνεία, γλωσσική σπιρτάδα και προκλητικότητα, έχει βρει μια πολύ ιδιαίτερη μορφή αφήγησης στο coming-of-age μυθιστόρημά της που είναι αστείo, βάναυσo, δημοφιλές και με άποψη.

Την ίδια μέρα (19.30-20.30) στο MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης (TIF-Helexpo) παρουσιάζεται ένα καινούργιο βραβείο που αφορά τη στήριξη του ποιοτικού σχεδιασμού βιβλίων: Γερμανοί και Ελληνες ειδικοί επί του θέματος θα βραβεύσουν νέους Ελληνες σχεδιαστές βιβλίων/εκδοτικούς οίκους.

Στις 27 του μηνός, το μεσημέρι, στο «Λογοτεχνικό Καφενείο» (Περίπτερο 13) παρουσιάζεται «Ο κύβος», το λογοτεχνικό ντεμπούτο του Bijan Moini.

«Τα ομορφότερα βιβλία – Εργαστήριο Βιβλιοδεσίας».

Παρουσίαση και συζήτηση για το βιβλίο: «Επανάσταση για τη ζωή: Φιλοσοφία των νέων μορφών διαμαρτυρίας».

Παρουσίαση του βιβλίου «Εργατική τάξη», μιας ελληνογερμανικής βιβλιοσυνάντησης για την πορεία, το παρόν και το μέλλον της μεσαίας τάξης.

Την Κυριακή 28 Νοεμβρίου, τελευταία ημέρα των εκδηλώσεων, έχουν προγραμματιστεί τα εξής:

Στο «Λογοτεχνικό Καφενείο», στο Περίπτερο 13, με τίτλο «Φυγή: Μια ιστορία της ανθρωπότητας», μια συζήτηση με τον Andreas Kossert, που είναι ειδικός σε θέματα μετανάστευσης και προσφυγικού στον 20ό αιώνα και συγγραφέας του μπεστ σέλερ Kalte Heimat (Ψυχρή Πατρίδα). Αφορμή της συζήτησης, το νέο του βιβλίο με το οποίο τοποθετεί το προσφυγικό κίνημα των αρχών του 21ου αιώνα στο μεγάλο ιστορικό πλαίσιο.

«Περιπατητική διαδρομή στο ιστορικό κέντρο Θεσσαλονίκης». Μια ξενάγηση από την ομάδα των dot2dot που αναζητούν την ιστορία και τους δρόμους της προσφυγιάς στην πολυπολιτισμική Θεσσαλονίκη.

Στην παιδική γωνιά στο Περίπτερο 13, «Το σχολείο των μαγικών ζώων», μια συμμετοχική εκδήλωση ανάγνωσης για παιδιά με τη Margit Auer.

Και στη Σκηνή Σολωμός παρουσιάζεται η έκθεση «Διαιρεμένες Μνήμες 1940-1950», αφιερωμένη στο Ολοκαύτωμα, τη γερμανική Κατοχή στην Ελλάδα και τον Εμφύλιο.