Με αντιγράφω και με κατακλέβω

Δέκα ερωτήσεις, περισσότερο αφορμές και σπινθήρες για μια συνομιλία ανάμεσα σ’ έναν επίμονο αναγνώστη κι ένα πρόσωπο της γραφής. Σήμερα ο Σάκης Σερέφας, απέναντι σ’ ένα ερωτηματολόγιο που επιχειρεί να ψηλαφίσει, εντός κι εκτός αφηγηματικής επιφάνειας, διαθέσεις, εμμονές, αναγωγές.

• Γράφετε συνεχώς το ίδιο βιβλίο ή στο έργο σας εντοπίζετε τομές και ασυνέχειες;

Οχι απλώς γράφω το ίδιο βιβλίο, αλλά το αντιγράφω κιόλας. Με αντιγράφω και με κατακλέβω. Με μιμούμαι. Είμαι ο επιδραστικός μου. Επειδή μια μέρα, όταν μεγαλώσω, επιτέλους θέλω να γίνω εγώ, δηλαδή ένας άλλος.

• Εκτός από τη λογοτεχνία, τι άλλο καθορίζει και φωτίζει το έργο σας;

Το πεζοδρόμιο. Το να κρυφακούω τους αγνώστους μέσα σε ασανσέρ. Να κρυφοβλέπω τι ψώνισαν, περιμένοντας στην ουρά στο ταμείο του σούπερ μάρκετ. Να κρυφαγγίζω αγνώστους στο λεωφορείο, για να νιώσω τη θερμοκρασία τους.

• Υπάρχει κάποιο βιβλίο που βιαστήκατε να το παραδώσετε στον εκδότη σας και κάποιο άλλο που το απωθείτε, το «φοβάστε» μέχρι σήμερα;

Οπως είπε κάποιος διάσημος, τα βιβλία δεν τα τελειώνεις, απλώς τα εγκαταλείπεις μια μέρα. Ή σε εγκαταλείπουν. Οπότε για κάθε βιβλίο που παρέδωσα ή δεν παρέδωσα ακόμα στους εκδότες, ισχύει το παραπάνω ρηθέν. Ηρθε ή δεν ήρθε η ώρα του ακόμα.

• Τρεις τίτλοι βιβλίων που σας σφράγισαν, στο πέρασμα του χρόνου, εντός κι εκτός κειμένου.

1. «Η Πολυάννα και το παιχνίδι της χαράς». Πολύ διεστραμμένο πλάσμα αυτή η Πολυάννα.

2. «Η Οδύσσεια» του Ομήρου. Ταινία με λέξεις είναι.

3. «Η Οδύσσεια του Διαστήματος» του Κιούμπρικ. Βιβλίο με κινούμενες και ομιλούσες εικόνες είναι.

• Υπάρχουν αρνητικές κριτικές που σας βοήθησαν και θετικές που υπομειδιάσατε;

Κάποτε υπομειδιώ. Ενίοτε ξεκαρδίζομαι. Συχνά συμπονώ.

• Υπάρχει κάποιος παλαιότερος και κάποιος νεότερος Ελληνας συγγραφέας που σας έλκει η γραφή του;

Ο Ροΐδης. Αν ήταν αγγλόφωνος ή ισπανόφωνος, θα τον προσκυνούσε η υφήλιος. Τι μυαλουδάρα!

• Σήμερα υπάρχουν λογοτεχνικές συντροφιές που διαμορφώνουν το πνευματικό κλίμα της εποχής;

Δεν το νομίζω. Ο καιρός των σουαρέ και των παταριών παρήλθε.

• Για ποιο λόγο η παρουσία της ελληνικής λογοτεχνίας εκτός συνόρων, είναι τόσο νωθρή και αποσπασματική;

Για τον ανάποδο λόγο που η εξαγωγή ελληνικού λαδιού σκίζει. Η λογοτεχνία είναι ένα προϊόν. Δημιουργείς ως Πολιτεία μια πολιτική εξαγωγής του. Το διαφημίζεις σε διεθνείς εκθέσεις, το λανσάρεις έξυπνα, προωθείς τη σχετική γευσιγνωσία και εξηγείς την ωφελιμότητα και την ιδιαιτερότητά του.

• Η πολιτική συγκυρία, εντός και εκτός της χώρας, αλλά και η γλώσσα και ο τρόπος της ενημέρωσης αγγίζουν το συγγραφικό εργαστήρι σας;

Τα πάντα αφορούν έναν συγγραφέα. Το πολιτικό σκηνικό, ντόπιο ή διεθνές, μπορεί να αποτελέσει για έναν συγγραφέα ένα πειραματικό εργαστήριο μελέτης της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Πώς συμπεριφέρεται όταν έχει εξουσία ένα πλάσμα (ο πολιτικός) το οποίο φοράει πάνω του διάφορα εξαρτήματα (σπλήνες, νεφραμιές, συκώτια, τζιέρια) που έχουν ημερομηνία λήξης (πολιτικής και βιολογικής); Εάν ήμουν εξωγήινος, θα τα παρατηρούσα εντατικά αυτά τα δίποδα κοκορέτσια.

• Σας απασχολεί αν, μεταθανατίως, θα σας θυμούνται μέσα από το έργο σας;

Αυτό το «μεταθανατίως» είναι που με απασχολεί. Τι κατασκευαστική αστοχία κι αυτός ο θάνατος…

Ο Σάκης Σερέφας γράφει ποίηση, πεζά και θεατρικά έργα. Πρόσφατα κυκλοφόρησε η συγκεντρωτική συλλογή ποιημάτων του «164» (ποιήματα 1983-2013), από τις εκδόσεις Νεφέλη.