Μπορεί η Μύκονος να είναι νούμερο ένα προορισμός για επώνυμους από το διεθνές τζετ σετ, να φιλοξενεί εκατομμύρια ανθρώπους όλων των εθνικοτήτων κάθε χρόνο, ελάχιστοι ωστόσο γνωρίζουν ή επισκέπτονται το Αρχαιολογικό Μουσείο, κι ας βρίσκεται κυριολεκτικά στα πόδια τους, σε περίοπτη θέση πάνω από το λιμάνι.
Οι επισκέπτες δεν ξεπερνούν τους 8.000. Πολλοί εξ αυτών, δε, έγραφαν μέχρι πέρυσι στο βιβλίο επισκεπτών «αυξήστε το εισιτήριο για να φτιάξετε το Μουσείο σας».
Γιατί οι κτιριακές υποδομές και οι ελλείψεις μπορούσαν άνετα να χαρακτηριστούν τραγικές.
Στοίχημα να αλλάξει την εικόνα βάζει ο δραστήριος έφορος Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, Δημήτρης Αθανασούλης.
Στον ένα χρόνο που έχει αναλάβει εκεί καθήκοντα, έχει διαπιστώσει τα προβλήματα συντήρησης που αντιμετωπίζουν οι κτιριακές υποδομές των Κυκλάδων γενικότερα αλλά και οι εκθέσεις των μόνιμων συλλογών τους που εξ αιτίας των πολλών ετών θεωρούνται ξεπερασμένες.
«…Αντί τα νησιωτικά μουσεία μας να συνιστούν πόλο έλξης για τους επισκέπτες και κρίσιμο παράγοντα για την ανάπτυξη ενός ποιοτικού τουριστικού προορισμού που βασίζεται στον πλούτο της αρχαιολογικής κληρονομιάς, παρουσιάζουν μια εικόνα που δεν ανταποκρίνεται ούτε στοιχειωδώς στην ποιότητα και την ποσότητα του κυκλαδικού αρχαιολογικού αποθέματος», σημειώνει.
Ετσι, η Εφορεία Κυκλάδων επιχειρεί τον ανασχεδιασμό του μουσειακού χάρτη των Κυκλάδων, με το Μουσείο Μυκόνου να παίζει πρωταγωνιστικό ρόλο.
Με κονδύλια του υπουργείου Πολιτισμού και σε ελάχιστο χρόνο (τα τοπικά συνεργεία έδωσαν τον καλύτερο εαυτό τους) το Μουσείο ανακαινίστηκε στο εσωτερικό του.
Τον επόμενο χρόνο θα γίνει και η επανέκθεση των μόνιμων συλλογών του.
Στις αρχές Αυγούστου, λοιπόν, ανοίγει τις πόρτες του με την εντυπωσιακή έκθεση «Vanity – Ιστορίες κοσμημάτων στις Κυκλάδες».
Αν όχι στη Μύκονο μια έκθεση «Vanity», ε τότε πού; Περιλαμβάνει περισσότερα από 230 κοσμήματα από 17 νησιά (Ανδρο, Δεσποτικό, Δήλο, Θήρα, Ιο, Κέα, Κίμωλο, Κύθνο, Μήλο, Μύκονο, Νάξο, Πάρο, Ρήνεια, Σάλιαγκο, Σίφνο, Σύρο, Σχοινούσα, Τήνο).
Περιδέραια, δαχτυλίδια, ενώτια, καρφίτσες, καδένες, πόρπες, περόνες, χρυσά, αργυρά, με πολύτιμους λίθους μαζί με ένα πλήθος από χάντρες από την εποχή του Λίθου έως και τον 21ο αιώνα αφηγούνται την ιστορία του πολιτισμού των Κυκλάδων αλλά και της τέχνης της κοσμηματοποιίας.
Πολλά από αυτά είναι προσωπικά πολύτιμα αντικείμενα και άλλα αφιερώματα στα Ιερά των θεών, ανάμεσά τους φυσικά και της Δήλου.
«Η επιλογή του θέματος και η οπτική γωνία που προσεγγίζουμε το κόσμημα υπαγορεύτηκε από την πρόθεσή μας να συνδέσουμε την έκθεση με το σήμερα. Να συστήσουμε ένα leitmotif, τη vanity, που διατρέχει τις εποχές και, φυσικά, το σήμερα. Να φωτίσουμε τα διαχρονικά αντικείμενα της ομορφιάς έτσι ώστε να καθίστανται εύληπτα και οικεία στον επισκέπτη. Και μέσα από την παγίδα της προσωπικής αναφοράς να τον συνδέσουμε με το παρελθόν. Να του προσφέρουμε γνώση μέσα από την περιήγηση σε ένα παρελθόν χιλιάδων ετών που είναι διαρκώς παρόν και τον αφορά», γράφει στο εισαγωγικό σημείωμα ο Δημήτρης Αθανασούλης.
Παράλληλα, θα εκτεθούν δύο μοναδικές τοιχογραφίες.
Η γνωστή «Ιέρεια» από την προϊστορική πόλη του Ακρωτηρίου και η άγνωστη, εξαιρετικής βυζαντινής τοιχογραφίας του 12ου αι. από τον Ι. Ν. του Αγίου Ιωάννη στην Αυλωνίτσα της Νάξου με τον Χριστό-Θείο Βρέφος να φορά σκουλαρίκι.
Θα εκτεθούν για πρώτη φορά στις Κυκλάδες, η τελευταία μάλιστα για πρώτη φορά γενικά, και μαζί η εικόνα με την Παναγία Βρεφοκρατούσα «Οδηγήτρια» από την Πάρο, στην οποία μια περίτεχνη πόρπη συγκρατεί το μαφόριο της Παναγίας.
Η έκθεση διατρέχει τους αιώνες και φτάνει έως τις ημέρες μας με τα πρωτότυπα κοσμήματα σύγχρονων δημιουργών.
Ανάμεσά τους της Σοφίας Θανοπούλου, της Μυκονιάτισσας αυτοδίδακτης καλλιτέχνιδος, γνωστής με το ψευδώνυμο Μαρουλίνα και των διεθνώς καταξιωμένων Λητώς Καρακοστάνογλου, Νίκου Κούλη, Tanja Ludyga, Ιλεάνας Μακρή, Ιωάννας Σουφλιά.
Στόχος είναι να παρουσιάσει μεγάλο αριθμό ευρημάτων που δεν περιλαμβάνονται στις μόνιμες εκθέσεις των Αρχαιολογικών Μουσείων των Κυκλάδων, έτσι ώστε να προσελκύσει το κοινό και να αυξήσει την επισκεψιμότητά τους.
Η επιτυχία του εγχειρήματος βασίζεται στη σύγχρονη μουσειολογική παρουσίαση και εκτός από περιοδική σχεδιάστηκε να είναι και περιοδεύουσα, αφού μετά τη Μύκονο θα περιοδεύσει στα άλλα μουσεία των Κυκλάδων.
Η υλοποίηση της διοργάνωσης έγινε με ιδιωτικά κεφάλαια, δωρεές και χορηγίες της τοπικής κοινωνίας ενώ ο Δήμος Μυκόνου υπογράφει τη συνδιοργάνωση.
Ο μουσειολογικός σχεδιασμός έγινε από το επιστημονικό δυναμικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, η μουσειογραφική μελέτη είναι του Στέλιου Κόη και οι φωτισμοί της Ελευθερίας Ντεκώ.
Την έκθεση συνοδεύει δίγλωσσος κατάλογος.
