Καισαριανή: Το ΥΠΠΟ ξεκινάει διαδικασίες για τις φωτογραφίες των εκτελεσμένων

Άμεσα κινητοποιείται το υπουργείο Πολιτισμού για την απόκτηση των φωτογραφικών ντοκουμέντων που έχουν συγκλονίσει εδώ και δύο ημέρες την Αριστερά και τον προοδευτικό κόσμο.

Με ανακοίνωσή του το ΥΠΠΟ, παρότι δεν κάνει αναφορά σε200 κομμουνιστές, αλλά χρησιμοποιεί τη λέξη «πατριώτες», γνωστοποιεί ότι είναι πολύ πιθανόν να πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες και εκκινεί τις διαδικασίες για την απόκτησή τους.

Κάνει λόγο για «αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους» και σημειώνει ότι από την Τετάρτη το θέμα θα εξεταστεί στο Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων.

Η ανακοίνωση:

Δώδεκα φωτογραφίες που παρουσιάζουν τις τελευταίες στιγμές των 200 πατριωτών, πριν από την εκτέλεσή τους, στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944, εμφανίστηκαν στον διαδικτυακό τόπο δημοπρασιών e-bay το Σάββατο, 14 Φεβρουαρίου. Ανήκουν σε συλλέκτη που ειδικεύεται στα αναμνηστικά του Γερμανικού Στρατού και εν γένει τεκμήρια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, και ο οποίος τις προσέφερε για πώληση.

Το ΥΠΠΟ ευαισθητοποιήθηκε άμεσα και διαπίστωσε ότι:

1. Είναι πολύ πιθανόν ότι πρόκειται για αυθεντικές φωτογραφίες,
2. Υπάρχουν αρκετές νομικές περιπλοκές αναφορικά με τη διεκδίκησή τους.

Αναφορικά με την τεκμηρίωση της αυθεντικότητάς τους: Είναι γνωστό και επαρκώς διερευνημένο θέμα μεταξύ ιστορικών της φωτογραφίας και της σύγχρονης ιστορίας η διακίνηση φωτογραφιών που τράβηξαν στρατιώτες του Γ’ Ράιχ σε χώρες τις οποίες είχε καταλάβει η ναζιστική Γερμανία. Στις οργανώσεις Γερμανών βετεράνων που συστάθηκαν με στόχο την αποκατάσταση της δημόσιας εικόνας της Βέρμαχτ, στη μεταπολεμική γερμανική κοινωνία, δημιουργήθηκαν δίκτυα ανταλλαγής και ανατύπωσης φωτογραφιών που παρήχθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου από επαγγελματίες και ερασιτέχνες φωτογράφους. Χαρακτηριστικότερη περίπτωση υπήρξε ο κύκλος του περιοδικού Wildente (Αγριόπαπια), που εξέδιδε ο Günther Heysing, δημοσιογράφος των Μονάδων Προπαγάνδας του Γκέμπελς. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες είναι πολύ πιθανόν να ανήκουν σε αυτές (ειδικώς εάν ληφθεί υπόψη η πίσω όψη των τυπωμένων φωτογραφιών, όπως εμφανίσθηκε στο e-bay).

Την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων θα εξετάσει το θέμα «Χαρακτηρισμός ή μη φωτογραφικών τεκμηρίων της εκτέλεσης των 200 πατριωτών στην Καισαριανή, την Πρωτομαγιά του 1944». Η ολοκλήρωση του χαρακτηρισμού της συλλογής ως μνημείου αποτελεί το θεμέλιο για τη διεκδίκησή της από το ελληνικό κράτος. Εμπειρογνώμονες – στελέχη του ΥΠΠΟ έχουν ήδη έλθει σε επαφή με τον συλλέκτη. Τις επόμενες μέρες θα τον επισκεφθούν στην έδρα του, στη Γάνδη του Βελγίου, προκειμένου να αποτιμήσουν: Την αυθεντικότητα και τη νομιμότητα της προέλευσης, καθώς και τη σημασία και την αξία της συλλογής. Εάν η αυθεντικότητα και η νόμιμη προέλευση της συλλογής τεκμηριώνονται, το Υπουργείο Πολιτισμού θα οριστικοποιήσει άμεσα διά της κατάλληλης νομικής οδού τα μέτρα για την απόκτησή της.

Η επικοινωνία Κακλαμάνη – Μενδώνη

Ήδη από χθες οι αντιδράσεις του προοδευτικού πολιτικού κόσμου και της Αριστεράς, σε συνδυασμό με την σιωπή κυβέρνησης και ΥΠΠΟ είχαν φέρει στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου το αίτημα παρέμβασης προκειμένου η Πολιτεία να πράξει τα δέοντα για να σταματήσει, ο προσβλητικός για την ιστορική μνήμη, πλειστηριασμός των ντοκουμέντων και να δρομολογηθεί η απόκτηση των φωτογραφιών.

Μετά και το πρώτο θετικό νεύμα από τον πρόεδρο της Βουλής και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, ήρθε στη δημοσιότητα η είδηση πως ο Νικήτας Κακλαμάνης έχει προχωρήσει σε επικοινωνία με τη Λίνα Μενδώνη. 

Η ενημέρωση ανέφερε πως την σχετική διαδικασία απόκτησης των φωτογραφιών θα κινήσει το υπουργείο Πολιτισμού με τη Βουλή αρωγό στην προσπάθεια και στη συνέχεια εφόσον οι φωτογραφίες περιέλθουν στην κατοχή του ελληνικού κράτους, θα παραδοθούν στη Βουλή. 

Υπόμνημα Δήμου Καισαριανής

Νωρίτερα σήμερα ο δήμαρχος Καισαριανής, Ηλίας Σταμέλος, απέστειλε υπόμνημα προς τον πρόεδρο της Βουλής και τους υπουργούς Εσωτερικών και Πολιτισμού ζητώντας να αποκτηθούν οι ιστορικές φωτογραφίες και να αποδοθούν στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, στο Δήμο Χαϊδαρίου και στο ΚΚΕ, που μέσα από τις γραμμές του έδρασαν οι εκτελεσμένοι.

Αναλυτικά:

Αξιότιμε κ. Πρόεδρε της Βουλής,

Κύριοι Υπουργοί,

Όπως ήδη γνωρίζετε ήρθαν στο φως της δημοσιότητας συγκλονιστικές φωτογραφίες από τον αιματοβαμμένο ηρωικό τόπο του Θυσιαστηρίου της Λευτεριάς οι οποίες φαίνεται να αφορούν την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών την Πρωτομαγιά του 1944 από τις δυνάμεις της ναζιστικής Γερμανίας. Οι φωτογραφίες αυτές αναρτήθηκαν σε γνωστή πλατφόρμα ηλεκτρονικών δημοπρασιών προς πώληση σε οποιονδήποτε πλειοδότη.

Το φωτογραφικό υλικό επιβεβαιώνει τις μαρτυρίες της εποχής για το μεγαλείο της θυσίας των 200 κομμουνιστών για το ότι με απόλυτη συνείδηση πορεύτηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα ακλόνητοι, αλύγιστοι με πίστη στο δίκιο και τη λευτεριά του λαού μας. Η θυσία τους διδάσκει και εμπνέει ιδίως τη νέα γενιά.

Το σύνολο του ελληνικού λαού παρακολουθεί την εξέλιξη της υπόθεσης βαθιά συγκινημένο. Προς επίρρωση του παραπάνω, από την πρώτη στιγμή δημοσιοποίησης των φωτογραφιών δεχτήκαμε δεκάδες μηνύματα από κατοίκους της Καισαριανής και όχι μόνο, μεταξύ των οποίων και απόγονοι των εκτελεσμένων και αγωνιστών του ηρωικού αγώνα της περιόδου 1940-1949.

Αξιότιμε κ. Πρόεδρε της Βουλής,

Κύριοι Υπουργοί,

Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες αποτελούν ανεκτίμητα ιστορικά ντοκουμέντα. Δεν μπορούν να θεωρούνται εμπόρευμα και η αξία τους δεν μετριέται σε χρήμα. Δεν επιτρέπεται να ανήκουν σε ιδιωτικές συλλογές. Ως εκ τούτου δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο πλειστηριασμού. Σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες μας τα τεκμήρια αυτά έχουν αποσυρθεί από τη σχετική πλατφόρμα δημοπρασιών, γεγονός που επιδεινώνει την αγωνία μας.

Το μουσείο ΕΑΜικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής βρίσκεται εντός του ιστορικού τόπου του Σκοπευτηρίου, στο θυσιαστήριο της λευτεριάς, όπως ονομάστηκε από το αρχηγείο του ΕΛΑΣ, λειτουργεί με αυτό το περιεχόμενο και πλήθος άλλων ανεκτίμητων ντοκουμέντων και δέχεται μεγάλο αριθμό επισκεπτών 10 χρόνια τώρα.

Ο αγώνας μας για την ανάδειξη, αναβάθμιση και διασφάλιση του χαρακτήρα του Θυσιαστηρίου της Λευτεριάς είναι αδιάλειπτος δεκαετίες τώρα, παρά τα εμπόδια που ορθώνονται κατά περιόδους στην ολοκλήρωση αυτού του καθήκοντος από όλες τις δημοτικές αρχές.

Σήμερα αιτούμαστε άμεσα, με ευθύνη του κράτους, τα ντοκουμέντα αυτά να αποκτηθούν και να αποδοθούν εκεί που ανήκουν, στο μουσείο ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης του Δήμου Καισαριανής, το Δήμο Χαϊδαρίου και το ΚΚΕ, που μέσα από τις γραμμές του έδρασαν οι εκτελεσμένοι.