Από σήμερα, ο πίνακας του Ρέμπραντ «Σαούλ και Δαβίδ» επιστρέφει στο Μουσείο Mauritshuis στη Χάγη και κανείς πια δεν θα τολμάει να αμφισβητήσει τη γνησιότητά του.
Το περίφημο αυτό έργο είχε αποσυρθεί για οκτώ ολόκληρα χρόνια από την κυκλοφορία, ακριβώς για να γίνει η πιο επιμελής και σύγχρονη έρευνα από διεθνή ομάδα ειδικών και να δοθεί οριστική απάντηση στο ερώτημα «είναι Ρέμπραντ;».
Είναι και παραείναι, απάντησαν οι επιστήμονες. Κι έτσι ο πίνακας, καθαρός σαν περιστέρα από κάθε υποψία, όχι απλώς επανεκτίθεται από σήμερα, αλλά και το Mauritshuis έστησε γύρω από αυτόν ολόκληρη έκθεση με τον παιγνιώδη τίτλο: «Ρέμπραντ; Η υπόθεση “Σαούλ και Δαβίδ”» (μέχρι τις 13 Σεπτεμβρίου).
Την ίδια, όμως, στιγμή φροντίζει να δώσει στους επισκέπτες κάθε λεπτομέρεια γύρω από το μυστήριο του πίνακα.
Στη διάρκεια τεσσάρων διαδραστικών διαλέξεων οι εφοδιασμένοι με το iPad τους δεν παρακολουθούν απλώς όλες τις εργασίες της επιστημονικής ομάδας από κοντά, αλλά μπορούν να «μπουν» στο εσωτερικό του πίνακα, εκεί όπου κρίθηκε όλο το παιχνίδι.
Διότι ήταν, βέβαια, γνωστό ότι ο πίνακας είχε κοπεί στη μέση, κάπου μεταξύ 1830 και 1869, μάλλον για να πουληθεί δυο φορές, και στη συνέχεια είχε ξανακολληθεί.
Ποιο ήταν, όμως, το αρχικό του μέγεθος; Γιατί το μεσαίο τμήμα του είναι υπερχρωματισμένο; Κάλυπτε κάτι;
Οι επιστήμονες, που τον ξεψάχνισαν σαν CSI σε εγκληματολογικό εργαστήριο, απέδειξαν ότι αποτελείται από δεκαπέντε διαφορετικά κομμάτια καμβά: τα δύο μεγάλα από τον αρχικό πίνακα (στο ένα ο νεαρός Δαβίδ παίζει την άρπα του, στο άλλο ο ηλικιωμένος Σαούλ συγκινημένος σκουπίζει τα δάκρυά του), ένα κομμάτι από παλιότερο πίνακα, με αντίγραφο πορτρέτου του Αντονι βαν Ντάικ, και, τέλος, λωρίδες λωρίδες καμβά στα άκρα του.
Επιπλέον, ο αρχικός πίνακας ήταν μεγαλύτερος και υπάρχει στην έκθεση μια 3D αναπαραγωγή του.
Τέλος, ο Ρέμπραντ τον είχε ζωγραφίσει νωρίτερα απ’ ό,τι πίστευαν, τον άρχισε το 1645 και τον τελείωσε το 1652.
Το Μουσείο Mauritshuis θεωρεί ιστορική τη σημερινή μέρα. Κατά κάποιο τρόπο πρόσθεσε στην περίφημη συλλογή του ακόμα ένα αριστούργημα του Ρέμπραντ.
Πάει η εποχή που ο πίνακας «Σαούλ και Δαβίδ» κρεμόταν στους τοίχους του και το καρτελάκι τον υποβίβαζε γράφοντας: «Ρέμπραντ και/ή εργαστήριο». Μπήκε τελεία στη συναρπαστική ιστορία του.
Ο πίνακας πρωτοεμφανίστηκε σε δημοπρασία στο Παρίσι του 1830, και έμεινε για χρόνια στην αγορά.
Το 1898 τον αγόρασε για την προσωπική συλλογή του ο διευθυντής του Mauritshuis, Αβράαμ Μπρέντιους, σίγουρος ότι επρόκειτο για έργο του Ρέμπραντ.
Μετά τον θάνατό του (1946) πέρασε στην ιδιοκτησία του μουσείου και έγινε από τα αγαπημένα έργα ειδικών και κοινού.
Και, ξαφνικά, το 1969 έπεσε η κεραμίδα. Ο κορυφαίος ιστορικός Τέχνης Χορστ Γκέρσον αμφισβήτησε έντονα την αυθεντικότητά του.
Ο πίνακας πέρασε στη δεύτερη γραμμή του ενδιαφέροντος. Για να πιάσει δουλειά το 2007 το πληγωμένο μουσείο και να τον αποκαταστήσει σήμερα δόξη και τιμή.
