Φτιάχνουν τραγούδια με υλικά από μουσικές που αγαπούν και τους καθόρισαν, γράφουν στίχους με κοινωνικοπολιτικό προσανατολισμό και έχουν στήσει μια παρέα, που αποτελεί διέξοδο από την καθημερινότητα για τα μέλη της αλλά και τους ακροατές των live τους.
Ο λόγος για τους Αλκμάν που μαζί με τους εξαιρετικούς μουσικούς Αλέξανδρο Καψοκαβάδη και Γιώργο Κοντογιάννη θα δώσουν μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συναυλία την Παρασκευή στο πλαίσιο του πρότζεκτ του Γυάλινου Μουσικού Θεάτρου «Τα κορίτσια της παράδοσης».
Λίγο πριν ο Δημήτρης Σινάνογλου, σε συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης στην efsyncity, μιλά για τη δεκαετή πορεία της μπάντας, τις συλλογικές αποφάσεις της, τη βιωματική και απενοχοποιημένη σχέση της τόσο με τη ροκ όσο και με την παραδοσιακή μουσική, αλλά και την επερχόμενη της δουλειάς, στην οποία η γυναίκα εμφανίζεται εμφατικά στη θεματολογία των στίχων και στην οποία συμμετέχει ο Δημήτρης Μυστακίδης, όπως μας αποκάλυψε.
Ποια είναι η δική σας μουσική αφήγηση για «τα κορίτσια της παράδοσης» που θα ακούσουμε την Παρασκευή;
Η παρουσία της γυναίκας στην παράδοση, αλλά και την τέχνη γενικότερα, καθορίστηκε διαχρονικά από κοινωνικοπολιτικούς και πολιτισμικούς παράγοντες περισσότερο, παρά από αμιγώς καλλιτεχνικούς. Ταλαντούχες μορφές υπήρχαν πάντα, όμως πολύ συχνά, η ανδροκρατούμενη κοινωνία τις περιόριζε στον άχαρο ρόλο της μούσας, ή – στην καλύτερη περίπτωση – στην εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα. Στην σημερινή εποχή αυτό μοιάζει να αλλάζει καθώς η γυναίκα έχει διεκδικήσει και επιβάλει τον ισότιμο ρόλο της στην καλλιτεχνική δραστηριότητα. Χαρακτηριστικά, βλέπουμε πια στις μέρες μας, ένα μεγάλο πλήθος κοριτσιών να φοιτούν στα μουσικά σχολεία, παίζοντας παραδοσιακά όργανα, με θαυμαστές επιδόσεις και σπουδαία καλλιτεχνική παραγωγή.
Ζούμε ίσως τη συγκυρία της ισότιμης εμφάνισης των γυναικών στη μουσική δημιουργία για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία. Περιπτώσεις όπως αυτές της Φάνι Μέντελσον θα διέπρεπαν σήμερα και προσωπικότητες όπως της Σαπφούς ή της Λένας Πλάτωνος δε θα ταυτίζονταν με το “διαφορετικό”. Η δική μας, Αθηνά Τασούλα, επιβεβαιώνει τον νέο αυτό ρόλο της γυναίκας στην τέχνη, συμμετέχοντας συνθετικά, ενορχηστρωτικά και εκτελεστικά ως μέρος ενός συνόλου, του συγκροτήματός μας και όχι ως μια “χαριτωμένη θηλυκή παρουσία” ή μια “καλή φωνή”, όπως συνηθίσαμε να βλέπουμε τα κορίτσια στα γκρουπ. Στη συναυλία αυτή θα ακούσουμε δικά της κομμάτια, όπως το μαγικό ζεϊμπέκικο που ηχογράφησαν οι Ματ σε δύο υφέσεις πίσω στα 2002, αλλά και νέα της τραγούδια, όπως το “Μεσανατολικό” που θα βρίσκεται στον καινούριο δίσκο των Αλκμάν που ετοιμάζουμε.
Ίσως όχι τυχαία, στα τραγούδια της νέας μας δουλειάς, που ετοιμάζεται αυτόν τον καιρό, η γυναίκα εμφανίζεται εμφατικά και στη θεματολογία των στίχων: Τη μια, ως μια Ελληνίδα του ’60 που δουλεύει στην καλλιέργεια του καπνού στη Δράμα (“Μποργιανιώτισσα”), την άλλη ως μια “αλανιάρα” βαρκούλα που γυρίζει όλο το Αιγαίο (“Ντίνα”). Αλλού πάλι, ως ακτίνα του ήλιου που χαρίζει το δικό της φως στον κόσμο αλλάζοντας της ζωή της (“Ηλιαχτίδα”), αλλά και σαν ένα γιασεμί που αρνείται να περιοριστεί στο να γεμίζει τα βάζα (“Μου μίλησε ένα γιασεμί”). Ιστορίες ελευθερίας, καταθέσεις προσωπικές και ειλικρινείς, και, πέρα από τη θηλυκότητα, πανανθρώπινες.
Πως βλέπετε την κατά κάποιο τρόπο συνάντηση με τον αρχαίο ποιητή Αλκμάνα, τραγούδια του οποίου ερμήνευαν συνήθως νεαρές κοπέλες;
Η συνάντησή μας με τον Αλκμάνα, ενώ ξεκίνησε τυχαία, αποδεικνύεται, πράγματι, ενδιαφέρουσα. Πρόκειται για έναν μουσικό με φιλοσοφικές αναζητήσεις και ενδιαφέρουσες καλλιτεχνικές επιλογές. Θα μπορούσε κανείς να εντοπίσει κάποια κοινά χαρακτηριστικά, ως επί το πλείστον εξωτερικά: το τραγούδισμα με πολλές φωνές, ο πανηγυρικός (σε μας ενίοτε “πανηγυρτζίδικος”) χαρακτήρας και ο συνδυασμός ιωνικής χάρης και δωρικότητας. Επίσης, στα τραγούδια του είναι εμφανής η βαθιά του σχέση με τη φύση, την οποία δεν την περιγράφει απλά, αλλά την θέτει στη βάση της έμπνευσής του για να μιλήσει για τον κόσμο των ανθρώπων. Ο πρώτος μας δίσκος, το “Στην πόλη ανήκω”, κάνει ακριβώς αυτό: αφηγείται σύγχρονες ανθρώπινες ιστορίες, με αφορμή τα Τουρκοβούνια, την κοιλάδα της Δωδώνης, τους ποταμούς, τη θάλασσα και τις πλατείες των χωριών.
Πώς νιώθετε για τη σύμπραξη με τους εξαιρετικούς μουσικούς Αλέξανδρο Καψοκαβάδη και Γιώργο Κοντογιάννη, πρώην μέλη των «Ματ σε 2 υφέσεις» και παλιούς γνώριμους για τους μισούς «Αλκμάν» από το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστήμιου Αθηνών; Ποιες είναι οι αναμνήσεις σας από εκείνη την εποχή. Τι σας έδωσε μουσικά;
Με τα παιδιά αυτά μεγαλώσαμε μαζί, περάσαμε κοινά φοιτητικά χρόνια. Ειδικά η Αθηνά ήταν μέλος εκείνης της σπουδαίας παρέας, που νομίζω πρόσφερε πολλά στο σύγχρονο ελληνικό τραγούδι. Έτσι προέκυψε και το οργανικό “Ζεϊμπέκικο της Αθηνάς” που ηχογράφησαν τότε στον πρώτο τους δίσκο. Η σχέση όλων μας ήταν πάντοτε πολύ κοντινή, ανταλλάσσαμε δίσκους, παίζαμε παρέα, ακολουθούσαμε οι μεν τους δε στα λάιβ τους (ο Κυριάκος κι εγώ με τους “Ρίξε το Πέντε” τότε), μοιραζόμασταν τα προβάδικα και τα στούντιο, παράγοντες που συνεπώς οδήγησαν, νομίζω, σε μια ζωηρή αλληλεπίδραση μεταξύ μας. Κάτι που φαίνεται έκδηλα και στο πρόγραμμα που θα παρουσιάσουμε από κοινού την Παρασκευή στο Γυάλινο.
Μιλήστε μας για το τι μας επιφυλάσσετε στον δεύτερο δίσκο; Τι μεσολάβησε από το «Στην πόλη ανήκω»;
Από την πρώτη μας απόπειρα μεσολάβησαν αρκετά. Καταρχάς, θεωρούμε πως η κυκλοφορία του δίσκου ήταν επιτυχημένη, το CD εξαντλήθηκε και επανακυκλοφόρησε σε δεύτερη έκδοση και αρκετά τραγούδια βρήκαν το δρόμο τους προς το κοινό. Ειδικά το κοινό του Δευτέρου Προγράμματος σε όλη την Ελλάδα αγκάλιασε το δίσκο, γεγονός που το οφείλουμε, σαφώς, και στη αγάπη που έδειξαν οι παραγωγοί του σταθμού, τους οποίους και ευχαριστούμε βαθιά. Ήρθαν, επίσης, σημαντικές συνεργασίες, όπως η συναυλία με το Διονύση Σαββόπουλο στο Ηρώδειο το 2018, μαζί με τη Μαρίνα Σάττι και τις Φωνές, η εμφάνιση στο Summertime της ΕΡΤ μαζί με το Δημήτρη Μυστακίδη, αλλά και η συνεργασία μας με τη σπουδαία, στα αλήθεια, γενιά των νέων τραγουδοποιών της εποχής μας, όπως τον Βασίλη Πετρίδη, τον Νίκο Χρηστίδη, τους Usurum, τον Βαγγέλη Καζαντζή, τον Δημήτρη Μπάκουλη, την Λαμπρινή Καρακώστα, τους Ρεβάνς (του Αστέρη και του Χρήστου), τους Babo Koro, για να αναφέρω κάποιους από αυτούς.
Ο δεύτερος δίσκος μας είναι τώρα στο στούντιο και αποτελεί και για μας ένα αίνιγμα. Το στίγμα του πρώτου δίσκου μας οδηγεί αφενός, αλλά προβλέπω πως θα καταλήξει να γίνει κάτι αρκετά διαφορετικό. Ο ήχος μας είναι πια πιο συμπαγής και κατασταλαγμένος. Είμαστε πολύ ενθουσιασμένοι με το νέο υλικό και ανυπομονούμε να το ακούσουμε ολοκληρωμένο στην τελική του μορφή. Τέλος, να αποκαλύψω μια από τις συμμετοχές στο δίσκο αυτό, αυτή του Δημήτρη Μυστακίδη, ο οποίος τραγουδά και παίζει σε ένα από τα νέα τραγούδια μας.
Ποια είναι η διαδικασία δημιουργίας των τραγουδιών σας; Εκτός από το στίχο και τον ήχο, τι άλλο θεωρείται ως άξονα που τα διαμορφώνει;
Οι στίχοι μας έχουν σαφώς ένα κοινωνικοπολιτικό προσανατολισμό. Για κάποιο λόγο γράφουμε ελάχιστα ερωτικά τραγούδια, γεγονός που αλληλεπιδρά πολύ χαρακτηριστικά με το μουσικό ιδίωμα των Αλκμάν. Τόσο στη μουσική τους όσο και στο νόημα των στίχων τα τραγούδια μας απηχούν σύγχρονους προβληματισμούς του ανθρώπου της πόλης. Τούτο, όμως, αποτελεί μια κάθε άλλο παρά συνειδητή επιλογή. Οι πιο πολλές αποφάσεις στους Αλκμάν παίρνονται μετά από πολλή συζήτηση, παίξιμο, φαγητό, ποτό και γέλια, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις του κάθε μουσικού για την πορεία του γκρουπ. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι πάντα, το να μπορεί ο καθένας από μας να εκφράζεται ειλικρινά μέσα στους Αλκμάν και να προσφέρει δημιουργικά.
Που συναντιούνται τα παραδοσιακά με τα ροκ στοιχεία; Τι νομίζετε ότι βοηθάει τη μουσική σας να ακούγεται φρέσκια;
Η γενιά μας είχε την τύχη να γνωρίσει τόσο τη ροκ όσο και την παραδοσιακή μουσική εντελώς απενοχοποιημένα, απομακρυσμένες από τα φορτισμένα ’60s για την πρώτη και τη Δικτατορία για τη δεύτερη. Ως ακροατές αρχικά, αλλά και ως μουσικοί αργότερα, συνδεθήκαμε βιωματικά με τα δύο αυτά μουσικά είδη, καθένας στη δική του προσωπική ισορροπία. Το πάντρεμα διαφορετικών ειδών είναι μια παλιά μουσική πρακτική, ειδικά η σύνδεση της ροκ με τις λαϊκές μουσικές, όμως, αποδεικνύεται πως το πεδίο αυτό είναι ακόμη γόνιμο για νέες αναζητήσεις.
Δεν μπορώ να πω με σιγουριά αν η δικιά μας προσπάθεια έχει μια φρεσκάδα, κάτι νέο να πει, το εύχομαι πάντως και είναι κάτι που μας ενδιαφέρει. Αυτό που μπορώ, όμως, να καταθέσω με βεβαιότητα, είναι πως η προσέγγιση της παράδοσης με ροκ τρόπο δε γίνεται από τους Αλκμάν με διάθεση έθνικ, φολκλορική ή γενικά πειραματική. Στη βάση της μουσικής και του στίχου μας βρίσκεται η μακραίωνη ελληνική τραγουδοποϊητική παράδοση – από το Σείκιλο μέχρι το Σαββόπουλο – μαζί με την αντίστοιχη παγκόσμια, και αυτές υπηρετούμε. Στοχεύουμε σε ειλικρινή και εμπνευσμένα τραγούδια ντύνοντάς τα με υλικά από τις μουσικές που αγαπάμε περισσότερο και μας έχουν καθορίσει ως τώρα.
Τι αντέχει στον χρόνο; Από τι υλικά φτιάχνεται;
Στο χρόνο αντέχει κάθετί που ξέρει να βλέπει πέρα από τον εαυτό του, ένα δημιούργημα με ορίζοντα πανανθρώπινο, όπου η πρωτοτυπία του δεν εμφανίζεται ως αυτοσκοπός, ως διάθεση για να ξεχωρίσει κανείς από τους γύρω του, αλλά ένας προσωπικός δρόμος που καθορίζεται περισσότερο από πολιτισμικά στοιχεία και χρονικές συγκυρίες παρά από το ατομικό ταλέντο. Ο δημιουργικός άνθρωπος που βάζει μπροστά τη ιδιότητά του ως καλλιτέχνη, συχνά αναλώνεται σε ασχολίες περί της τέχνης του κι όχι σε αυτή καθεαυτή. Η τέχνη δεν είναι παρά ένας τρόπος να ζει κανείς. Ο καλύτερος!
Με ποιους τρόπους καταφέρνετε να διατηρήσετε την ψυχή της δουλειάς σας, ενώ επαγγελματικά τα πράγματα είναι χειρότερα από ότι στο παρελθόν;
Εμείς δεν προλάβαμε την εποχή των κραταιών δισκογραφικών με τις πληρωμένες παραγωγές και τα συμβόλαια. Για μας η παραγωγή ενός δίσκου ήταν από την αρχή μια αυτοχρηματοδοτούμενη υπόθεση. Το μεγάλο πλεονέκτημα αυτής της κατάστασης ήταν πως μάθαμε να δουλεύουμε και να αποφασίζουμε αποκλειστικά οι ίδιοι για μας και τη μουσική μας. Ζητήματα όπως η εμπορικότητα, η επιτυχία, τα οικονομικά οφέλη δεν μας απασχόλησαν ποτέ, ήταν και είναι συζητήσεις κενές περιεχομένου. Όσο μπορούμε να έχουμε λυμένες τις βιοποριστικές μας ανάγκες, άλλοι από μας στα σχολεία, άλλοι στα πανηγύρια, άλλοι στα μιούζικαλ, τότε οι Αλκμάν θα παραμένουν για τους έξι μας μια διέξοδος από την καθημερινότητα, μια όαση δημιουργικότητας. Μια παρέα ανοιχτή σε κάθε προσωπικό ζήτημα, μουσικό ή εξωμουσικό. Ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας!
Info: 7 Φεβρουαρίου, Γυάλινο Up Stage Θέατρο, Λεωφόρος Συγγρού 143, Νέα Σμύρνη, τηλέφωνα: 210 9315600, 210 9316101-4. Τιμές από 13 έως 80 ευρώ
