Βαθύ βλέμμα, ήρεμο πρόσωπο, εκφραστικό γέλιο, δυναμικός λόγος, αυτοπειθαρχία. Ντυμένη με τη χαρακτηριστική μαυρόασπρη «στολή» της η Μαρίνα Αμπράμοβιτς, η περίφημη γιαγιά της περφόρμανς που με το καλογυμνασμένο σώμα δεν δείχνει τα 70 χρόνια της, βρέθηκε χθες στο Μουσείο Μπενάκη Πειραιώς για το «Αs One».
To πρωτότυπο, εκτεταμένο πρόγραμμα με περφόρμανς, διαλέξεις, φιλμ και εργαστήρια, οργανώνει το ίδρυμά της MAI (Μarina Abramovic Institute) με τον Οργανισμό Πολιτισμού ΝΕΟΝ από 10 Μαρτίου έως 24 Απριλίου.
«Στην Ελλάδα αισθάνομαι σαν να είμαι στον τόπο μου, αλλά χωρίς τον ανθρώπινο πόνο», είπε η διεθνής Σέρβα.
Οι λέξεις ενέργεια, εμπειρία κυριάρχησαν στο λεξιλόγιό της, το πάθος της για την περφόρμανς διάχυτο, η διάθεσή της να υποστηρίξει τους νέους εμφανής… Ομως το πολυάριθμο ακροατήριο ήθελε να την «ανακρίνει» για τα τρέχοντα προβλήματα της Ελλάδας.
«Δεν μπορώ να κάνω τίποτα για τους πρόσφυγες», τόνισε. «Η τέχνη δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Αυτά τα μυστικά τα ξέρουν οι πολιτικοί και οι κυβερνήσεις. Συνήθως κριτικάρουμε τα πάντα, αλλά το θέμα είναι να αναρωτηθούμε τι μπορούμε να κάνουμε για να αλλάξουμε τα πράγματα. Γι’ αυτό δημιούργησα τη μέθοδο Αμπράμοβιτς, για να αλλάξει συνείδηση ο κόσμος. Αν αλλάξεις τον εαυτό σου, τότε μπορεί να αλλάξει ο κόσμος».
Την ίδια δεν θα τη δούμε σε κάποια από τις περίφημες περφόρμανς της. «Δεν ήρθα να δείξω τη δική μου τέχνη, ήρθα ως εκπρόσωπος του ΜΑΙ, που είναι η κληρονομιά μου και για να υποστηρίξω τη νέα γενιά.
»Δεν θεωρώ ότι πλέον είναι αναγκαίο να κάνω περφόρμανς. Είμαι 70 χρόνων, δεν είμαι αιώνια…».
Θα την ακούσετε όμως σε δύο διαλέξεις, μια για την ιστορία της τέχνης της περφόρμανς και μία για το μέλλον της και τον ρόλο που θα παίξει σε αυτό η αυξανόμενη συμμετοχή του κοινού. Επιπλέον θα έχετε την ευκαιρία να δοκιμάσετε τη μέθοδο Αμπράμοβιτς αν επιθυμείτε να αδειάσετε από τα καθημερινά προβλήματα. Να πώς μας την περιέγραψε η ίδια:
«Πρώτα απ’ όλα αφήνεις στα αποδυτήρια τα πάντα, το ρολόι, το κινητό σου, την κάμερα, για να κερδίσεις ελεύθερο χρόνο. Μετά μπαίνεις σε έναν άλλο χώρο, βαδίζεις αργά, ηρεμείς και κάνεις ορισμένες απλές ασκήσεις.
»Οπως να αφιερώσεις 20 λεπτά για να μετράς φακές, να προσπαθήσεις να συγκεντρωθείς. Στη συνέχεια κοιτάς τον άλλον στα μάτια, αποκτάς οπτική επαφή και μετά φοράς ακουστικά ώστε να βρίσκεσαι σε απόλυτη σιωπή, ακούγοντας μόνο τον παλμό της καρδιάς σου».
Η σταρ της περφόρμανς δεν θεωρεί το ίδρυμά της «μουσείο», αλλά «σταθμό παραγωγής ενέργειας, γεννήτρια». Συνεργάζεται με το ΝΕΟΝ, επιδιώκοντας να αναδείξει και να υποστηρίξει μια νέα γενιά Ελλήνων περφόρμερ. Επειτα από ανοιχτή πρόσκληση, στην οποία ανταποκρίθηκαν πάνω από 300 άτομα, επιλέχθηκαν τελικά 29 -κυρίως νέοι σε ηλικία εικαστικοί ηθοποιοί, χορευτές- που θα πάρουν μέρος στο «As One».
Εξι από αυτούς θα παρουσιάσουν στο Μπενάκη περφόρμανς μακράς διάρκειας (για επτά εβδομάδες, καθημερινά, επί 8 ώρες την ημέρα) και οι άλλοι 23 οκτάωρης διάρκειας, από μία έως έξι μέρες. Από άλλους δημιουργούς θα παρουσιαστούν και τα γνωστά έργα της «Art must be beautiful, Artist must beautiful» (1975) και «Cleaning the mirror» (1995).
Οσο δύσκολη ήταν η επιλογή των καλλιτεχνών -τους γνωρίσαμε πρώτη φορά xθες- απείρως πιο δύσκολη ήταν η εκπαίδευσή τους. Σχεδόν βασανιστική. Επρεπε να περάσουν από τη διαδικασία «κάθαρσης» – «Cleaning the house», την ονομάζει η Αμπράμοβιτς. Δέκα μέρες στην ορεινή Κορινθία, με χιόνι και βαθμούς υπό το μηδέν, να βρέχονται με παγωμένα νερά, να τρέφονται ελάχιστα, να μη μιλάνε, να περπατούν με κλειστά μάτια…
«Για να κάνεις μια περφόρμανς πρέπει να είσαι σε τέλεια σωματική και πνευματική κατάσταση. Να βρεις δύναμη, θέληση, αποφασιστικότητα και την αίσθηση “σαν ένας”. Οταν εκτελείς τη δράση καταβάλλεις τεράστια προσπάθεια και δεν ξέρεις πώς θα λειτουργήσεις στο τέλος. Για τον λόγο αυτό χρειάζεσαι το κοινό για να σε υποστηρίξει. Χωρίς κοινό, δεν υπάρχει περφόρμανς», είπε και εξομολογήθηκε:
«Ακόμα κι εγώ τρομοκρατούμαι πριν από κάθε περφόρμανς, όμως όλα εξανεμίζονται όταν αρχίζω. Το κοινό δίνει ενέργεια και ενώνει».
Η σταρ της περφόρμανς, που επί 40 χρόνια διευρύνει τα όρια του σώματος και του πνεύματος, τόνισε επίσης πως δεν την ενδιαφέρουν οι ωραίες ιδέες, «αλλά αυτές που με φοβίζουν, που με κάνουν να σκέφτομαι, Θεέ μου, πώς θα το κάνω! Δεν είναι ωραίο να επαναλαμβανόμαστε, μόνο μέσα από την περιπέτεια αλλάζουμε».
Info: «As One», 10/3-24/4, Μουσείο Μπενάκη, Πειραιώς 138. Είσοδος δωρεάν. Πληροφορίες: neon.org.gr
-320x213.png)
