Το βράδυ της Τρίτης 10/3 η διάσημη και πολυβραβευμένη Γαλλίδα σταρ Ζιλιέτ Μπινός βρέθηκε για ακόμα μία χρονιά σε ένα γεμάτο «Ολύμπιον» (είχε έρθει και πριν από δύο χρόνια μαζί με τον Ρέιφ Φάινς) στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ ως επίσημη καλεσμένη της διοργάνωσης μεν, αλλά με διττή ιδιότητα: ως πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, τα βραβεία της οποίας θα δοθούν του χρόνου στην Ελλάδα (κάτι εξαιρετικά σημαντικό ως γεγονός για το οποίο έχουν μοχθήσει άνθρωποι που ουδεμία αναγνώριση έλαβαν γι’ αυτή τους την προσπάθεια, την οποία καρπώθηκαν άλλοι), αλλά και ως σκηνοθέτρια. Και μάλιστα στο σκηνοθετικό της ντεμπούτο όχι όμως σε ταινία μυθοπλασίας, αλλά σε ντοκιμαντέρ!
Το «Ιn-I In Motion» προβλήθηκε σε ειδική εκδήλωση προχθές το βράδυ κατά το 28ο ΦΝΘ και αφορά τη συνεργασία της Μπινός με τον περίφημο Βρετανό χορευτή και χορογράφο Ακραμ Καν: σε δύο ώρες περίπου βλέπουμε πώς η Γαλλίδα ηθοποιός «μαθαίνει» τα μυστικά του χορού και πώς ο Βρετανός χορευτής «διδάσκεται» αυτά της υποκριτικής τέχνης αντίστοιχα.
Δύο καλλιτέχνες από διαφορετικούς χώρους που έπρεπε να συνυπάρξουν για μία παράσταση, την οποία «είχε δει ο Ρόμπερτ Ρέντφορντ και μου είχε πει πως πρέπει να κάνω μια ταινία γι’ αυτήν. Τον άκουσα, αλλά δεν είχα ιδέα τι χρειάζεται για να γυρίσεις ένα ντοκιμαντέρ» μας είπε χθες σε ειδική ομιλία που έδωσε η ίδια και δέχτηκε και ερωτήσεις.
Οι ατάκες της
«Προσπάθησα να φτιάξω αυτή την ταινία λες και είμαι θεατής: δεν ήθελα να βαρεθεί ο κόσμος. Και καθώς προχωρούσε στη φεστιβαλική πορεία της όλο και κάτι άλλαζα. Τελικά είπα πως δεν αντέχω άλλο, ό,τι έγινε έγινε, δεν την πειράζω πια» μας είπε. «Πάντως ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα εμπειρία και για πρώτη φορά δεν ήμουν μόνο μπροστά από την κάμερα. Οχι ότι ήμουν και από πίσω, καθώς η αδελφή μου Μαριόν Σταλένς, που είναι σκηνοθέτρια, τραβούσε τα πλάνα με εμένα και τον Ακραμ, αλλά ήμουν εκεί παρούσα σε όλες τις άλλες φάσεις δημιουργίας της ταινίας.
Ξέρετε, όταν είσαι ηθοποιός θέλεις να βγάλεις τη μάσκα όχι μόνο από τους ρόλους που υποδύεσαι, αλλά από την ίδια την ανθρωπότητα: θέλεις με αυτό που κάνεις να αποκαλύψεις την πραγματική αλήθεια. Να δεις ποιος είσαι και ποιος είναι αυτός στον οποίο απευθύνεσαι, να δεις αν έχεις πάρει τον σωστό δρόμο και ποιος δρόμος είναι αυτός» συνέχισε, ενώ κάποια στιγμή μάλιστα συγκινήθηκε έντονα καθώς μιλούσε για τη διαδικασία της δημιουργίας της ταινίας της, ειδικά όταν έλεγε ότι την κινηματογράφησε η ίδια η αδελφή της.
Η αλήθεια είναι πως η ταινία δεν κατάφερε να είναι όλα όσα μας περιέγραψε η Μπινός: ήταν πολύ μεγάλη σε χρόνο που δεν χρειαζόταν, ενώ δείχνει κυρίως τη δική της πορεία σε κάτι που δεν έχει ξανακάνει – κάτι που βέβαια ήταν και αρκετά έντιμο ως προς αυτό που ήθελε να δείξει.
Οσο για την ίδια την Μπινός, απλή και με διάθεση να μιλήσει, συνέχισε σχεδόν από εκεί που μας είχε αφήσει πριν από δύο χρόνια (σ.σ. όλοι θυμόμαστε την ειδική μνεία που είχε κάνει στον Αγιο Παΐσιο το 2024 στο φεστιβάλ, ενώ πέρσι, που ήταν πάλι στην Ελλάδα καθώς είχε πρωταγωνιστήσει στον «Ορκο της Ευρώπης» στην Επίδαυρο, είχε πάει να προσκυνήσει τον τάφο του – μάλλον κανένας δεν της έχει πει την αληθινή ιστορία του αγίου και τον ρόλο που έπαιξε στον Εμφύλιο).
«Ομορφο και αληθινό»
Μας είπε λοιπόν πως εφόσον δεν κάθεται στο σπίτι της με τις πιζάμες, προτιμά να κάνει κάτι όμορφο σε αυτόν τον κόσμο. «Ομορφο και αληθινό. Και το ντοκιμαντέρ είναι το πιο άμεσο κινηματογραφικό είδος για να προσεγγίσεις και την ομορφιά και την αλήθεια, πραγματικά άμεσα. Φοβήθηκα πολύ στην αρχή, αλλά αν ακολουθήσεις αυτή την αίσθηση μέσα σου, αυτό το “α” της έκπληξης μπροστά στα πάντα σχεδόν που έχει ένα μικρό παιδί, αν ακολουθήσεις αυτό το παιδί μέσα σου και μείνεις ταπεινός, τότε θα τα καταφέρεις. Δεν υπάρχει άλλος δρόμος εξάλλου. Μόνο έτσι… Αυτή την απλότητα, την ευθραυστότητα, αυτή την αίσθηση της έκπληξης από την ίδια τη ζωή είναι που αναζητώ, γιατί εκεί βρίσκεις την αλήθεια. Και εκεί θέλω να είμαι. Οι καλλιτέχνες είμαστε υπηρέτες της τέχνης, όχι ιδιοκτήτες της» μας είπε απαντώντας σε σχετικό ερώτημα.
Παίρνοντας και εμείς τον λόγο δώσαμε έμφαση στο γεγονός ότι αποφάσισε να κάνει ντοκιμαντέρ ως πρώτη ταινία, που σημαίνει πως το αξιολογεί ανάλογα. Και πως είναι πρόεδρος στην Ακαδημία Κινηματογράφου, που ήδη έχει ψηλά το ντοκιμαντέρ και βραβεύει το είδος.
Τη ρωτήσαμε λοιπόν πώς θεωρεί ότι αυτά συνάδουν με το γεγονός ότι στην Ελλάδα το ντοκιμαντέρ απαξιώνεται από την ίδια τη χώρα που θα φιλοξενήσει τα βραβεία της Ακαδημίας του χρόνου και αν θεωρεί ότι χρειάζεται τη στήριξη του κράτους και της εθνικής τηλεόρασης, καθώς δεν μιλάμε αμιγώς για ένα εμπορικό κινηματογραφικό είδος. «Εχω υπογράψει ήδη για να δοθούν περισσότερα χρήματα στην κινηματογραφία στη χώρα και θα στηρίξω κάθε ανάλογη προσπάθεια» είπε, με ντοκιμαντερίστες της πρωτοβουλίας «Ο Πολιτισμός Απών» αλλά και τμήμα του κοινού να τη χειροκροτά. «Θεωρώ τους ντοκιμαντερίστες ήρωες. Ηρωες και επιζώντες σε ένα πολύ σκληρό πεδίο: δεν μπορείς να βγάλεις χρήματα κάνοντας ντοκιμαντέρ, αλλά είναι απολύτως απαραίτητο να συνεχίσουν να υπάρχουν γιατί μέσα από αυτά προσεγγίζουμε άμεσα την αλήθεια. Υπάρχουν κινηματογραφιστές που ρισκάρουν την ίδια τους τη ζωή για να τραβήξουν ένα πλάνο, για να δείξουν τι πραγματικά συμβαίνει στον κόσμο.
Δεν γνωρίζω ακριβώς περί τίνος πρόκειται σαν λέτε πως το ντοκιμαντέρ δεν έχει τη στήριξη των κρατικών καναλιών στην Ελλάδα (σ.σ. θυμίζουμε πως η πρωτοβουλία «Ο Πολιτισμός Απών» ανέδειξε το γεγονός ότι μόλις το 1,9% του συνολικού προγράμματος της Δημόσιας Τηλεόρασης καταλαμβάνουν οι ελληνικές σειρές ντοκιμαντέρ, όταν στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες είναι μεταξύ 14-40%).
Θα μάθω ωστόσο, θα ενημερωθώ. Και πάντα θα είμαι στο πλευρό των δημιουργών. Και το σινεμά μάς είπαν ότι πέθανε – κι όμως. Εδώ είμαι, και εσείς εδώ είστε: μέσα σε μια κινηματογραφική αίθουσα» κατέληξε.
