Ο Βασίλης και η Ελίζα Γουλανδρή, οραματιστές και φιλότεχνοι, δύο γοητευτικοί άνθρωποι που έγιναν αιώνιο ζευγάρι, έτρεφαν μεγάλη αγάπη για την τέχνη και απέραντη εκτίμηση για τους καλλιτέχνες. Το μουσείο που οραματίστηκαν στην Αθήνα για να στεγάσει τα αριστουργήματα της προσωπικής συλλογής τους, δεν πρόλαβαν να το δουν καθώς χρειάστηκαν 27 χρόνια για την έναρξη της λειτουργίας του.
Οπως ανακοινώθηκε χθες, τα εγκαίνια θα πραγματοποιηθούν την 1η Οκτωβρίου στο επιβλητικό και υπερσύγχρονο κτίριο της οδού Ερατοσθένους στο Παγκράτι, όπου θα στεγαστεί με την ονομασία «Ιδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή».
Η έναρξη της λειτουργίας του σηματοδοτεί το τέλος μιας μακράς περιόδου προβλημάτων που προέκυψαν στις αρχές της δεκαετίας του ΄90, όταν στα θεμέλια του οικοπέδου της Ρηγίλλης, όπου επρόκειτο να οικοδομηθεί σε σχέδια του Ι.Μ. Πέι, ανακαλύφθηκε το Λύκειο του Αριστοτέλη. Επειτα από πολύχρονες διαδικασίες προκρίθηκε η λύση της στέγης στο ιδιόκτητο ακίνητο του Παγκρατίου που αποτελείται από το διατηρητέο κτίριο του Μεσοπολέμου με την προσθήκη της σύγχρονης κατασκευής.
Στην καρδιά της Αθήνας και σε απόσταση αναπνοής από το Καλλιμάρμαρο, το νέο μουσείο θα φιλοξενήσει έργα των πιο σημαντικών εκπροσώπων της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας, όπως Σεζάν, Βαν Γκογκ, Γκογκέν, Μονέ, Ντεγκά, Ροντέν, Τουλούζ-Λοτρέκ, Μπονάρ, Πικάσο, Μπρακ, Λεζέ, Μιρό, Τζακομέτι κ.ά., μαζί με σπουδαίους Ελληνες, όπως οι Παρθένης, Μπουζιάνης, Βασιλείου, Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Τσαρούχης, Μόραλης, Τέτσης και άλλοι.
«Η συγκίνησή μας είναι μεγάλη. Οποιος ήξερε το ζεύγος Γουλανδρή δακρύζει. Ηθελαν να μοιραστούν την τέχνη με το κοινό και τη χώρα τους. Εμείς η οικογένεια του ιδρύματος θέλουμε να συνεχίσουμε το έργο τους», είπε η πρόεδρος του Δ.Σ., Φλερέτ Καραδόντη, η αγαπημένη ανιψιά της Ελίζας Γουλανδρή που συνεχίζει το έργο της μαζί με τον Κυριάκο Κουτσομάλλη, διευθυντή του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Ανδρου. Κατά την ομιλία της απέτισε φόρο τιμής στη Νίκη Γουλανδρή, μέλος του Δ.Σ. που πρόσφατα έφυγε από τη ζωή, και θύμισε ότι το 2019 συμπληρώνονται 40 χρόνια από την έναρξη λειτουργίας του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης στην Ανδρο.
«Θα επιχειρήσω να κάνω μια εικονική ξενάγηση στο κτίριο που θα έχει πρόσημο την κοινωνική ανεξιθρησκία», είπε από την πλευρά του ο Κυριάκος Κουτσομάλλης και εξήγησε ότι θα είναι «ένα μουσείο ανοιχτό σε όλους. Μικρούς και μεγάλους, πλούσιους και φτωχούς, μυημένους και αμύητους». Ο Κυριάκος Κουτσομάλλης εξήγησε ότι το κτίριο συνολικής επιφάνειας 7.250 τ.μ. εκτείνεται σε 11 ορόφους, 6 υπέργειους και 5 υπόγειους.
Περιλαμβάνει αμφιθέατρο 190 θέσεων με δικό του μπαρ και βεστιάριο, βιβλιοθήκη με 4.500 τίτλους και ειδικό χώρο για εκπαιδευτικά προγράμματα που θα απευθύνονται σε παιδιά, εφήβους και ενηλίκους.
Στο 1ο υπόγειο (530 τ.μ.) φιλοξενείται η αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων που έχει δημιουργηθεί με τις πλέον σύγχρονες προδιαγραφές. «Θα φιλοξενούνται εκθέσεις στο πνεύμα της Ανδρου που αποτέλεσε τη μήτρα της οντότητάς μας», είπε ο κ. Κουτσομάλλης. Οι υπέργειοι χώροι ξεκινούν από την αίθουσα υποδοχής που διαθέτει βεστιάριο, χώρο πληροφοριών και πωλητήριο – με αντικείμενα εμπνευσμένα από τα έργα της μόνιμης συλλογής.
Στον ημιώροφο, όπου έχει διαμορφωθεί δενδροφυτεμένο αίθριο, θα λειτουργούν καφέ και εστιατόριο, ενώ στον 1ο και 2ο όροφο θα φιλοξενούνται τα έργα της μόνιμης συλλογής. «Κυριαρχούν καλλιτέχνες με παρεμβατικό ρόλο στην ιστορία της τέχνης που τόλμησαν να θέσουν υπό αίρεση μακροχρόνια δόγματα», είπε. Θα ακολουθεί η έκθεση με τα έργα διακεκριμένων Ελλήνων πρωτοπόρων του μοντερνισμού και τέλος, η νεότερη γενιά των Ελλήνων καλλιτεχνών.
Στην ερώτηση πόσα έργα διαθέτει η μόνιμη συλλογή και πόσα από αυτά θα δούμε στο μουσείο, οι εκπρόσωποι του ιδρύματος είναι πάντα ολιγόλογοι και συγκρατημένοι λόγω της μακροχρόνιας δικαστικής διαμάχης με μία από τις έξι κληροδόχους της Ελίζας Γουλανδρή. «Εχουμε ισχυρό μουσειακό πυρήνα», είπε ο κ. Κουτσομάλλης και συνέστησε υπομονή μέχρι τα εγκαίνια του μουσείου. Ωστόσο ύστερα από πιεστικές ερωτήσεις απάντησε ότι η μόνιμη συλλογή διαθέτει σχεδόν 800 έργα εκ των οποίων τα 150 θα φιλοξενούνται στο μουσείο και κάθε χρόνο θα εναλλάσσονται τα 110 από αυτά. Οσο για τη δικαστική διαμάχη, εξήγησε ότι στρέφεται εναντίον του Ιδρύματος Γουλανδρή και του ιδίου ως εκτελεστή της διαθήκης, τόνισε πως «αντιμετωπίζουμε με ψυχραιμία την κατάσταση» και δήλωσε: «Δεν έχει χαθεί κανένα έργο. Είμαστε πάρα πάρα πολύ ήσυχοι. Δεν μας κλονίζει τίποτα. Κινούμαστε ήρεμα».
Κατά τη συνέντευξη Τύπου ανακοινώθηκε η έκθεση του καλοκαιριού στην Ανδρο: «Ντίκος (Κωνσταντίνος) Βυζάντιος. Ανεικονισμός και Παραστατικότητα» (30/6-22/9), αναδρομικό αφιέρωμα στον διακεκριμένo ζωγράφο της διασποράς ο οποίος διέπρεψε στο Παρίσι για μισό αιώνα. Τέλος, με αφορμή το νέο μουσείο παρουσιάστηκε το καινούργιο σήμα, μια αναφορά στα πρόσωπα των ιδρυτών του. Σε κυκλική σύνθεση και με αφαιρετικό τρόπο περιλαμβάνονται τα γράμματα Β και Ε του Βασίλη και της Ελίζας Γουλανδρή. Ο σχεδιασμός έγινε από τις εταιρείες Μικρή Αρκτος και Focalinteractive.
