Δεν θα βαρεθώ ποτέ να το λέω: Ο κόσμος αγαπάει τις ιστορίες. Και ο νέος δίσκος του Ταφ Λάθος (Παναγιώτης Κυριακού) κουβαλάει μέσα του όλη εκείνη τη… μυθολογία που αναζητούμε σε ένα καλλιτεχνικό δημιούργημα.
Πρόκειται για μια σημαντική παραγωγή, ένα album που όμοιό του δεν είχα ποτέ την τύχη να συναντήσω και, αν δεν κάνω λάθος, κανείς μας δεν είχε –τουλάχιστον όχι στην Ελλάδα. Κρίνοντας από το αποτέλεσμα, γνώμη μου είναι πως η Red Bull δικαιώθηκε και με το παραπάνω για την απόφασή της να στηρίξει το συγκεκριμένο εγχείρημα: δέκα τραγούδια, δέκα video clips, μία ταινία μεσαίου μήκους, ένας δίσκος.
Ένα σχήμα κύκλου το οποίο αντικατοπτρίζει ακριβώς την αίσθηση που συχνά σου αφήνει ένα concept album: μια ολοκληρωμένη ιστορία, που κάποιος τη διηγήθηκε σε σένα μέχρι τέλους. «Όλα τελειώνουν εκεί που τ’ αφήσεις, πάντα» λέει ο Ταφ Λάθος στο τραγούδι «Καλυψώ», που παίρνει ξεκάθαρα θέση απέναντι στη βία μεταξύ των ανηλίκων.
Ολόκληρο το «Δέκα» αποτελεί μια ξεκάθαρη θέση. Ο δημιουργός του εμφανίζεται καλλιτεχνικά ώριμος και απόλυτα έτοιμος να αναμετρηθεί με τα άγχη και τις αγωνίες τις δικές του και κάθε σύγχρονου ανθρώπου. Κάνει ξεκάθαρες τις προθέσεις του, αφού στα «Μαύρα άλογα» εξηγεί ρητά τι σημαίνει να έρχεται κανείς αντιμέτωπος με τους φόβους του. Τι σημαίνει να τους νικάει στο τέλος: «Ο μόνος τρόπος να ξορκίσεις τους φόβους σου είναι να ανοίξεις την πόρτα του σπιτιού σου και να τους υποδεχτείς με τον καλύτερο τρόπο» (Ταφ Λάθος, «Μαύρα Άλογα», Δέκα).
Οι στίχοι ακούγονται με έναν τόνο σταθερό και μια βεβαιότητα, που δεν την χαρακτηρίζει τόσο η οργή, όσο η βαθιά γνώση πως το νόημά τους είναι σωστό. Έρχονται «με τούτη τη βασιλική αταραξία που έχουν τα αιώνια πράματα1».
Ακούω τις λέξεις και βλέπω στην οθόνη τη σφιγμένη γροθιά του παιδιού. Αυτόματα σκέφτομαι εκείνη την ατάκα από τον «Τιμωρό» της Marvel, που μήνες τώρα έχει… θρονιαστεί στην άκρη του νου μου και κοντεύει να γίνει το moto της (ενήλικης) ζωής μου: «Εγώ δεν είμαι αυτός που πεθαίνει. Είμαι εκείνος που σκοτώνει».
Ο Ταφ Λάθος τοποθετεί τους φόβους του απέναντί του και τους διαλύει με δέκα τραγούδια που κάνουν το μυαλό σου να… λαχανιάζει στην προσπάθειά του να ενώσει τις γραμμές. Οι στίχοι είναι γεμάτοι διασκελισμούς και παιχνιδίσματα που κλείνουν το μάτι στον ακροατή, σαν να του λένε «το ξέρω ότι μπορείς να καταλάβεις ακόμα κι αυτό». «Δε γίνεται στα πάντα που κάνω να βρίσκεις κάτι, δε γίνεται να τραγουδάς τους στίχους μου και τίποτα απ’ όσα το στόμα σου είπε να μην έχεις καταλάβει…» (Ταφ Λάθος, «Ανφάς», Δέκα).
Σωστά τα λέει. Θα βρεις μια ξεχωριστή ποιητική ομορφιά μέσα σε αυτά τα τραγούδια. Θα βρεις και ήχους που ταιριάζουν και θυμίζουν το περιβάλλον της πόλης. Άκουσα τον δίσκο περιπλανώμενη στην Αθήνα. Με τρένο, με μετρό, μες στη βροχή. Και κάθε φορά έβρισκα και ένα ακόμη στολίδι σε κάθε τραγούδι: «Της λέω κοίτα τον κόσμο! Της λέω να δει πως όλα έχουνε κόσμο. Ένα σπίτι, ένα σκοπό, μια προσευχή για κάθε νόσο» (Ταφ Λάθος, «Καλυψώ», Δέκα).
Το «Δέκα» είναι ένα ταξίδι που λειτουργεί ταυτόχρονα σε πολλά επίπεδα (μουσική, εικόνα, στίχος), μπορεί να σταθεί εύκολα και μόνο του, αλλά μαζί με την κινηματογραφική πνοή που το χάρισε ο Κώστας Μάνδυλας αποκτά μια νέα ζωή, γίνεται ένα πλάσμα του ουρανού και της γης ταυτόχρονα. Το προσέγγισα κυρίως ως ακροατής, αλλά εύκολα διαπίστωσα πόσο σκληρή δουλειά έχει γίνει από όλη την ομάδα που συμμετείχε στα γυρίσματα. Ο πήχης έχει ανέβει ήδη ψηλά. Το «Δέκα» κλείνει με τη λέξη «ξέφυγα». Κι αλήθεια, έτσι ακριβώς είναι.
1Στράτης Μυριβήλης, «Η ζωή εν τάφω»
