Caesura είναι η σύντομη σιωπηλή παύση στη μέση ενός ποιητικού στίχου ή μιας μουσικής φράσης, μία κοφτή άηχη ανάσα, μια έννοια που χρησιμοποιείται μεταφορικά για να περιγράψει τον σιωπηλό ενδιάμεσο χρόνο ανάμεσα σε δύο περιόδους βίαιες και ταραγμένες: τη ζωή στην αφετηρία του ταξιδιού και τη ζωή στο άγνωστο…
«Caesura, όσο κρατάει μια ανάσα», είναι ο τίτλος της έκθεσης του καταξιωμένου φωτογράφου Δημήτρη Κοιλαλούς, που εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Μπενάκη-Πειραιώς. Μια συλλογή φωτογραφιών που αποτυπώνει τη μεταβατική κατάσταση των προσφύγων και των μεταναστών που έφταναν στην Ελλάδα το 2015 και το 2016 έχοντας διασχίσει το Αιγαίο –το διαβόητο πέρασμα του θανάτου–, μια διάβαση ανησυχητική και οδυνηρή, την οποία εκείνη τη στιγμή θεωρούσαν το πιο δύσκολο κομμάτι της διαδρομής τους, επειδή δεν ήξεραν τι τους επιφύλασσε το μέλλον.
Ο φακός του Κοιλαλούς αιχμαλώτισε προσωπικές αφηγήσεις και στιγμές ανθρώπων που ήθελαν να δηλώσουν σιωπηλά και με έναν ηρωικό σχεδόν τρόπο τη νέα τους κατάσταση ως στοιχείο της ελευθερίας τους. Είναι άνθρωποι που θέλησαν να φωτογραφηθούν επειδή ακριβώς είχαν καταφέρει να φτάσουν σώοι ώς εδώ –σαν να επιχειρούσαν, μέσω της φωτογραφίας, το πέρασμα στην αθανασία– σαν μελαγχολικοί ιππότες μετά τη μεγάλη μάχη.
Ο φωτογράφος Δημήτρη Κοιλαλούς στο Μουσείο Μπενάκη-Πειραιώς
Ξεκινώντας από τα κλειστά σακίδια, τις οικογενειακές φωτογραφίες και τα γεμάτα οδύνη και νοσταλγία βίντεο των κινητών τηλεφώνων, ο δημιουργός προσπαθεί να αφαιρέσει τη μάσκα του πρόσφυγα και του μετανάστη. Μια μάσκα ανώνυμη που συχνά την κατέγραφαν οι τηλεοπτικές και οι φωτογραφικές κάμερες χωρίς ποτέ να σταματούν στο πρόσωπο παρά μόνο για να ενισχύσουν τη στερεοτυπική εικόνα του πόνου και της ταλαιπωρίας· και πάλι όμως ανώνυμα.
Ο Κοιλαλούς με αυτή την έκθεση θέλει να μιλήσει για την αναστάτωση των θεμελιωδών στοιχείων της ανθρώπινης φύσης που προκαλεί ο εκπατρισμός, για το ξεθεμελίωμα του εαυτού και τη διασάλευση της ταυτότητας, γι’ αυτήν την υπαρξιακή τελικά συνθήκη που ορίζει και σφραγίζει διά βίου τον φυγά, τον ξένο.
Info: Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 26 Μαΐου. Η παρουσίαση της φωτογραφικής έκδοσης «Caesura» θα γίνει την Κυριακή 7 Απριλίου, στις 19.00, στο Μουσείο Μπενάκη-Πειραιώς 138.
