Ο γνωστός φωτογράφος επιστρέφει στο Μάτι, στον καμένο πλέον τόπο της παιδικής του ηλικίας, και διασώζει με τον φακό του σκιές αγαπημένων απόντων και σπαράγματα οικείων αντικειμένων
Μικρό διάστημα μετά την καταστροφική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου 2018 στο Μάτι και στην ευρύτερη περιοχή, ο Βασίλης Βρεττός επισκέπτεται και φωτογραφίζει τα αποκαρδιωτικά υπολείμματα του αττικού εξοχικού τοπίου.
Τα σπίτια φίλων, γνωστών και αγνώστων, οι περισσότεροι από τους οποίους μετρούν όχι μόνο εκτεταμένες υλικές αλλά και ανθρώπινες απώλειες. Οι φωτογραφίες των ισοπεδωμένων τοίχων και των καμένων σπιτιών, των νεκρών δένδρων, των κατεστραμμένων αυτοκινήτων και των λιωμένων αντικειμένων, που αφηγούνται «ιστορίες μέσα στις ιστορίες» με διαυγή και σπαρακτική σαφήνεια και αποτυπώνονται στη μνήμη, παρουσιάζονται από σήμερα στο Μουσείο Μπενάκη/Πειραιώς 138. Ενα φωτογραφικό οδοιπορικό με τίτλο «23.07.2018», μια ενδελεχής καταγραφή στον καμένο τόπο της παιδικής ηλικίας και του ενήλικου βίου του Βασίλη Βρεττού.
Βασίλης Βρεττός «23.07.2018» – Μουσείο Μπενάκη
«Σε ό,τι έχει απομείνει από το αποσαθρωμένο τοπίο, η απελπισία φωτογραφίζεται και η σιωπή είναι εκκωφαντική: αφανισμένοι αιωνόβιοι κορμοί, ρίζες και κλώνοι και πέτρες στεγνές, καμένη σιένα και σκοτεινό χώμα, γυμνές ραχοκοκαλιές από άχρηστα πλέον ελικοειδή μονοπάτια», σημειώνει στον κατάλογο της έκθεσης η επιμελήτρια Ιρις Κρητικού.
«Εισχωρώντας στη νοητή πλέον οικιακή ενδοχώρα, ο Βρεττός διασώζει τα παλίμψηστα θραύσματα μιας πυκνής ανθρώπινης στρωματογραφίας: άμορφα χρηστικά σκεύη και αμαλγάματα αταύτιστης οικοκυρικής ύλης, σπλάχνα στρωμάτων και εγκαταλειμμένα παιδικά παιχνίδια, ζοφερά πτερόεντα, απομεινάρια καμένων βιβλίων και κατεστραμμένες μαγνητοταινίες χορευτικής μουσικής, εξαϋλωμένα ζωγραφικά πορτρέτα και σαστισμένα πορσελάνινα αγαλματίδια, διάτρητες κάμαρες και διασωσμένες εσοχές περίτεχνης ταπετσαρίας, αποκαρδιωτικές αλληλουχίες ερειπιώνων και ουτοπικά στρωμένα τραπέζια καταμεσής μιας σπαρακτικής συντριβής».
Σε μια δεύτερη ενότητα, ο γνωστός φωτογράφος παρουσιάζει τα κοντινά πορτρέτα των ανθρώπων «που επιλέγουν να φωτογραφηθούν μόνοι ή μαζί, μέσα στα υπολείμματα των σπιτιών και των αυλών τους, κρατώντας σφικτά και διασώζοντας μπροστά στον φακό σκιές αγαπημένων απόντων και σπαράγματα οικείων αντικειμένων», συνεχίζει η Ι. Κρητικού.
«Οι φίλοι και οι γείτονες του Βρεττού φωτογραφίζονται, κυρίως, με τον τρόπο που ο ίδιος προτιμά: αναζητώντας και ορίζοντας τη θέση τους στον χώρο, ψαύοντας τα επιτόπια σημάδια της λύπης και υποδεικνύοντας οι ίδιοι το σημείο του χαμού. Εισάγοντάς μας χωρίς περιττά αναλγητικά στις ατραπούς του πένθους, μα επιτρέποντας στη ραδινή φωτεινή σχισμή αυτού που επέζησε να εισχωρήσει σε κάποιες από τις αβάσταχτες ετούτες ιστορίες.
Η Ζέτα ακουμπά στο στήθος της μια λιωμένη διακοσμητική καρδιά, η Ηβη προσφέρει ένα φλιτζάνι επάνω σε έναν καμένο δίσκο σερβιρίσματος. Η Λίνα κάθεται στο στρωμένο κρεβάτι ενός καμένου υπνοδωματίου, η Σύλβια αγκαλιάζει σφικτά τον μικρό της σκύλο ανάμεσα στα συντρίμμια. Ο Βασίλης κρατά την πινακίδα της ταβέρνας του ορθός, ο Κλέαρχος και η Καίτη καθιστοί, αγναντεύουν τη θέα στη θάλασσα από το μπαλκόνι ενός ανύπαρκτου εσωτερικού. «Σπιτάκι μας αγαπημένο, θα επιστρέψουμε», λένε…».
Η έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη, με τη συμπλήρωση ενός χρόνου από την καταστροφή της 23ης Ιουλίου 2018, αποτελεί έναν ελάχιστο φόρο τιμής και ταυτόχρονα μνημόνευση και ενδελεχή αποτύπωση. Θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό μέχρι τις 8 Δεκεμβρίου.
