«Οδύσσειες» στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων, το χρυσό κύπελλο του Νέστορα, το μαρμάρινο άγαλμα διαδούμενου αθλητή από τη Δήλο είναι ορισμένα από τα 180 μοναδικά εκθέματα του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου που θα πλαισιώσουν τη νέα περιοδική έκθεσή του με τίτλο «Οδύσσειες».

Η έκθεση, που διοργανώνεται με αφορμή τα 150 χρόνια από τη θεμελίωσή του (3/10/1866), θα ξεκινήσει στις 3 Οκτωβρίου 2016, σηματοδοτώντας ουσιαστικά την επέτειο.

Θα αφηγείται τις περιπέτειες των ανθρώπων που έζησαν στον ελλαδικό χώρο από τη νεολιθική εποχή έως τα ρωμαϊκά χρόνια. Στόχος της είναι να ταξιδέψει το κοινό στον χρόνο, με συνδετικό νήμα τις πανανθρώπινες αξίες και τους συνειρμούς που αναπόφευκτα προβάλλονται στο σήμερα.

Οι «Οδύσσειες» διαρθρώνονται σε τρεις θεματικές ενότητες. Η πρώτη με τίτλο «Το Ταξίδι» αναφέρεται στον άνθρωπο, που έμαθε να διαχειρίζεται το περιβάλλον και να το προσαρμόζει στις ανάγκες του, έφτιαξε πλοία για να ταξιδεύει, γνώρισε άλλους τόπους, ήθη και αντιλήψεις, μέτρησε τη φύση, την αποτύπωσε σε λέξεις και αντικείμενα.

«Ιθάκες» είναι ο τίτλος της δεύτερης ενότητας, που αναφέρεται στην έννοια της πατρίδας αλλά και στον έρωτα και τον θάνατο. «Εξοδος», η τρίτη ενότητα, αποτελεί το τέλος του ταξιδιού, με όποιο ηθικό και πνευματικό όφελος έχει αποκομίσει ο άνθρωπος.

Αυτά τα επιμέρους στοιχεία έγιναν προχθές γνωστά στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, όπου συζητήθηκαν τα επτά «δάνεια» που ζήτησε το μουσείο για τον εμπλουτισμό της έκθεσής του. Πρόκειται για τρία αρχαία έργα από το Μουσείο Ακρόπολης, τα οποία εγκρίθηκαν, έναν λύχνο σε μορφή πολεμικού πλοίου με την επιγραφή «Ιερόν της Αθήνας» (τέλη 5ου αι. π.Χ.), ένα χάλκινο αγαλμάτιο παιδιού με δελφίνι (μετά το 480 π.Χ.) και ψηφίσματα για τη λατρεία της Αθηνάς Νίκης στην Ακρόπολη (β’ μισό 5ου αι. π.Χ.).

Το Επιγραφικό Μουσείο δεν συναίνεσε στον δανεισμό τριών έργων, κυρίως επειδή είναι απαραίτητα στη μόνιμη έκθεσή του, ωστόσο η αρμόδια Διεύθυνση Μουσείων του ΥΠΠΟ θεώρησε ότι δεν συντρέχει λόγος να μη συμπεριληφθούν στην περιοδική έκθεση και τα μέλη του ΚΑΣ κατά πλειοψηφία τάχθηκαν υπέρ της εισήγησης.

Τέλος, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων δεν έφερε αντίρρηση για τον δανεισμό της «Τοιχογραφίας του Στόλου» από τη Δυτική Οικία του Ακρωτηρίου (περίπου 1650 π.Χ.), ωστόσο η πλειοψηφία του ΚΑΣ θεώρησε ότι είναι εξαιρετικά σημαντική, ευπαθής και μεγάλη για να μπορεί να μεταφερθεί με ασφάλεια. Πάντως, το έργο σύντομα θα εκτεθεί σε περίοπτη θέση στο Μουσείο Προϊστορικής Θήρας.