Πολύ μελάνι έχει χυθεί εδώ και πενήντα χρόνια για το εάν είχε πολιτική διάσταση η θρυλική μουσική γιορτή του Γούντστοκ κατά την οποία μισό εκατομμύριο άνθρωποι έστειλαν ένα δυνατό μήνυμα στο όνομα της ειρήνης και της αγάπης.
Μιαν απάντηση δίνουν κάποια από τα τραγούδια που παίχτηκαν και -μεταξύ άλλων- εκφράζουν αιτήματα μιας ολόκληρης γενιάς σε αναβρασμό, εκφράζουν ρητά την αντίθεσή στον πόλεμο του Βιετνάμ, το ρατσισμό και τη φτώχεια ζητώντας προσωπική και συλλογική ελευθερία.
Ο Richie Havens ερμήνευσε το «Handsome Johnny», ο Country Joe McDonald το «I Feel Like I’m Fixin’ to Die Rag», η Joan Baez τα «We Shall Overcome» και «Joe Hill», ο Tim Hardin το «Simple Song of Freedom», ο Bert Sommers το «America», οι Jefferson Airplane το «Volunteers», οι Creedence Clearwater Revival το «Bad Moon Rising», οι «Crosby, Still, Nash & Young: “Long Time Gone» και οι Sly & the Family Stone το «Stand».
Το ιστορικό φεστιβάλ μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη με τα «Woodstock» του Michael Wadleigh (1970), «Hair» του Milos Forman (1979) και «Taking Woodstock» του Ang Lee (2009), ενέπνευσε άλλα τραγούδια, όπως το «Woodstock» της Joni Mitchell, το «Lay Down (Candles in the Rain)» της Melanie Safka και πιο πρόσφατα το «Coachella – Woodstock In My Mind» της Lana Del Rey, έγινε ακόμα και μνημείο το 1984 κοντά στο λιβάδι στο Μπέθελ. Έτσι κι αλλιώς όμως θα άντεχε στον χρόνο χάρη σε εκείνη την μουσική έκρηξη, που έγινε παγκόσμιο γεγονός, στη μαζική προσέλευση και τον αυτοσχέδιο χαρακτήρα του.
Χίπις και αντικουλτούρα
Ήταν παράλληλα μια ευκαιρία να συναντηθούν χίπιδες που «έκαναν έρωτα και όχι πόλεμο» μέσα στην αντιμόδα του LSA, της μαριχουάνας και άλλων παραισθησιογόνων ναρκωτικών. Καλλιτέχνες έκαναν χρήση για να εμπνευστούν, άλλοι για να εξερευνήσουν νέες εμπειρίες, άλλοι για να ζήσουν τις μοναδικές για τον καθένα ψευδαισθήσεις.
Όμως, δεν μπορούμε να «κλείσουμε» τα «παιδιά των λουλουδιών» στην περιγραφή του τρίπτυχου «sex and drugs and rock and roll» χωρίς να λάβουμε υπόψη το όραμα για μια ζωή ελεύθερη από καταναγκασμούς, σε μια εποχή που το χάσμα των γενεών φαινόταν μεγαλύτερο από ότι ποτέ, που η ανυπάκουη νεολαία αμφισβητούσε το βάναυσο κατεστημένο που εκτός των άλλων έπνιγε τις επιθυμίες τους, τα εγκλήματα μίσους και τις συνεχιζόμενες διακρίσεις αναφορικά με το χρώμα, το φύλλο, την εργασία.
Ήταν ο ιδεαλισμός τους ενάντια στον υλισμό του κατεστραμμένου αμερικανικού ονείρου, η σεξουαλική απελευθέρωση και η αυτοδιάθεση του σώματος ενάντια στις «παραδοσιακές» νόρμες σεξουαλικότητας και διαπροσωπικών σχέσεων, η κανονικότητα της αντισύλληψης και η νομιμοποίησης της έκτρωσης ενάντια σε στον καθωσπρεπισμό της «αγίας» οικογένειας, η απόρριψη της Εκκλησίας και της οργανωμένης θρησκείας για μια πιο προσωπική πνευματική εμπειρία.
Το Γούντστοκ συνδέθηκε άλλωστε με το κίνημα της αντικουλτούρας που αναπτύχθηκε κυρίως στις Ηνωμένες Πολιτείες τη δεκαετία του ‘60, ένα κίνημα αντιατομικισμού και παράλληλα αντίστασης σε κάθε μορφής κυριαρχίας, το οποίο δέχτηκε επιρροές και από την γενιά των μπιτ, αρνούνταν τον τρόπο άσκησης εξουσίας, το νοσηρό και ανθρωποφαγικό κοινωνικοπολιτικό σύστημα και προσπάθησε να προσθέσει εναλλακτικούς τρόπους έκφρασης των προβληματισμών των νέων.
Επρόκειτο για ένα μη βίαιο κίνημα που ήθελε να αλλάξουν οι συνταγματικά θεσπισμένες φυλετικές διακρίσεις, η μακροχρόνια στέρηση πολιτικών δικαιωμάτων των μαύρων και να μπει ένα τέλος στην άγρια αστυνομική καταστολής των πολιτικών διαμαρτυριών και στην διαφθορά των αρχών.
Πολλοί ακτιβιστές της αντικουλτούρας αγωνίστηκαν για τη χρηματοδότηση προγραμμάτων ενάντια στη φτώχεια, ήταν οικολόγοι και υιοθέτησαν ήδη από τότε πρακτικές όπως η ανακύκλωση και η βιολογική γεωργία υπό το πρίσμα μιας περιβαλλοντικής ηθικής με ζητούμενο την ευαισθητοποίηση για την καταστροφή του περιβάλλοντος από την εκβιομηχάνιση, την ρύπανση και τη χρήση χημικών.
Ένα από τα πιο γνωστά σύμβολα του κινήματος σχεδίασε ο Gerald Holtom το 1958 για μία μεγάλη και ειρηνική κινητοποίηση κατά του πυρηνικού αφοπλισμού στο Λονδίνο το 1958. Ο κύκλος με τις τρεις γραμμές στο εσωτερικό του έγινε τελικά το πιο γνωστό σήμα της ειρήνης.
Ιστορικό πλαίσιο
Το φεστιβάλ μπορεί να μην έδωσε ώθηση στο κίνημα που τελείωσε άδοξα λίγα χρόνια αργότερα αλλά σίγουρα σημάδεψε με τον δικό του τρόπο το τέλος μιας δεκαετίας με μεγάλα ιστορικά γεγονότα.
Στις ΗΠΑ το κίνημα για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων, οι αγώνες για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών, των ομοφυλοφίλων και μειονοτικών ομάδων, η στρατιωτική επέμβαση της αμερικανικής κυβέρνησης στο Βιετνάμ, η κλιμάκωση του Ψυχρού Πολέμου, οι δολοφονίες του Τζον Κένεντυ και του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ.
Στα 1967-1969 οι φοιτητικές διαδηλώσεις εντός συνόρων –η σύλληψη του Αμερικανού νεαρού ποιητή και ακτιβιστή John Sinclair- και εκτός, από τη Βραζιλία και την Ιαπωνία μέχρι τη Μεγάλη Βρετανία και την Ολλανδία, και φυσικά τη Γερμανία και τη Γαλλία με την εξέγερση του Μάη του ‘68.
Μπορεί το Γούντστοκ να μην αποτέλεσε μία πολιτική διαμαρτυρία αλλά επηρέασε και εμψύχωσε συνειδήσεις θεατών και καλλιτεχνών, ενώ κατά τη διάρκεια της διεξαγωγής του -χωρίς χορηγούς και διαφημίσεις- τόσοι πολλοί άνθρωποι συμβίωσαν με τις αξίες που δίνουν τα φτερά της αλληλεγγύης, του μοιράσματος και της κοινότητας.
«Αν είχες βραχεί και κρύωνες, θα σου προσέφεραν ένα πουκάμισο». «Θα σου έδιναν φαγητό. Οι άνθρωποι μοιράζονταν τα πάντα» είχε πει ο Zeke Boyle. «Ήταν πραγματικά καλό για μένα, γιατί αυτό που έκανα με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι υπήρχε κι ένας άλλος τρόπος ζωής» είπε ο Joe Dipone. Και οι δύο, όπως και πολλοί άλλοι, συνέχιζαν να διαδηλώνουν κατά του πολέμου μετά από το Woodstock.
