Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Σε online μονοπάτια εκδότες, βιβλιοπώλες και αναγνώστες
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Σε online μονοπάτια εκδότες, βιβλιοπώλες και αναγνώστες

  • A-
  • A+
Αγοράζουμε βιβλία με ένα κλικ, παίρνουμε τηλέφωνο στο αγαπημένο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς μας. Νέα ήθη κορονοϊκά και στον χώρο του βιβλίου, που χτυπιέται σκληρά από το lockdown. Και μαζί νέες συνήθειες. Το παιδικό βιβλίο εκτινάσσεται. Η κλασική λογοτεχνία, δύσκολα βιβλία αλλά και παραγνωρισμένα βγαίνουν στην κορυφή από τις πλοηγήσεις στο διαδίκτυο. Μπορεί και κάτι καλό να μας αφήσει η μαύρη αυτή περίοδος.

Ντριν. Κάποια παραγγελία φτάνει στο σπίτι. Κι αυτή δεν δημιουργεί άγχος, απολυμάνσεις, δουλειές με φούριες, δεν είναι σακούλες από το σουπερμάρκετ, τίγκα ίσως σε κορονοϊούς. Μόνο να χοροπηδάς από χαρά σε κάνει. Γιατί είναι ένα μικρό ή μεγάλο πακετάκι με βιβλία, από μεγάλο e-shop, εκδοτικό οίκο ή ακόμα καλύτερα από το βιβλιοπωλείο της γειτονιάς σου. Κλειστήκαμε στο σπίτι, ο καθένας με τους φόβους και τις αγωνίες του. Αλλά δεν ξεχνάμε ότι ο χώρος του βιβλίου, πάντα εύθραυστος και με προβλήματα, χτυπιέται σκληρά από τον κορονοϊό.

Θελήσαμε να κάνουμε μια πρώτη καταγραφή της κατάστασης -είναι πολύ νωρίς για να ξέρουν και οι ίδιοι οι άνθρωποι του χώρου το εύρος του οικονομικού κόστους από το κλείσιμο των βιβλιοπωλείων. Κανείς δεν ξέρει πόσο θα διαρκέσει το lockdown. Μια απλή εικόνα του πώς συνεχίζει τη ζωή του το βιβλίο μέσα από on line κυρίως μονοπάτια μας δίνουν τρεις εκδότες και δύο βιβλιοπώλες.

Κάνουν λίγες πρώτες επισημάνσεις. Για το πώς πάνε οι πωλήσεις. Για τα βιβλία στα οποία καταφεύγουν οι αναγνώστες. Περιγράφουν τις μεγάλες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν κάθε μέρα λειτουργώντας και αυτοί, όπως οι περισσότερες επιχειρήσεις, με έναν πρωτόγνωρο τρόπο. Ξαναλένε για χιλιοστή φορά τι ήθελαν, θέλουν και θα θέλουν από τη μεριά της πολιτείας. Γιατί φοβούνται το μετά, την ύφεση, που το βιβλίο θα την πληρώσει σκληρά.

«Μεγάλη αβεβαιότητα, αλλά κρατάμε την ψυχραιμία μας»

ΑΝΝΑ ΠΑΤΑΚΗ (εκδόσεις Πατάκη)

Το κόστος για τον χώρο του βιβλίου θα είναι μεγάλο, εξαρτάται και από το πόσο θα κρατήσουν τα μέτρα. Ενας μήνας κλειστά βιβλιοπωλεία αντιμετωπίζεται. Τέσσερις, όμως; Και δεν ξέρουμε και πώς θα είναι ο κόσμος μετά. Αν θα έχει χρήματα, αν θα έχει ξεφοβηθεί αρκετά ώστε να βγει να πάει να αγοράσει βιβλία. Μιλάω συνέχεια με ξένους εκδότες, βλέπω τους Ιταλούς να προσπαθούν από τα σπίτια τους να σχεδιάσουν πράγματα, σαν να είναι σίγουροι ότι τον Σεπτέμβριο μπορούν να γίνουν. Εγώ δεν είμαι σίγουρη για τίποτα, υπάρχει μια μεγάλη αβεβαιότητα και όλα είναι δύσκολα για όλους. Γιατί είμαστε και μια αλυσίδα, ο ένας κλάδος επηρεάζει τον άλλο. Κρατάμε την ψυχραιμία μας με τη σκέψη «όπως όλοι και μεις». Και ελπίζοντας ότι δεν θα κρατήσει πολύ.

Η πολιτεία δεν μπορεί να πατήσει ένα κουμπί και να τα λύσει όλα. Μπήκαμε στις ρυθμίσεις για ΚΑΔ. Κάτι είναι. Αλλά αυτό που ελπίζω να καταλάβει είναι να μην αφήνει πια τρύπες σε κανονικές συνθήκες. Αν είχαμε λύσει κάποια προβλήματα, ο χώρος του βιβλίου θα ήταν τώρα περισσότερο οχυρωμένος και προετοιμασμένος. Για παράδειγμα, οι κρατήσεις συγγραφέων και μεταφραστών. Κάνουμε συνεχώς διαβήματα και οχτώ μήνες τώρα τίποτα δεν έχει ξεκαθαριστεί. Οσο πιο ορθολογικά ζει μια κοινωνία, τόσο καλύτερα αντιμετωπίζει μια έκτακτη συνθήκη.

Αυτό που απομένει στην αγορά του βιβλίου είναι οι οnline πωλήσεις σε ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία και σάιτ εκδόσεων, αλλά και οι τηλεφωνικές παραγγελίες. Κατ’ αρχήν, σίγουρα υπάρχει αύξηση. Το δείγμα είναι μικρό, δεν σου επιτρέπει να βγάλεις ασφαλή συμπεράσματα. Αλλες είναι οι ενδιαφέρουσες επισημάνσεις. Είναι τόσο ωραίο να βλέπεις να πουλιέται μεγάλη ποικιλία τίτλων και να δουλεύει το βάθος του καταλόγου σου, όχι μόνο τα νέα βιβλία και τα μπεστ σέλερ, αλλά και δύσκολα βιβλία, που χρειάζονται μεγαλύτερη συγκέντρωση. Γιατί ξέρεις ότι έχεις πολύ χρόνο και ίσως έχεις κάνει λίγο πίσω από το επείγον της ζωής που σε τράβαγε κάθε μέρα.

Μου κάνει εντύπωση που παραγγέλνουν πολλοί το «Σχεδίασμα για μια αυτοανάλυση» του Μπουρντιέ - από τα αγαπημένα μου βιβλία, δεν το έπαιρνε κανείς. Επίσης την «Κατάσταση εξαίρεσης» του Τζόρτζιο Αγκάμπεν, αλλά, εντάξει, είναι λογικό, γιατί έχει κι ένα στοιχείο επικαιρότητας, αναφέρεται στο πώς και αν οι δημοκρατικοί θεσμοί αντέχουν σε ακραίες καταστάσεις. Βλέπω, όμως, και πολλή κλασική λογοτεχνία, αλλά, και ξαφνικά, ένα βιβλίο του Σαμ Σέπαρντ, το «Ο άλλος μέσα του», που δεν είχε κινηθεί.

Υπάρχει εξήγηση. Στα ηλεκτρονικά βιβλιοπωλεία έχεις τη δυνατότητα πλοήγησης, ανακαλύπτεις βιβλία που δεν τα βλέπεις στους πάγκους του κανονικού, είναι στα ράφια ή πουθενά. Δεν έχεις μπροστά σου μόνο τα καινούργια και φανταχτερά, έχεις περισσότερες επιλογές, παίρνεις βιβλία που δεν θα έπαιρνες.

Η μεγαλύτερη έκρηξη είναι, βέβαια, στο παιδικό βιβλίο. Οι γονείς πρέπει να απασχολήσουν τα παιδιά στο σπίτι, τα παραμύθια και τα βιβλία δραστηριοτήτων έχουν μεγάλη πέραση. Να, ίσως, και κάτι καλό που θα μας μείνει, να ανακαλύψουν τα παιδιά το βιβλίο. Ευκαιρία, βέβαια, να μείνoυν και οι αγορές online στη ζωή μας. Αλλά ως συμπλήρωμα. Γιατί θέλουμε να βγαίνουμε έξω, να μπαίνουμε σε βιβλιοπωλεία. Ολα μπορούν να γίνονται διαδικτυακά, αλλά με τι κόστος; Στις εκθέσεις βιβλίου, τα πιο σημαντικά είναι αυτά που ανακαλύπτεις επί τόπου, εκεί που δεν το περίμενες, πέρα από αυτά που ήδη προγραμμάτιζες και έκλεινες από μια οθόνη.

Ναι, ετοιμάζουμε νέες εκδόσεις, αν κρατήσει πολύ αυτό, θα αναγκαστούμε να τις βγάλουμε με κλειστά βιβλιοπωλεία. Τι να κάνουμε; Για την ώρα, προσπαθώ να ασχολούμαι με πράγματα που η φρενίτιδα της καθημερινότητας τα άφηνε πίσω. Βελτιώνω, ας πούμε, τα κείμενα και τα βιογραφικά των συγγραφέων στο σάιτ μας. Ξεσκονίζουμε κι εμείς το σπίτι μας.

«Οι οnline πωλήσεις δεν φτάνουν»

ΑΡΓΥΡΗΣ ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ (εκδόσεις Καστανιώτη)

Το οικονομικό πλήγμα είναι μεγάλο, προσωπικά δεν είμαι αισιόδοξος. Αλλά δεν αφορά ειδικά τον χώρο του βιβλίου. Οι εκδοτικές επιχειρήσεις ενταχθήκαμε στις ευνοϊκές ρυθμίσεις για ΚΑΔ που η λειτουργία τους ανεστάλη ή πλήττεται. Είναι κάτι που βοηθάει. Λείπουν, όμως, τα ειδικά μέτρα για το βιβλίο. Οι Γάλλοι ανακοίνωσαν ένα μεγάλο πακέτο στήριξης συγγραφέων, βιβλιοπωλείων και μικρών εκδοτών, οι Γερμανοί το ίδιο, με ακόμα μεγαλύτερα ποσά. Αυτό θα πει «άμεση» βοήθεια. Η Λίνα Μενδώνη ανακοίνωσε αυτά που ήδη έπρεπε να υπάρχουν, τα άσχετα με την κρίση, τα αυτονόητα, εξωστρέφειες και τέτοια. Ολα γενικά, τίποτα το συγκεκριμένο.

Απ’ ό,τι μαθαίνω από πελάτες μας, βιβλιοπώλες με e-shop, υπάρχει όντως εκτόξευση ηλεκτρονικών παραγγελιών σε σχέση με την περίοδο πριν από τον κορονοϊό. Οσο κι αν ανέβει, όμως, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την κανονικότητα. Δεν είμαστε Αμερική, όπου η Αmazon, ελλείψει μέτρων προστασίας, έκλεισε τα βιβλιοπωλεία, πόλεις ολόκληρες δεν έχουν ούτε ένα, και οι online αγορές βιβλίων είναι η κανονικότητα. Και υπολογίστε ότι ο κόσμος είναι μουδιασμένος, δεν ξέρει τι θα του ξημερώσει, σκέφτεται ότι θα ζήσει χειρότερη ύφεση, δεν μπορεί να ξοδεύει από δω κι από κει.

Η άνοδος των ηλεκτρονικών πωλήσεων στην παρούσα φάση έχει βάλει το βιβλίο σε δεύτερη μοίρα, προτεραιότητα έχουν τα είδη πρώτης ανάγκης. Αλλωστε online ψώνιζαν κυρίως όσοι έψαχναν προσφορές -και, φυσικά, οι κάτοικοι της επαρχίας. Δεν το υποτιμώ, βέβαια, το online και θα χαρακτήριζα «οάσεις» μέσα στην κρίση βιβλιοπωλεία σαν την «Πρωτοπορία», την «Πολιτεία», τον «Ευριπίδη», τον «Ιανό», που κάνουν καλή δουλειά.

Προσπαθούμε να τροφοδοτούμε έγκαιρα με βιβλία μας τα online βιβλιοπωλεία, αλλά κι αυτά που παίρνουν τηλεφωνικές παραγγελίες. Είχαμε και την τύχη να έχουμε βγάλει την «Πανούκλα» του Καμί, που τη ζητάει πάρα πολύ ο κόσμος -όπως και βιβλία για παιδιά και εφήβους. Αύξηση πωλήσεων έχουν και τα ψηφιακά βιβλία, αλλά και δεκαπλασιασμός να υπάρχει, δεν λέει και πολλά, τα νούμερα πριν ήταν πολύ χαμηλά.

Λόγω πάντως της υποψηφιότητας για Booker International βγάλαμε σε e-book το «Τυλ, ο σαλτιμπάγκος» του Ντάνιελ Κέλμαν, παλιότερη έκδοσή μας, ευκαιρία να εμπλουτίζουμε σιγά σιγά κι αυτόν τον κατάλογό μας. Δίνουμε και δωρεάν μέσω της ιστοσελίδας μας 24 ψηφιακά βιβλία Ελλήνων συγγραφέων, καθώς και δύο που αφορούν δημιουργική απασχόληση στο σπίτι για παιδιά, όπως το «365 μέρες χωρίς τηλεόραση» -πάνω από 30 χιλιάδες «κατέβηκαν» από τότε που έκλεισαν τα σχολεία. Το ίδιο εκτιμήθηκαν και τα λογοτεχνικά, έχουν «κατεβεί» πάνω από 7 χιλιάδες φορές αυτή την περίοδο.

«Χρειάζονται άμεσα, ειδικά μέτρα για το βιβλίο»

ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ (εκδόσεις Ποταμός)

Eίναι μεγάλη η ζημιά, γιατί το βιβλίο, μην κοροϊδευόμαστε, δεν είναι είδος πρώτης ανάγκης. Κανονικά, θα έπρεπε να υπάρχουν ήδη προγράμματα στήριξης για ανάγνωση (βιβλιοθήκες), για συγγραφείς και εκδότες, όπως συμβαίνει σε άλλες χώρες - Γαλλία, Σκανδιναβία και αλλού. Εγώ επιμένω ότι δεν υπάρχει ελπίδα αν δεν ληφθούν σοβαρά μέτρα από την πολιτεία. Η στήριξη μέσω ρυθμίσεων για ΚΑΔ κάτι είναι, αλλά χρειάζονται ειδικά μέτρα για το βιβλίο.

Προχωρήσαμε πρόσφατα στη δημιουργία ενός νέου φορέα, του Ανεξάρτητου Συλλόγου Εκδοτών Βιβλίου (ΑΣΕΒ). Ναι, υπάρχει πολυδιάσπαση στην αντιπροσώπευση του χώρου, είναι πρόβλημα, αλλά τελικά είναι σαν μην υπάρχει κανένας. Εμείς κάνουμε δύο σαφείς προτάσεις.

Η πρώτη και πολύ απλή είναι: βιβλιοθήκες. Σήμερα, αύριο, όχι κάποτε θα... Η υγειονομική κρίση είναι ευκαιρία να αποκτήσει και η χώρα μας βιβλιοθήκες. Η κατ’ έτος αγορά του μεγαλύτερου μέρους της εκδοτικής παραγωγής από τη μια είναι ευεργετική για τους εκδότες, από την άλλη αναγεννά τις βιβλιοθήκες. Δεν είναι ούτε δώρα, ούτε κουπόνια, ούτε επιχορηγήσεις, είναι μια πολιτική απόφαση από την οποία το Δημόσιο βγαίνει κερδισμένο αποκτώντας τον πλούτο της πνευματικής παραγωγής, και οι εκδότες στηρίζονται με τον τρόπο που γίνεται στις περισσότερες χώρες του πλανήτη, μια σπάνια περίπτωση win-win. Το δεύτερο που ζητάμε είναι μηδενικός ΦΠΑ. Είναι αίτημα πανευρωπαϊκό, το έχουν ήδη ψηφίσει στην Αγγλία, θα ισχύσει από την 1η Δεκεμβρίου.

Τώρα, στα του κορονοϊού, η ζημιά πάει πολύ μακριά. Ας πούμε ότι ανοίγουν αύριο τα βιβλιοπωλεία. Είμαστε όλοι άφραγκοι και ειδικά οι μανιακοί με το βιβλίο είναι αυτοί που δεν έχουν πολλά χρήματα. Για την ώρα αρκούμαστε στις ηλεκτρονικές πωλήσεις. Βλέπουμε μια κάποια εκτίναξή τους σε δυο-τρία μεγάλα μαγαζιά («Πολιτεία», «Πρωτοπορία»).

Προσπαθούμε να ανταποκριθούμε στις παραγγελίες τους, αλλά και σ’ αυτές που γίνονται κατευθείαν στο δικό μας online, στο σάιτ του «Ποταμού». Δεν είναι εύκολη υπόθεση αυτές τις μέρες τα ταχυδρομεία και τα κούριερ. Να κάτι άλλο που θα έπρεπε ως εκδότες να έχουμε ήδη λύσει - ο εκσυγχρονισμός της οργάνωσης του κλάδου επείγει. Να έχουμε, δηλαδή, ήδη προχωρήσει σε σύμβαση με μια εταιρεία κούριερ. Αλλά αυτό απαιτεί πια χρήματα που δεν θα τα έχουμε.

Οσο για νέες εκδόσεις, είμαστε όλοι επιφυλακτικοί στο να αναλάβουμε κόστος παραγωγής. Γίνονται τα προεκτυπωτικά -μεταφράσεις, διορθώσεις, επιμέλεια. Οι εκτυπωτικές επιχειρήσεις είναι μεν ανοιχτές, αλλά έχουν κι αυτές σοβαρά προβλήματα.

Ο λόγος στους βιβλιοπώλες

Ο πρώτος, ο Θοδωρής Βασιλόπουλος, διαχειρίζεται μεγάλα βιβλιοπωλεία και ένα πλούσιο και δυνατό e-shop, που σήμερα μόνο αυτό λειτουργεί. Δουλεύει σκληρά από το πρωί μέχρι τα μεσάνυχτα και δεν προλαβαίνει. Η δεύτερη, η Αλεξάνδρα Μπίζη, ψυχή των αγαπημένων, τρισχαριτωμένων, ενημερωμένων «Πλειάδων» στο Παγκράτι, προσπαθεί να τα βγάλει πέρα με τις τηλεφωνικές παραγγελίες.

«Τέσσερις φορές πάνω οι ηλεκτρονικές αγορές»

ΘΟΔΩΡΗΣ ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ (ιδιοκτήτης βιβλιοπωλείων «Ευριπίδης»)

Υπάρχει κατακόρυφη αύξηση στις online παραγγελίες, έχουν τετραπλασιαστεί. Ο κόσμος ψάχνει να βρει μια διέξοδο, να προμηθευτεί από κάπου τα βιβλία του, και εμπιστεύεται κυρίως τα μεγάλα βιβλιοπωλεία. Το πρόβλημα είναι, βέβαια, ότι έχει διαταραχτεί η τροφοδοτική αλυσίδα. Εννοώ ότι όλοι διαθέτουμε ένα στοκ ασφαλείας, που έχει, όμως, σχέση με την κανονική μας πορεία. Οσο μεγαλύτερα τα βιβλιοπωλεία, τόσο μεγαλύτερο το στοκ για να έχουμε τη δυνατότητα να καλύψουμε ένα διάστημα μέχρι να ανατροφοδοτηθούμε από τον εκδότη.

Αυτή τη στιγμή, όμως, μόνο οι μεγάλοι εκδότες λειτουργούν κανονικά. Αλλά το βιβλίο δεν είναι πέντε εκδότες, είναι εκατοντάδες. Οι μικροί εκδοτικοί οίκοι είναι οι περισσότεροι κλειστοί και όσοι λετουργούν, υπολειτουργούν. Δέχονται, δηλαδή, παραγγελίες, τις εκτελούν μετά από ραντεβού, που πηγαίνεις εσύ και τα παίρνεις ή μέσω μεταφορικής εταιρείας. Αλλα τότε το παιχνίδι έχει σχεδόν χαθεί, γιατί οι μεταφορικές αντιμετωπίζουν τεράστιο πρόβλημα -και είναι λογικό.

Δίνουμε τεράστια μάχη για να τα βγάλουμε πέρα. Στο τέλος θα φανεί τι θα έχουμε καταφέρει. Πόσο μάλλον που κι εμείς ως επιχείρηση είμαστε υποχρεωμένοι να λειτουργούμε με βάση τις συνθήκες. Οσο κι αν εμείς έχουμε κρατήσει ένα μεγάλο μέρος του προσωπικού μας, υπάρχουν κι αυτοί που έκαναν χρήση του δικαιώματος είτε να δουλεύουν εξ αποστάσεως είτε να μη δουλέψουν καθόλου (οικογενειάρχες, με παιδιά, γι’ αυτούς προέχει η υγεία τους). Ολο αυτό το σκηνικό είναι δύσκολο, παρότι δουλεύουμε από το πρωί μέχρι τα μεσάνυχτα.

Οχι, η αύξηση των παραγγελιών με τίποτα δεν αντισταθμίζει το κόστος από το κλείσιμο των βιβλιοπωλείων μας. Και τα έξοδα (υπερωρίες κ.λπ.) είναι πολύ μεγαλύτερα από την κανονική, καθημερινή λειτουργία τους. Νιώθουμε όμως την ανάγκη να φροντίζουμε τους πελάτες μας, να είμαστε όσο το δυνατόν πιο συνεπείς σ’ αυτούς που μας εμπιστεύονται.

Φεύγουν πάρα πολύ τα παιδικά βιβλία και όλα εκείνα που έχουν σχέση με μάθηση εξ αποστάσεως, αλλά και είναι υπερθετικά σε ένα μάθημα (πώς να γίνεις καλύτερος στα μαθηματικά)... Επίσης πωλούνται πολύ τα βιβλία αυτοβελτίωσης.

Ειδικά σε μας δουλεύει πολύ και η λογοτεχνία. Και, κάτι πολύ ενδιαφέρον, επειδή έχουμε μεγάλη βιβλιογραφία και στοκ στη λογοτεχνία, φεύγει πολύ ο «πίσω κατάλογος», όχι τα πρώτα σε πωλήσεις βιβλία. Το κακό είναι ότι δεν μπορείς να έχεις στοκ μεγάλο από ένα βιβλίο ποίησης, που ξαφνικά ζητιέται από πολλούς πελάτες. Πιο εύκολο είναι να έχεις πενήντα και εκατό κομμάτια στα καταστήματά σου από το τελευταίο μπεστ-σέλερ.

Η «Πανούκλα» του Καμί φεύγει πολύ, ούτε ο Καστανιώτης δεν θα το φανταζόταν ότι θα μπορούσε να πουλήσει τόσο πολύ. Επίσης τα βιβλία του Χαράρι, ιδίως το «21 μαθήματα για τον 21ο αιώνα», όλα τα ελληνικά πρόσφατα μπεστ-σέλερ όπως η «Δέσποινα» του Αύγουστου Κορτώ, όλα τα αστυνομικά του «Μεταίχμιου». Γενικά πουλιούνται τα πάντα.

«Μένουμε πιστοί στους πελάτες μας»

ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ ΜΠΙΖΗ (ιδιοκτήτρια βιβλιοπωλείου «Πλειάδες»)

Εμείς κάνουμε δωρεάν παραδόσεις κατ’ οίκον. Παίρνουμε παραγγελίες με τηλέφωνο και μέιλ. Ετσι κι αλλιώς κάναμε και πριν παραδόσεις. Οι τηλεφωνικές, κυρίως, παραγγελίες έχουν αυξηθεί πάρα πολύ. Πάνω από 50%. Αλλά με τίποτα δεν καλύπτεται το κενό, η κίνηση, με κλειστό το βιβλιοπωλείο μας, έχει πέσει κατακόρυφα. 70% με 80%.

Είμαστε ως επιχείρηση στις ευνοϊκές ρυθμίσεις, κάτι είναι, αλλά λίγο. Αυτή τη στιγμή τα πράγματα στα μικρά βιβλιοπωλεία είναι «ο σώζων εαυτόν σωθήτω». Και δεν ξέρω αν πραγματικά είναι δυνατόν να γίνει κάτι στον χώρο του βιβλίου, γιατί υπάρχει πολυδιάσπαση. Οχτακόσιοι σύλλογοι. Οι Γάλλοι είναι δεκαπλάσιοι από μας κι έχουν έναν φορέα. Είναι πολύ δύσκολο να υπάρξει κάποια συνεννόηση.

Το μόνο που σκέφτομαι και επιμένω να κρατάμε όρθιες τις «Πλειάδες» είναι ότι έχουμε δημιουργήσει μια τόσο θερμή και εμπιστοσύνης σχέση με τον κόσμο που πρέπει να τη διατηρήσουμε. Είναι κι αυτοί πολύ υποστηρικτικοί. Ευτυχώς για την ώρα έχουμε αρκετό στοκ, αλλά επειδή οι εκδοτικοί οίκοι υπολειτουργούν, κυρίως οι μικροί, δεν είναι πάντα εύκολο να βρούμε κάποια βιβλία ή αργούμε. Και μας ζητάνε τα πάντα, την «Πανούκλα», φυσικά, αλλά και μεγάλα κλασικά και καλή ελληνική λογοτεχνία, τα δικά μας πεδία, δηλαδή. Και πάντα έχουμε προσφορές και εκπτώσεις.

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Οι σημερινοί 35άρηδες θυμόμαστε πόσο ωραία ήταν η ζωή πριν από την κρίση
Ο Ιάκωβος Ανυφαντάκης ήδη µε τα δύο βιβλία του, τη νουβέλα «Αλεπούδες στην πλαγιά» (2013) και τη συλλογή διηγηµάτων «Οµορφοι Ερωτες» (2017), είχε πάψει να αποτελεί πρόσωπο προς διερεύνηση, είχε κατακτήσει μια...
Οι σημερινοί 35άρηδες θυμόμαστε πόσο ωραία ήταν η ζωή πριν από την κρίση
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Από τα τραύματα του Εμφυλίου στα σημερινά υπαρξιακά αδιέξοδα
Ο βραβευμένος συγγραφέας, Ηλίας Μαγκλίνης, στο τέταρτο βιβλίο του «Είμαι όσα έχω ξεχάσει» σκύβει με τόλμη πάνω στη δολοφονία του παππού του από την ΟΠΛΑ τον Ιανουάριο του 1944. Ξεσκονίζει επώδυνα οικογενειακά...
Από τα τραύματα του Εμφυλίου στα σημερινά υπαρξιακά αδιέξοδα
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Μια ρηγίτισσα στα χρόνια του ΠΑΣΟΚ
Η Αγγέλα Καστρινάκη, καθηγήτρια της Νέας Ελληνικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης και από τις πιο ενδιαφέρουσες και καταξιωμένες φωνές της πεζογραφίας μας επιστρέφει με νέες περιπέτειες της Ειρήνης.
Μια ρηγίτισσα στα χρόνια του ΠΑΣΟΚ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η «Αγονη Γη» είναι ένα «ρυθμικό παράπονο» για το υπαρξιακό αδιέξοδο
«Ο Απρίλης είναι ο μήνας ο σκληρός...». Ακόμα και άνθρωποι που ελάχιστη σχέση έχουν με την ποίηση ξέρουν απέξω λίγους στίχους από την «Ερημη Χώρα» του Τ. Σ. Ελιοτ στη μετάφραση φυσικά του Γιώργου Σεφέρη.
Η «Αγονη Γη» είναι ένα «ρυθμικό παράπονο» για το υπαρξιακό αδιέξοδο
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
«Οι πόλεις όπου έζησα είναι οι αόρατοι ήρωες των βιβλίων μου»
Με το Βραβείο Λογοτεχνίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης για το 2020 τιμήθηκε ο συνάδελφος Σταύρος Χριστοδούλου, αρχισυντάκτης στον «Φιλελεύθερο» της Κύπρου, για το βιβλίο του «Τη μέρα που πάγωσε ο ποταμός», το οποίο...
«Οι πόλεις όπου έζησα είναι οι αόρατοι ήρωες των βιβλίων μου»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Μάσκες, γάντια και βιβλία
Εχει μεγάλο συναισθηματικό και συμβολικό φορτίο το άνοιγμα χθες των βιβλιοπωλείων, μεγάλων και μικρών. Πάει πέρα από την οικονομική αγωνία των ιδιοκτητών τους. Αγγίζει την ίδια την ψυχή μιας χώρας.
Μάσκες, γάντια και βιβλία

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας