Με την τριλογία «Νέοι Ορίζοντες» το Μουσείο Φρυσίρα υποδέχεται το 2017 προτείνοντας ξεχωριστούς καλλιτέχνες από τις πλούσιες συλλογές του και αναδεικνύοντας σύγχρονες μορφοπλαστικές τάσεις από όλο τον κόσμο.
Με τις προτάσεις του επιδιώκει να μιλήσει για τα ορατά και αδιόρατα νήματα που μας συνδέουν με την ιστορία της ζωγραφικής, τις υπόγειες δυναμικές της και τα πεδία έκφρασής της στο μέλλον.
Η πρώτη από τις τρεις ενότητες, που εγκαινιάζεται στις 16 Ιανουαρίου, έχει τίτλο «Οι ταυτότητες των άλλων» και αναφορές στη συγκρότηση της ταυτότητας, συλλογικής και ατομικής, μέσα σε ένα κοινωνικό σύνολο αλλά και στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τον «άλλο». Πόσο τον αποδεχόμαστε ή τον περιφρονούμε; Γιατί αρνούμαστε να ανεχτούμε ή να αποδεχτούμε τη διαφορετικότητα; Ζητώντας την αφομοίωση εξαλείφεται μια ιδιαίτερη ταυτότητα;
Οι 17 καλλιτέχνες της έκθεσης θέτουν αυτά τα ζητήματα, άμεσα ή έμμεσα. Καθένας προσεγγίζει με τον δικό του τρόπο την έννοια της ταυτότητας, εκφράζοντας τόσο ατομικές όσο και συλλογικές ανησυχίες. Χωρίς να χάνεται η μοναδικότητα του καθενός, φαίνεται πώς η ταυτότητα, εκτός από περιορισμός, μπορεί μέσω της τέχνης να λειτουργήσει και απελευθερωτικά.
«Ο καλλιτέχνης, αποτυπώνοντας τον “άλλον” με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του, στοχεύει στην ανάδειξη των ποικίλων ταυτοτήτων και στην κατάρριψη των αντίστοιχων στερεοτύπων. Ετσι, μέσω της τέχνης, το διαφορετικό μπορεί να καταστεί οικείο και ο “άλλος” κομμάτι και της δικής μας πραγματικότητας» επισημαίνει η Ελλη Λεβεντάκη στον πολυσέλιδο κατάλογο της έκθεσης, ενώ στη συνέχεια μας «συστήνει» τους δημιουργούς και τα έργα τους.
Πρώτα, την Teodora Axente, η οποία μέσα από τα ημίγυμνα σώματα ενός άντρα και μιας γυναίκας αναδεικνύει την εσωτερική πάλη του ατόμου και την αντίθεση του υλικού με το πνευματικό.
Δύο άντρες που ενώνουν τα χέρια σαν να παλεύουν: ο Norbert Bisky, γεννημένος στην Ανατολική Γερμανία, φαίνεται να φέρει ακόμα τις επιρροές από την πτώση του Τείχους του Βερολίνου. Με τη δυναμικότητα της ανθρώπινης κίνησης προσεγγίζει τις αντιθέσεις, που ενισχύονται από τα έντονα χρώματα.
Ο Stephen Chambers «αποτυπώνει τον σωματικό και τον ψυχικό πόνο του ανθρώπου και θέτει κοινωνικούς προβληματισμούς» συνεχίζει η Ελλη Λεβεντάκη. «Στον αντίποδα, χρωματικά, βρίσκονται τα έργα της Πολωνής Viola Glowacka με τους χαρακτηριστικά ψυχρούς τόνους τους και την απόκοσμη αίσθηση που αποπνέουν. Η γυναικεία παρουσία αποδίδεται με ιδιαίτερο δυναμισμό, αλλά και ταυτόχρονα με έναν κυνισμό που μαγνητίζει τον θεατή. Ιδιαιτέρως τα μάτια των μορφών της αποτελούν μια πρόκληση, αφού καθιστούν αδύνατη την οποιαδήποτε διείσδυση στον ψυχισμό τους».
Ο Bogumil Ksiazek με σουρεαλιστικό προσανατολισμό αποδίδει τις γυναίκες σχεδόν σαν αγάλματα, ώστε να παραπέμπουν σε κλασικές αρχαιοελληνικές ή αναγεννησιακές μορφές. Στη γυναίκα και στις εκφράσεις του προσώπου, τους τύπους μαλλιών και ματιών εστιάζει με ποπ διάθεση ο Florian Merkel.
Ο Ji Li σχολιάζει τον σύγχρονο τρόπο ζωής, δίνοντας έμφαση στην παρακμή και στη χυδαιότητα του σήμερα, όπου οι άνθρωποι μοιάζουν σχεδόν σαν καρικατούρες του εαυτού τους.
Ανάλογα παραμορφώνει τα πλάσματά της η Frederique Loutz: «Οι εικόνες της μοιάζουν να είναι βγαλμένες από εφιάλτες, από φρικαλέες εκδοχές των μύθων του Αισώπου ή από ένα αφήγημα του Κάφκα». Τα έργα του Alexander Tinei εχουν αναφορές σε γνωστές προσωπικότητες της Ιστορίας, τις οποίες «αλλοιώνει» με μακιγιάζ, σύγχρονα ρούχα, τατουάζ. Η Αgnes Verebics ερευνά τη δική της ταυτότητα «παίζοντας» ρόλους στον καμβά.
Με μορφές που θυμίζουν ταινίες επιστημονικής φαντασίας και κόμικς ο Κωνσταντίνος Βαβυλουσάκης «θέτει ζητήματα ταυτότητας σε σχέση με τα προσωπεία που συχνά επιλέγει ο σύγχρονος άνθρωπος» επισημαίνει η Ελλη Λεβεντάκη. H Ewa Szczekan, πάλι, σχολιάζει τη συνύπαρξη του ανθρώπου με τη φύση και τα ζώα.
Η νεαρότερη σε ηλικία εικαστικός της έκθεσης είναι η Ισμήνη Τελιγιορίδου, ενώ συμμετέχουν ακόμα οι Χρίστος Μιχαηλίδης, Γιάννης Ζιώγας, Μarcin Maciejowski και Brann Renaud.
Μουσείο Φρυσίρα, Μονής Αστερίου 3 & 7, Πλάκα, τηλ. 210-3316027-8. Μέχρι 30/6.
Πληροφορίες: http://www.frissirasmuseum.com. Η έκθεση πραγματοποιείται με την αποκλειστική δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.
