Πώς μπορεί μια παράσταση να παίζεται την ίδια ώρα σε τρία διαφορετικά θέατρα, σε τρεις διαφορετικές πόλεις της Ευρώπης; Χάρη στην τεχνολογία το «Phone Home» είναι γεγονός. Μια τριεθνής, κοινή, σπονδυλωτή παράσταση που παρουσιάζεται από απόψε μέχρι και τις 30 Οκτωβρίου στο θέατρο «Σφενδόνη» της Αθήνας και ταυτόχρονα στο Λονδίνο και στο Μόναχο με τους θεατές κάθε θεάτρου να βλέπουν ένα μέρος της κάθε ιστορίας!
Οι δυο ξένοι θίασοι παίζουν την ίδια παράσταση από την οπτική των συγγενών των δικών μας ηρώων. Οι ιστορίες ολοκληρώνονται με τις σκηνές να συνδέονται ζωντανά και τους ηθοποιούς να επικοινωνούν μέσω διαδικτύου.
Και οι τρεις παραστάσεις βιντεοσκοπούνται την ίδια στιγμή και ανεβαίνουν με live streaming στο διαδίκτυο, ώστε να μπορούν να τις παρακολουθήσουν και όσοι δεν βρίσκονται εκείνη την ώρα στα τρία θέατρα.
Πρόκειται για την καινούργια παραγωγή της Εταιρείας Θεάτρου Sforaris πάνω σε μια ιδέα του Γιάννη Καλαβριανού: ιστορίες ανθρώπων που άφησαν το σπίτι τους για να δημιουργήσουν ένα καινούργιο κάπου αλλού, ηθελημένα ή εξαναγκασμένοι.
Το πρότζεκτ ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2014 από τον Γιάννη Καλαβριανό, τον σκηνοθέτη και δραματουργό Μίχαελ Ζόμερ και τον θίασο Pathos München στο Μόναχο, τον σκηνοθέτη Τομ Μάνσφιλντ και το Upstart Theatre στο Λονδίνο.
Από τα μέσα του 2015, οι τρεις θίασοι εργάστηκαν πάνω στο ζήτημα της αλλαγής σπιτιού, της μετακίνησης και της επικοινωνίας με όσους μένουν πίσω. Τον ίδιο καιρό συντελούνταν η μεγαλύτερη μετακίνηση πληθυσμών στη σύγχρονη ιστορία, απότοκο του πολέμου στη Συρία.
Οργανώθηκαν θεατρικά εργαστήρια και στις τρεις πόλεις. Στην Αθήνα έγιναν εβδομαδιαίες συναντήσεις στο «Συνεργείο» και στο «Στέκι Μεταναστών» με τη συμμετοχή προσφύγων, μεταναστών και εθελοντών, που κράτησαν σχεδόν 4 μήνες.
Σε κάθε πόλη ο σκηνοθέτης και ο δραματουργός της ομάδας συγκέντρωσαν τις ιστορίες και τις ταξινόμησαν θεματικά. Η επεξεργασία του υλικού και η διαδικασία της συγγραφής πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά αλλά και με συναντήσεις των συντελεστών.
Τον Σεπτέμβριο όλοι οι θίασοι συγκεντρώθηκαν στην Αθήνα, διαβάστηκε το τελικό κείμενο και έγινε τεχνικός έλεγχος.
«Συζητούσα με τον Μίχαελ Ζόμερ την αρχική ιδέα για μια ελληνογερμανική συμπαραγωγή με αφορμή τις κλονισμένες διμερείς σχέσεις των χωρών μας», λέει ο Γιάννης Καλαβριανός.
«Στο μεταξύ συμπεριλάβαμε και τον Βρετανό Τομ Μάνσφιλντ στη δημιουργική ομάδα. Οι τρεις θίασοι ξεκίνησαν να συλλέγουν ιστορίες ανθρώπων που δεν ζούσαν την παρούσα στιγμή στο σπίτι όπου γεννήθηκαν, αλλά βρέθηκαν για μικρότερο ή μεγαλύτερο διάστημα στην Αθήνα, το Λονδίνο και το Μόναχο».
• Πού επικεντρώνονται οι ιστορίες των μετοίκων;
Οι ιστορίες δεν μοιράστηκαν ανάλογα με την περιοχή στην οποία αναφέρονται ή συγκεντρώθηκαν. Ενας Γερμανός δημοσιογράφος βρίσκεται για δουλειά στην Ελλάδα έχοντας αφήσει τους γονείς του στο Λονδίνο και τη φίλη του στο Μόναχο.
Κάποιες φιλάνθρωπες κυρίες διοργανώνουν μια κιτς δεξίωση ευαισθητοποίησης για το προσφυγικό φορώντας χρυσές κουβέρτες. Ενα φωτογραφείο στην Πατησίων έχει διαμορφώσει ένα ψεύτικο σαλονάκι για να προσποιούνται οι μετανάστες όταν κάνουν skype με τους δικούς τους πως βρίσκονται στο όμορφα επιπλωμένο σπίτι τους.
Ενα ζευγάρι από τη Βρετανία αναγκάζεται να χωρίσει εξαιτίας του νόμου που απαιτεί ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα 18.600 λιρών στους πολίτες για να εγκρίνει τη βίζα στους συντρόφους τους εάν προέρχονται από χώρες εκτός της Ε.Ε.
Σε κάποιες ιστορίες οι ήρωες θα επικοινωνήσουν με τους συγγενείς τους, χρησιμοποιώντας το skype και θα καλέσουν τους ηθοποιούς που βρίσκονται στο Μόναχο και το Λονδίνο.
• Η ματιά των Αγγλων και των Γερμανών πάνω στο προσφυγικό ζήτημα δεν διαφέρει πολύ από τη δική μας λόγω θέσης, εμπειρίας, κουλτούρας;
Η προσέγγιση διαφέρει εξαιτίας τής ολότελα διαφορετικής πραγματικότητας των τριών χωρών. Η αλλαγή σπιτιού για τους Γερμανούς ήταν κάτι πολύ οικείο σε αντίθεση με τους Ελληνες που ακόμη χωρίζουμε τον κόσμο σε εσωτερικό και εξωτερικό.
Οι Αγγλοι, τόσο μακριά από την προσφυγική κρίση, αντιμετώπιζαν τις ιστορίες των προσφύγων σχεδόν με εξωτική διάθεση. Πέρα από το περιεχόμενο, έχουμε διαφορετικούς τρόπους θεωρητικής-δραματολογικής ανάλυσης των κειμένων και εντελώς διαφορετικές αισθητικές προτιμήσεις.
Από την αρχή αποφασίσαμε πως οι ιστορίες και ο τρόπος δουλειάς θα προκρίνονταν κατόπιν ομοφωνίας και όχι πλειοψηφικά.
• Το πρότζεκτ απαιτούσε πολύπλοκο τεχνικό σχεδιασμό. Μήπως τελικά «κλέβει» την παράσταση ο ρόλος της τεχνολογίας; Εκείνος που παρακολουθεί την παράσταση από το σπίτι του είναι θεατής θεάτρου ή τηλεθεατής;
Δεν πρόκειται για παράσταση που αφορά την πολύπλοκη χρήση τεχνολογικών μέσων ή τη διερεύνηση των ορίων και των δυνατοτήτων τους. Η τεχνολογία χρησιμοποιείται στην απλούστερη δυνατή μορφή της, οικεία πλέον σε όλους μας, ένα κοινό skype μόνο όταν χρειάζεται να επικοινωνήσουν οι χαρακτήρες.
Στα θεατρικά έργα του παρελθόντος είχαμε επιστολές, σε εκείνα του τελευταίου αιώνα το τηλέφωνο και σήμερα το skype, που οι περισσότεροι χρησιμοποιούμε για να επικοινωνήσουμε με δικούς μας που βρίσκονται μακριά.
Το ζητούμενο ήταν η χρήση της τεχνολογίας στη δραματουργία και όχι η ίδια ως νέο περιεχόμενο. Οι θεατές παρακολουθούν μια κανονική θεατρική παράσταση. Οι ζωντανές συνδέσεις skype επιτείνουν ένα βασικό χαρακτηριστικό της κλασικής θεατρικής εμπειρίας.
Υπογραμμίζουν το εδώ και τώρα του συμβάντος, το γοητευτικότερο ίσως συστατικό της θεατρικής δράσης.
► Info: Θέατρο «Σφενδόνη» (Μακρή 4, Ακρόπολη, Τηλ.: 215 5158968). Ιδέα-ανάπτυξη-σκηνοθεσία: Γιάννης Καλαβριανός. Κείμενο: Γιάννης Καλαβριανός, Ερι Κύργια, Τομ Μάνσφιλντ, Zodwa Nyoni, Μίχαελ Ζόμερ, Nora Schüssler.
Παίζουν: Γιώργος Γλάστρας, Αλεξία Μπεζίκη, Χριστίνα Μαξούρη, Στέφη Πουλοπούλου, Κώστας Σιλβέστρος. Σκηνικά: Ευαγγελία Θεριανού. Κοστούμια-βοηθός σκηνοθέτη: Γκέλυ Καλαμπάκα. Επιμέλεια κίνησης: Αλεξία Μπεζίκη. Φωτισμοί: Αλέκος Αναστασίου.
19 έως 23/10 και 26 έως 30/10 στις 21.00
