Τα καθιερωμένα, ετήσια βραβεία που απονέμει η Ακαδημία Αθηνών δόθηκαν χθες το βράδυ σε λαμπρή τελετή στο νεοκλασικό μέγαρό της. Κατά την πανηγυρική συνεδρία ο πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Μιχάλης Τιβέριος εκφώνησε ομιλία με θέμα «Η Σχολή του Πλάτωνος. Κτιριακές εγκαταστάσεις και λοιπές υποδομές», ενώ ο γενικός γραμματέας Αντώνιος Ρεγκάκος έκανε τον ετήσιο απολογισμού του έργου του ανώτατου πνευματικού ιδρύματος.
Στη συνέχεια απονεμήθηκαν τα χρυσά μετάλλια και περισσότερα από 70 βραβεία και τιμητικές διακρίσεις σε επιστήμονες, ερευνητές, πανεπιστημιακούς, συγγραφείς, δημιουργούς, εκπαιδευτικούς, σε ιδρύματα και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις για την προσφορά τους στην κοινωνία, την υγεία, την εκπαίδευση, τον πολιτισμό. Η Ακαδημία Αθηνών τίμησε όμως και τον Γκόγκα Λεντιάν, τον Αλβανό μετανάστη για μια πράξη αυτοθυσίας, καθώς, όπως όλοι θυμόμαστε τον περασμένο Ιούνιο βούτηξε στον ποταμό Αραχθο και διέσωσε δύο παιδιά που κινδύνευαν να πνιγούν.
Φέτος το Χρυσό Μετάλλιο της Τάξεως των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών απονεμήθηκε στον ομότιμο Καθηγητή Κλασσικής Φιλολογίας του ΑΠΘ Κυριάκο Τσαντσάνογλου «για τις καινοτόμες συμβολές του στη μελέτη της αρχαίας ελληνικής γραμματείας και την έκδοση και ερμηνεία παπυρικών κειμένων». Με διπλή διάκριση (για δύο διαφορετικές εκδόσεις) αναγνωρίστηκε το έργο του βιογράφου του Καβάφη Peter Jeffreys, ενώ επίσης βραβεύτηκε η Χριστίνα Ντουνιά η οποία έχει αφιερωθεί στον Καρυωτάκη, η πολυδιαβασμένη συγγραφέας Σοφία Νικολαΐδου, η Μαριλένα Κασιμάτη για την έκδοση της αλληλογραφίας των Τσίλερ-Χάνσεν (μην ξεχνάμε ότι ο Θεόφιλος Χάνσεν είναι ο αρχιτέκτονας του κτιρίου που στεγάζεται η Ακαδημία Αθηνών), ο νεοελληνιστής Δημήτρης Τζιόβας, ομότιμος καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Birmingham της Αγγλίας, ο ιστορικός Στρατής Μπουρνάζος, η ιστορικός τέχνης Αθηνά Σχινά, ο «δάσκαλος της τυπογραφίας» Γιάννης Μαμάης, οι ποιήτριες Ελένη Κεφάλα, Αντωνία Μποτονάκη, Αριάδνη Καλοκύρη. Από τους κλασικούς ερμηνευτές στις νεότερες γενιές διακρίθηκαν ο πιανίστας Χρήστος Γιώνας-Κοντός και ο σολίστ βιολιού και βιόλας Ηλίας-Ιων Λιβιεράτος, ενώ βραβείο δόθηκε και στον βιρτουόζο του μπουζουκιού και της κιθάρας Μιχάλη Παούρη. Η Ακαδημία τίμησε επίσης το Ιδρυμα ΔΕΣΤΕ και το Ιδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη για την πολύχρονη προσφορά τους.
Βραβεία της Τάξεως των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών
● Γ. Αθάνα (με χρηματικό έπαθλο 1.500€) στην Ελένη Κεφάλα, για το έργο της Direct Orient, Περισπωμένη, 2024.
● Λ. Πορφύρα (1.500€) στη Σοφία Κλειούση, για το έργο της Πρεμιέρα, Ρώμη, 2024.
● Αικ. Σταθοπούλου (1.500€) στην ποιήτρια Αντωνία Μποτονάκη, για το έργο της «Τη γλώσσα της την πέταξαν στη γάτα», Θράκα, 2024.
● Ελ.Τιμ. Μυκονίου (1.500€) στον 32χρονο πιανίστα Χρήστο Γιώνα-Κοντό.
● Σ. Μοτσενίγου (1.500€), στον Ηλία-Ιωνα Λιβιεράτο, «εξαίρετο μουσικό με σημαντική διεθνή παρουσία».
● Λυκούργειο Βραβείο (1.500€) στην Teresa Shawcross για το έργο της «Wisdom’s House, Heaven’s Gate. Athens and Jerusalem in the Middle Ages», εκδ. Palgrave Macmillan, 2024.
● Ελ και Π.Ψημένου (1.500€) στον Νίκο Ισ. Μιχαηλίδη για το δίτομο έργο «Τα ελληνοτουρκικά και οι Κωνσταντινουπολίτες εθελοντές στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο 1939-1944» και «Στον δρόμο προς την Αλήθεια. Η βύθιση του “Ευαγγελίστρια” με τους Κωνσταντινουπολίτες εθελοντές από το βρετανικό υποβρύχιο Torbay (1941)», εκδ. Βιβλιοπωλείο της «Εστίας», 2012 και 2024.
● Β.Δ. Κοντοδήμου (1.500€) στον Κώστα Δημ. Κονταξή για «Το Κουτσελιό Ιωαννίνων στο χώρο και το χρόνο (Ηπειρος – Ιωάννινα – Παμβώτιδα)», έκδοση Μορφωτικού Πολιτιστικού Αιμοδοτικου Συλλόγου Κουτσελιου, 2023.
● Α.Π. Κοντού (1.500€) στην Ανθή Γ. Χοτζάκογλου για το «Ο καραγκιοζοπαίχτης Λάμπρος Καραδήμας. Οψεις του θεάτρου σκιών στην Πελοπόννησο», έκδοση Λαογραφικού Μουσείου Στεμνίτσας, 2024.
● Γ.Π. Οικονόμου (1.000€) στον Δημήτριο Ζυγομαλά για το «Η προστασία των μνημείων της Βόρειας Ελλάδας στα νεότερα χρόνια (1839-1939)», εκδ. Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών, 2024.
● Δ.Σ. Παπαδημητρίου (2.500€) στους συγγραφείς, πρωτοπρεσβύτερο Χρίστο Δ. Κυριακόπουλο και Δημήτριο Κ. Κυριακόπουλο, για το έργο τους «Ηρωικά τραγούδια της Πελοποννήσου. Αφιέρωμα στη διακοσιοστή Επέτειο της Εθνικής Παλιγγενεσίας (1821-2021)», εκδ. Βιβλιοπηγή 2024
● Ν. και Μ. Γεωργίου, (1.500€) στη Γεωργία Λουκά-Μουντράκη για το «Εν Πολυκάστρω. Τοπογραφία μνήμης», ιδιωτική έκδοση, 2023.
● Φ. Σταυράκη (2.500€) στον Μηνά Γ. Χουβαρδά για το «Κάρπαθος. Στην κόχη του αρχιπελάγους. Το νησί με τη ματιά των ξένων χαρτογράφων και περιηγητών (1420-1903)», εκδ. iWrite, 2023.
● Χ. Σακελλαριάδη (1.500€) στον Peter Jeffreys (Παναγιώτη Τσαφαρά) για το «Στο κάδρο της παρακμής: Φανταστικά πορτρέτα του Κ. Π. Καβάφη», Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2024,
● Σίμωνος Σίνα στη Μαριλένα Κασιμάτη για το έργο της «Τσίλλερ-Χάνσεν: Αλληλογραφία, 1859-1890. Η ανέγερση της Σιναίας Ακαδημίας και άλλες ιστορίες», εκδ. Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης – ΜΙΕΤ, 2024.
Βραβεία της Ακαδημίας
● Στην Αθηνά Σχινά, κριτικό εικαστικών τεχνών και ιστορικό τέχνης, για την επί 35 έτη προσφορά της.
● Στον Γιάννη Μαμάη «για τη σημαντική προσφορά του στον κόσμο του βιβλίου, φιλοτεχνώντας πλήθος κολοφώνων και μεριμνώντας για την άρτια εμφάνιση σημαντικών έργων».
● Στον Μιχαήλ Παούρη, διεθνώς αναγνωρισμένο σολίστ, συνθέτη, παραγωγό και βιρτουόζο στο μπουζούκι και την κιθάρα.
● Στο περιοδικό «Απόπλους. Σαμιακών γραμμάτων και τεχνών περιήγηση», που συμπλήρωσε 35 χρόνια τοπικής έκδοσης και 100 τεύχη.
● Στο Ιδρυμα ΔΕΣΤΕ, για το πολυετές, εκτενές και υψηλού επιπέδου εκθεσιακό, ερευνητικό και εκδοτικό του έργο, στην Ελλάδα και διεθνώς.
● Στο Ιδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη για τη μεγάλη και συνεχή προσφορά του στον Πολιτισμό και την Παιδεία, στην Ελλάδα και διεθνώς.
● Επαινος της Ακαδημίας στην Αννα Μαραγκού, ιστορικό, αρχαιολόγο και συγγραφέα, για το σύνολο του έργου της.
Βραβεία του Ιδρύματος Κώστα και Ελένης Ουράνη
● Βιογραφίας: α. στη Χριστίνα Ντουνιά για το βιβλίο «Το όνειρο και το πάθος. Κ. Γ. Καρυωτάκης», Εστία, 2025. Το βραβείο συνοδεύεται από έπαθλο 2.500€. β. στους Gregory Jusdanis και Peter Jeffreys, για το βιβλίο «Κωνσταντίνος Καβάφης. Ο άνθρωπος και ο ποιητής», Μεταίχμιο, 2025, μετάφραση Μιχ. Μακροπουλος. Το βραβείο συνοδεύεται από 1.250 € προς έκαστον.
● Ποίησης: α. στην Αριάδνη Καλοκύρη για το «Σχέδιο Κήπου», Κίχλη 2024 (συνοδεύεται από 2.500€). β. στην Γκέλη Ντηλιά για «Το στίγμα των βάλτων», εκδόσεις ΑΩ, 2023. (2.500€).
● Πεζού λόγου στη Σοφία Νικολαΐδου για το βιβλίο «Δικά μας παιδιά», Μεταίχμιο, 2024 (5.000€).
● Δοκιμίου στον Δ. Τζιόβα για το βιβλίο «Ιστορία, έθνος και μυθιστόρημα στη Μεταπολίτευση. Τραύμα, Μνήμη και Μεταφορά», Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2024 (5.000€).
● Ιστορικής μελέτης στον Στρατή Μπουρνάζο για το βιβλίο «Η ιστορία μιας ματαίωσης. Το Congress For Cultural Freedom και ο πολιτισμικός Ψυχρός Πόλεμος στην Ελλάδα (1950-1967)», Αντίποδες, 2024 (5.000€).
● Παιδικής λογοτεχνίας: α. στους Β. Τερζόπουλο και Πέτρο Μπουλούμπαση για το «Ανοιξε τα μάτια», Υδροπλάνο, 2024 (1.250 € προς έκαστον) β. στις Κατερίνα Ζωντανού και Κέλλυ Ματαθία-Κόβο για το «Πώς είναι ο κόσμος», Μεταίχμιο, 2024 (1.250 € προς εκάστην).
Επαινοι στους:
α. Γεώργιο Κωνσταντέλλη, επιμελητή του δίτομου συλλογικού έργου «Λήμνος: Ιστορική και Πολιτιστική Κληρονομιά».
β. Αρχιμανδρίτη Αρίσταρχο (Βασίλειο) Γκρέκα για το βιβλίο «Μελετήματα Εκκλησιαστικής Γραμματολογίας και Θεολογίας από τον 8ο αιώνα και εξής».
γ. Ελένη Καπνιά-Αραποστάθη για το «Σε πρώτο πρόσωπο – Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρυσόστομος Β’ ο Χατζησταύρου».
δ. Ιωάννη Φύκαρη για «Το “Σωκρατικό φαινόμενο” στη σύγχρονη παιδαγωγική και διδακτική προοπτική».
