Αρχιτέκτονας με αγάπη και σεβασμό προς τη φύση, καθηγητής και πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (1983-88), συγγραφέας, αλλά και ζωγράφος, ο Δημήτρης Φατούρος συνεχώς «αποκαλύπτεται», ακόμα και τώρα, στα 90 του χρόνια.
Το αφιέρωμα «Δημήτρης Α. Φατούρος-Εικαστική Δίοδος-Αρχείο 1966», που εγκαινιάζεται την Πέμπτη στο Μέγαρο Εϋνάρδου από το Μορφωτικό Ιδρυμα Εθνικής Τραπέζης, προσφέρει μια ευρύτερη γνωριμία με το ζωγραφικό του έργο. Η έκθεση περιλαμβάνει περισσότερα από 120 έργα ζωγραφικής καθώς και συμπληρωματικό υλικό σε προθήκες, που αποτελείται από 95 λάδια και σκίτσα – ένα υλικό σε μεγάλο μέρος άγνωστο μέχρι σήμερα ακόμα και σε συνεργάτες του καλλιτέχνη.
Οπως τονίζει ο επιμελητής της έκθεσης Χριστόφορος Μαρίνος: «Ενα αρχείο επιφυλάσσει εκπλήξεις και, πράγματι, τα έργα που ανασύρονται από το αρχείο του Φατούρου, κυρίως τέμπερες και σχέδια σε χαρτί, ξαφνιάζουν με τη ζωντάνια του χρώματος, την ευαισθησία και τη φρεσκάδα της σκέψης που περιέχουν.
»Ο διεπιστημονικός χαρακτήρας, οι συχνές αναφορές στον ποιητικό μοντερνισμό, η επεξεργασία διαχρονικών φιλοσοφικών εννοιών και προπαντός το “πάθος για τη σωματικότητα” και η ερωτική αντιμετώπιση του τοπίου είναι δομικά στοιχεία της δουλειάς του Φατούρου και η βασική αιτία που το έργο του διατηρήθηκε αναλλοίωτο στο πέρασμα των χρόνων».
Ο Δημήτρης Φατούρος θεωρεί ότι «η ζωγραφική είναι μια μέθοδος αναγνώρισης του κόσμου». Νέος, μυείται στα μυστικά της τέχνης στο εργαστήρι του ζωγράφου Τάκη Μάρθα, αποτυπώνει οικεία πρόσωπα, αλλά και σπίτια στην Πλάκα και στον Μαραθώνα, ανακαλύπτει σιγά σιγά τη σκέψη του Ντοστογιέφσκι, του Στάινμπεκ, του Τουργκένιεφ. Ασφαλώς δεν μένει αδιάφορος στις σκληρές εικόνες της Κατοχής που τον οδηγούν στο συγκλονιστικό σχέδιο «Πείνα 1941». Καθοριστική ήταν και η περίοδος 1953-59, όταν ως επιμελητής στο ΕΜΠ συναναστρέφεται δύο σπουδαίες προσωπικότητες, τον αρχιτέκτονα Δημήτρη Πικιώνη και τον ζωγράφο Νίκο Χατζηκυριάκο-Γκίκα.
Το εικαστικό έργο του Δημήτρη Φατούρου «αρχίζει να διαμορφώνεται στο τέλος της δεκαετίας του ’40, αναπτύσσεται δυναμικά και με διάφορες μορφές τα επόμενα δεκαπέντε χρόνια, για να διακοπεί συνειδητά το 1966», σημειώνει ο Χρ. Μαρίνος. «Στην πραγματικότητα, ωστόσο, ο γνωστός αρχιτέκτονας δεν σταμάτησε ποτέ να ασχολείται με το “εικαστικό φαινόμενο”. Ετσι, στις αρχές της δεκαετίας του ’80 το σχέδιο εμφανίζεται ξανά, αν και σποραδικά, αυτή τη φορά ως μέρος της προβληματικής του για το μορφολογικό χάος του αστικού τοπίου, ενώ, στο τέλος της ίδιας δεκαετίας, το συνεχές ενδιαφέρον του για τη σχισμή και το κενό τον οδηγεί στην κατασκευή μιας ενότητας έργων με ξύλο και καθρέφτη».
Και καταλήγει: «Ο πλουραλισμός που διακρίνει τα έργα της έκθεσης αντικατοπτρίζει την πολύπλευρη προσωπικότητα του δημιουργού τους και πιστοποιεί μια παραγνωρισμένη αλήθεια: εκτός από αρχιτέκτων και πανεπιστημιακός που ασχολήθηκε με την τεχνοκριτική, την επιμέλεια εκθέσεων και την ποίηση, ο Δημήτρης Φατούρος υπήρξε ένας από τους σημαντικούς καλλιτέχνες της γενιάς του, στην οποία ανήκουν, μεταξύ άλλων, ο Βαλέριος Καλούτσης, ο Νίκος Κεσσανλής, ο Βλάσης Κανιάρης, ο Δημήτρης Κοντός.
Αντιπαραβάλλοντας σήμερα την εικαστική παραγωγή αυτών των καλλιτεχνών και ανιχνεύοντας κοινά χαρακτηριστικά, μπορεί να εξαγάγει κανείς χρήσιμα συμπεράσματα για την εξέλιξη της αφαιρετικής ζωγραφικής στην Ελλάδα, αλλά και για την απόφασή τους να εγκαταλείψουν τη ζωγραφική για χάρη μιας πιο εννοιολογικής προσέγγισης του χώρου».
Info: Μέγαρο Εϋνάρδου (Αγ. Κωνσταντίνου 20 & Μενάνδρου). Εγκαίνια, Πέμπτη 15 Μαρτίου, στις 8.00 μ.μ. Διάρκεια έκθεσης έως 28 Απριλίου. Είσοδος ελεύθερη. Ωρες λειτουργίας: Τρίτη-Παρασκευή, 10 π.μ.-6 μ.μ., Σάββατο 11 π.μ.- 5 μ.μ. Πληροφορίες: 210 5223101, 210 3234267
