Μια πολιτιστική ναυαρχίδα που «λεηλατήθηκε» και κλείνει

Μόλις την περασμένη Τρίτη ο κορυφαίος Αμερικανός συνθέτης Φίλιπ Γκλας, ανακοίνωσε ότι αποσύρει την προγραμματισμένη για τα μέσα Ιουνίου παγκόσμια πρεμιέρα της νέας του, 15ης Συμφωνίας, «Λίνκολν», από το περίφημο –από το 1971 μέχρι πρότινος τουλάχιστον– Μνημείο και Κέντρο Παραστατικών Τεχνών John F. Kennedy στην Ουάσινγκτον. Για την ακρίβεια, από το «The Donald Trump and the John F. Kennedy Memorial Center for the Performing Arts», όπως μετονομάστηκε στα μέσα Δεκεμβρίου η ναυαρχίδα του σύγχρονου πολιτισμού στις ΗΠΑ, όταν το όνομα του νυν προέδρου των ΗΠΑ προστέθηκε στην προμετωπίδα πάνω από αυτό του Κένεντι. «Τα ελαφρώς αταίριαστα γράμματα έμοιαζαν σαν να είχαν αγοραστεί από το Four Seasons Total Landscaping. Ετσι προέκυψε το Trump and Kennedy Center – μια κίνηση, η νομιμότητα της οποίας αμφισβητείται», σχολίασε καυστικά η Σάρλοτ Χίγκινς του βρετανικού Guardian. Η Κέρι Κένεντι, ανιψιά του Τζον Φ. Κένεντι, πάλι δεν σχολίασε. Υποσχέθηκε με ανάρτησή της στο X ότι θα αφαιρέσει η ίδια το όνομα του Τραμπ με κασμά, όταν λήξει η θητεία του.

Αυτοτοποθέτηση

Μέχρι τότε, πάντως, το «John F. Kennedy» μαζί με το «Smithsonian», τα δύο εμβληματικά ιδρύματα της αμερικανικής πολιτιστικής πολιτικής έπεσαν εξαρχής και πολύ στοχευμένα θύματα του προεδρικού «οράματος» για τον πολιτισμό, οράματος που δεν είναι παρά μία μετωπική επίθεση της κυβέρνησης Τραμπ σε ό,τι θεωρεί «woke» –ή υπερβολικά αριστερή– κουλτούρα. Στο «John F. Kennedy» ο Ντόναλντ Τραμπ αυτοτοποθετήθηκε πρόεδρος του Δ.Σ. του οργανισμού λίγο μετά την ορκωμοσία του, απέπεμψε τον εξαιρετικά έμπειρο εκτελεστικό διευθυντή και εγκατέστησε τον πιστό του Ρίτσαρντ Γκρένελ στη διοίκηση. Ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη Γερμανία, χωρίς καμία γνώση και εμπειρία στις τέχνες, φάνηκε να βρίσκεται εκτός τόπου και χρόνου, εφαρμόζοντας από ό,τι γράφει ο αγγλόφωνος Τύπος το γούστο του Τραμπ ως μόνο δόγμα. Ο γερουσιαστής του Ρόουντ Αϊλαντ, Σέλντον Γουάιτχαουζ, μέλος ex officio του Δ.Σ. του Kennedy Center, δήλωσε στον Guardian: «Οταν οι κουρσάροι κατέλαβαν το πλοίο, το πρώτο τους ένστικτο ήταν να το λεηλατήσουν προς ίδιον όφελος και να προσλάβουν τους φίλους τους».

Και μετά οι καλλιτέχνες άρχισαν να εγκαταλείπουν μαζικά το Κέντρο…

Πριν από τον 88χρονο Φίλιπ Γκλας που σε δήλωσή του εξήγησε με σαφήνεια την απόφασή του («Η Συμφωνία αρ. 15 είναι ένα πορτρέτο του Αβραάμ Λίνκολν και οι σημερινές αξίες του “Kennedy Center” βρίσκονται σε άμεση σύγκρουση με το μήνυμα της Συμφωνίας μου…»), είχε αποσυρθεί ηχηρά η παραγωγή του πολυβραβευμένου μιούζικαλ «Hamilton» και ηχηρότερα η Εθνική Οπερα της Ουάσινγκτον: «Τον Νοέμβριο, η Φραντσέσκα Ζαμπέλο, καλλιτεχνική διευθύντρια της Οπερας, είπε» διαβάζουμε, «ότι οι πωλήσεις εισιτηρίων είχαν καταρρεύσει». Καθημερινά, η ίδια λάμβανε από πρώην πιστούς θεατές μηνύματα όπως «Δεν θα ξαναπατήσω εκεί μέσα μέχρι να φύγει η “πορτοκαλί απειλή”». Το οικονομικό πλήγμα ήταν τόσο σοβαρό που η όπερα in residence αποφάσισε να εγκαταλείψει τη μόνιμη εστία της έστω κι αν το «Kennedy Center» κατέχει το αποθεματικό της, «οι δικηγόροι της ετοιμάζονται για μια δύσκολη διαδικασία διαζυγίου» και η διοίκησή της αναζητά εναλλακτικούς χώρους υποδοχής.

Ανακοίνωση

Ο κατάλογος των καλλιτεχνών που ακυρώνουν εμφανίσεις στο «Kennedy» συνέχισε να μεγαλώνει: Οι Cookers, το 7μελές all-star σχήμα θρυλικών μουσικών της post-bop τζαζ. Η διάσημη υψίφωνος Renée Fleming. Οι Sonia De Los Santos, Béla Fleck, Issa Rae, Kristy Lee, Stephen Schwartz, το Martha Graham Dance Company κι άλλοι κι άλλοι. Στον αντίποδα, έγινε εκεί η παγκόσμια πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ της Μελάνια Τραμπ, μιας πανάκριβης παραγωγής που καταγράφει τις 20 ημέρες πριν από τη δεύτερη ορκωμοσία του Τραμπ, με σκηνοθέτη τον Μπετ Ράτνερ, «έκπτωτο» από το Χόλιγουντ λόγω σοβαρότατων καταγγελιών για σεξουαλική κακοποίηση και, επιπλέον, άνθρωπο που φαίνεται ότι συνδεόταν με τις δραστηριότητες του Επστιν. Λίγες ημέρες αργότερα κι ενώ η λίστα των ακυρώσεων μέρα μέρα μεγαλώνει, ο Τραμπ ανακοίνωσε, προχθές, ότι το «Kennedy Center» θα κλείσει για δύο χρόνια για εργασίες: «Αυτή η σημαντική απόφαση, βασισμένη στη γνώμη πολλών ιδιαίτερα σεβαστών ειδικών, θα μετατρέψει ένα κουρασμένο, διαλυμένο και ετοιμόρροπο Κέντρο – που εδώ και χρόνια βρίσκεται σε κακή κατάσταση, τόσο οικονομικά όσο και δομικά, σε ένα παγκόσμιας κλάσης προπύργιο των τεχνών, της μουσικής και της ψυχαγωγίας», έγραψε στο Truth Social.

Ούτε ο ίδιος ούτε ο Γκρένελ προσκόμισαν ωστόσο αποδείξεις για τους ισχυρισμούς περί «ετοιμόρροπου κτιρίου», ενώ ο τελευταίος δήλωσε και ευγνώμων που το Κογκρέσο εξασφάλισε 257 εκατ. δολάρια για την «ιστορική ανακαίνιση». Ομως καλλιτέχνες και η οικογένεια Κένεντι επιμένουν: το κλείσιμο του «Kennedy Center» είναι ο μόνος τρόπος να ανακοπεί το φαινόμενο της χιονοστιβάδας ακυρώσεων και της σημαντικής καλλιτεχνικής υποδήλωσης για το ποιος ακριβώς είναι ο «πολιτισμός» του Αμερικανού προέδρου.