Παρίσι
Εξαιρετική είναι η απήχηση της εντυπωσιακής έκθεσης «Μεξικό 1900-1950» που παρουσιάζει επί τρίμηνο το παρισινό Μουσείο Grand Palais, προβάλλοντας σε ένα ευρύ πανόραμα το έργο κορυφαίων καλλιτεχνών οι οποίοι επηρεάστηκαν από την παρισινή εικαστική πρωτοπορία στις αρχές του 20ού αιώνα. Η έκθεση είναι η μεγαλύτερη αφιερωμένη στη μεξικανική τέχνη από το 1953. Εντάσσεται στις εκδηλώσεις του «Ετους του Μεξικού» και οργανώθηκε με τη συμβολή μεγάλων μεξικανικών πολιτιστικών οργανισμών.
Μαρτυρία για μια μεταβατική περίοδο στις εικαστικές τέχνες του Μεξικού αποτελεί η έκθεση, συνδέοντας τις ιστορικές εξελίξεις με την έκφραση της ανατροπής του κομφορμισμού και την εφεύρεση νέων ρευμάτων. Προσφέροντας ένα πανόραμα έργων 70 καλλιτεχνών, μεταξύ των οποίων οι Ντιέγκο Ριβέρα, Φρίντα Κάλο, Χοσέ Κλεμέντε Ορόσκο, Νταβίντ Αλφαρο Σικέιρος, Ρουφίνο Ταμάγιο, το αφιέρωμα δίνει έμφαση στην πλούσια καλλιτεχνική δημιουργία της χώρας.
Στόχος των οργανωτών της έκθεσης είναι να αποκαλύψουν τον εμπνευσμένο από γαλλικά πρωτοποριακά εικαστικά ρεύματα «εκσυγχρονισμό» της μεξικανικής τέχνης. Διάσημοι καλλιτέχνες που είχαν εκπαιδευτεί με ακαδημαϊκού τύπου τεχνοτροπία, επωφελήθηκαν από υποτροφίες για μετεκπαίδευση στο Παρίσι.
Η επιρροή από τη γαλλική πρωτοπορία ωθεί σε μια εικαστική επανάσταση. Οι Μεξικανοί καλλιτέχνες εκφράζονται δυναμικά, αναπτύσσουν μια πληθωρική δημιουργία.
Η ανάκτηση της ανεξαρτησίας, που διαδέχτηκε την ισπανική μοναρχία, το 1821 επέτρεψε ραγδαίες εξελίξεις. Το Μεξικό εξέφρασε τη θέληση για αλλαγές και εκσυγχρονισμό. Με τις νέες τάσεις που εμφανίζονται στη ζωγραφική, στη γλυπτική, στην αρχιτεκτονική, στην πολεοδομία, στη μουσική, στη λογοτεχνία, στον κινηματογράφο και στις εφαρμοσμένες τέχνες, η χώρα θα σφυρηλατήσει τη νέα της ταυτότητα.
Μετά την ιστορική περίοδο της επανάστασης και την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1867, η καλλιτεχνική δημιουργία παίρνει ιδεολογικό και εθνικιστικό χαρακτήρα. Πρωτοβουλίες που αναπτύσσουν μαικήνες της τέχνης, προωθούν εναλλακτικά εικαστικά κινήματα που επιβάλλονται, σε αντιπερισπασμό προς τον κομφορμισμό.
Στο πρώτο μέρος της έκθεσης ανακαλύπτουμε πως ο εκσυγχρονισμός αντλεί την έμπνευσή του από τη «συλλογική φαντασία» και τις παραδόσεις του 19ου αιώνα. Αλλά τα διεθνή καλλιτεχνικά κινήματα προκαλούν ένα αντιστάθμισμα που συντελεί στην απαγκίστρωση από την παράδοση. Η στροφή αυτή δημιουργεί μια εικαστική γονιμότητα.
Το δεύτερο τμήμα της έκθεσης έχει στόχο να δείξει πώς η μεξικανική επανάσταση, ως ένοπλη σύγκρουση, περιλάμβανε τον σχεδιασμό ενός νέου εθνικού προγράμματος. Η καλλιτεχνική δημιουργία πήρε ιδεολογικό χαρακτήρα. Η επανάσταση άνοιξε τον δρόμο για εκσυγχρονισμό ιδεών και απόψεων.
Νέες ευκαιρίες παρουσιάζονται σε γυναίκες δημιουργούς, που μπορούν να συμμετάσχουν στην προσπάθεια για οικονομική ανάπτυξη. Η χειραφέτηση τις ενθαρρύνει να πάρουν θέση στην καλλιτεχνική σκηνή.Στο τρίτο τμήμα βλέπουμε έργα που αντιπροσωπεύουν έναν αντιπερισπασμό στην ιδεολογική θεώρηση και εκφράζουν νέες πρωτοποριακές τάσεις.
Ενδιαφέρον έχουν τα έργα τα οποία παρουσιάζονται στο τέταρτο τμήμα «Συνάντηση των Δύο Κόσμων», που δείχνει πώς από τις αρχές του 20ού αιώνα το εικαστικό ρεύμα διευρύνεται με την παρουσία των καλλιτεχνών του Μεξικού στις ΗΠΑ. Το έργο τους αποκτά διεθνή προβολή. Ιδιαίτερη επιτυχία έχουν τα μεγάλα έργα των τοιχογράφων, που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στα κινήματα της avant-garde στη Νέα Υόρκη, στο Ντιτρόιτ, στο Λος Αντζελες. Η διάδοση της μεξικανικής τέχνης οδηγεί σε μια καλλιτεχνική διασταύρωση.
Λόγω της φήμης που απέκτησαν οι Μεξικανοί καλλιτέχνες στο εξωτερικό κατά τις πρώτες δεκαετίες του εικοστού αιώνα, πολλοί ξένοι καλλιτέχνες αποφάσισαν να μεταφέρουν τη δραστηριότητά τους στο Μεξικό. Σε συνεργασία με τοπικούς καλλιτέχνες κατάφεραν να αναπτύξουν μια πλούσια εικαστική έκφραση, ειδικότερα μέσω του σουρεαλισμού.
Στο τέλος της διαδρομής η έκθεση προβάλλει πολιτιστικές ανταλλαγές ανάμεσα στο Μεξικό και στη Γαλλία, που συντελούν αμοιβαία στην άνθηση της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Διάρκεια μέχρι
23 Ιανουαρίου
