Ο Μιχαήλ Αξελός ήταν ο πρώτος Ελληνας σχεδιαστής τραπεζογραμματίων και νομισμάτων, από το 1902 που εργαζόταν στην Τράπεζα της Ελλάδος μέχρι τη συνταξιοδότησή του το 1946. Μάλιστα, το 1928 φιλοτέχνησε το γνωστό έμβλημα της τράπεζας, που παρουσιάζει τη θεά Αθηνά σε αρχαϊκό κάθισμα.
Ηταν όμως και ένας ζωγράφος με άρτια τεχνική, καταξιωμένος στην εποχή του, ο οποίος στο τέλος της ζωής του προσπάθησε να ξεφύγει από τον ακαδημαϊσμό και να ανοιχτεί στα μοντέρνα ρεύματα.
Πόσο τα κατάφερε; Το κοινό μπορεί να δει και να κρίνει με την έκθεση «Μιχαήλ Αξελός (1877-1965) – Ανάμεσα σε δύο κόσμους», που οργανώνεται στο Μουσείο της Τραπέζης της Ελλάδος με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τον θάνατό του και αναδεικνύει την προσωπική -άγνωστη στους περισσότερους- καλλιτεχνική του δημιουργία.
Από τη μια, σχέδια και μακέτες από χαρτονομίσματα και κέρματα καθώς και τα προσχέδια του εντυπωσιακού ομαδικού πορτρέτου των μελών του Γενικού Συμβουλίου της Τραπέζης της Ελλάδος (1947).
Από την άλλη, αυτοπροσωπογραφίες, φωτογραφίες του, μια σκηνογραφική αναπαράσταση του ατελιέ του και τα έργα που κληροδότησε στην τράπεζα η κόρη του Αννα Αξελού-Κοντομάτη. Δύο κόσμοι διαφορετικοί, αλλά σαν συγκοινωνούντα δοχεία.
Σε περίτεχνες κορνίζες οι πίνακες -κυρίως μικρού μεγέθους- σε μια τετράγωνη αίθουσα, καλύπτουν τους τοίχους από πάνω μέχρι κάτω, δίνοντας την αίσθηση σαλονιού του Μεσοπολέμου.
Γαλήνια παιδικά πρόσωπα, γυναικεία πορτρέτα, νεκρές φύσεις, τοπία με λιμάνια και αγρούς, θαλασσογραφίες κυριαρχούν. Και το τελευταίο έργο, που δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει το 1964, «Εκκλησάκι στα Βίλια», κλείνει το αφιέρωμα.
Ο Μ. Αξελός σπούδασε νομικά στην Αθήνα και στη συνέχεια γράφτηκε στην Καλών Τεχνών με δασκάλους τον Ροϊλό, τον Ιακωβίδη, τον Βικάτο, οι οποίοι τον εισήγαγαν στον ακαδημαϊσμό. Συνέχισε τις σπουδές του στο Παρίσι, όπου επηρεάστηκε από τον φωβισμό και τον κυβισμό. Ωστόσο επιστρέφοντας στην Αθήνα δεν εντάχθηκε στη «γενιά του ’30», προτίμησε να κινηθεί σε πιο συντηρητικούς δρόμους.
Οταν αποχώρησε από την τράπεζα φαίνεται να σπάει τα δεσμά του χρησιμοποιώντας νέες αποχρώσεις, πιο έντονες αντιθέσεις.
Οπως αναφέρει ο Κωνσταντίνος Παπαχρίστου στον δίγλωσσο (ελληνικά-αγγλικά) κατάλογο της έκθεσης: «Μετά το 1950 ο Αξελός κάνει τη δική του προσπάθεια να ξεφύγει από τα όρια του ακαδημαϊσμού, χωρίς όμως να απεμπολήσει τις δυνατότητες με τις οποίες ήταν προικισμένος: τη σχεδιαστική ικανότητα, την καλή γνώση του χρώματος και την άρτια τεχνική του κατάρτιση».
Η πρώτη ατομική έκθεσή του έγινε το 1924 στον «Παρνασσό», το 1934 συμμετείχε μαζί με άλλους δημιουργούς στην Μπιενάλε της Βενετίας, ενώ το 1984 η Εθνική Πινακοθήκη τού αφιέρωσε αναδρομική έκθεση.
Ιnfo:
Την έκθεση εγκαινιάζει αύριο ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Επιμέλεια έκθεσης: Ειρήνη Παλιούρα. Μουσείο της Τραπέζης της Ελλάδος, Αμερικής 3, τηλ. 2103204444. Ωρες λειτουργίας: Τρ.-Τετ.-Παρ.: 9.00-15.00. Πέμ.: 9.00-19.00. Είσοδος δωρεάν.
