Τη γενική διευθύντρια του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου, Αικατερίνη Δελλαπόρτα την οποία η ίδια είχε διορίσει, απέπεμψε προχθές η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, με απόφαση που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως περιλαμβάνοντας ένα μακροσκελές σκεπτικό βαρύτατων αιτιάσεων.
Και συγκεκριμένα ότι, η Γενική Διευθύντρια «α) Επανειλημμένα παρέλειψε ή/και καθυστέρησε να αποστείλει προς το Διοικητικό Συμβούλιο του Μουσείου, τις -από τον νόμο απαιτούμενες- εισηγήσεις της, προκειμένου να εξεταστούν ζητήματα εμπλουτισμού των συλλογών του Μουσείου, προβολής των εκθεμάτων του, αύξησης της περιουσίας και των πόρων του και επίτευξης των σκοπών του, β) επανειλημμένα προέβη σε κατάρτιση συμβάσεων, για λογαριασμό του Μουσείου, οι οποίες έχουν προκαλέσει δικαστικές και εξώδικες ενέργειες των αντισυμβαλλόμενων κατά του Μουσείου ή/και η αρμόδια οικονομική υπηρεσία του Μουσείου αρνείται να τις εξοφλήσει, γ) δεν ανταποκρίθηκε στο καθήκον του σχεδιασμού και της υλοποίησης του επιστημονικού και ερευνητικού προγραμματισμού του Μουσείου, δεν εκπόνησε ερευνητικά και εκπαιδευτικά προγράμματα, σύμφωνα με τον σκοπό και το αντικείμενό του και δεν υλοποίησε τα αντίστοιχα εγκεκριμένα σχέδια δράσης 2024 και 2025, δ) παρέλειψε τις ενέργειες της αρμοδιότητάς της, σχετικά με το χρηματοδοτικό πρόγραμμα HORIZON/ TOWCHED, που αφορά στον αποτελεσματικό σχεδιασμό εκθέσεων και εκπαιδευτικών δράσεων και στη συμμετοχή του Μουσείου σε νέα δίκτυα (…)με αποτέλεσμα την απένταξη του Μουσείου και την απώλεια πόρων, ε) παρέλειψε τις ενέργειες της αρμοδιότητάς της, σχετικά με την ψηφιοποίηση και τεκμηρίωση των συλλογών και αρχείων του Μουσείου και την καταχώρισή τους στο Εθνικό Αρχείο Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, στ) προέβη καθυστερημένα στις ενέργειες της αρμοδιότητάς της, σχετικά με τις προσλήψεις προσωπικού, με αποτέλεσμα το μεν Πωλητήριο του Μουσείου να παραμείνει κλειστό καθ’ όλη τη θερινή περίοδο 2025, η δε Βιβλιοθήκη να παραμένει κλειστή από την 1η.1.2025 έως και σήμερα, ζ) επανειλημμένα αρνήθηκε να ενημερώσει ή/και ενημέρωσε ανακριβώς ή/και πλημμελώς το Διοικητικό Συμβούλιο σχετικά με τα ζητήματα του Μουσείου, η) επανειλημμένα υπερέβη τις αρμοδιότητές της, καθ’ υποκατάσταση του Διοικητικού Συμβουλίου και εν αγνοία αυτού, θ) επανειλημμένα παρέλειψε την, από τον νόμο, υποχρέωσή της να εκτελέσει αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου, ι) δεν ανταποκρίθηκε στα καθήκοντα της διεύθυνσης των υπηρεσιών του Μουσείου και της εύρυθμης καθημερινής λειτουργίας αυτού, σε θετικό και συνεργατικό κλίμα, ια) δεν ανταποκρίθηκε στα καθήκοντα της αποτελεσματικής οργάνωσης, διεύθυνσης, συντονισμού και εποπτείας των υπηρεσιών του Μουσείου και της μέριμνας για τη βελτίωση του τρόπου λειτουργίας τους, ιβ) παρέλειψε να ανταποκριθεί στην αρμοδιότητά της, σχετικά με την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης του Μουσείου, ιγ) επανειλημμένα παρέλειψε τις ενέργειες της αρμοδιότητάς της, σχετικά με την εξυπηρέτηση του Διοικητικού Συμβουλίου, κατά την άσκηση των καθηκόντων του».
Άμοιρη ευθυνών η πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ;
Η κα Μενδώνη ήταν βέβαια εκείνη η οποία επεδίωξε και πέτυχε τη μετατροπή 5 κορυφαίων μουσείων της χώρας συμπεριλαμβανομένου του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου και του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου (ΕΑΜ) σε Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) για λόγους… «αποτελεσματικότητας» κι «ευελιξίας»-και είδαμε που έχει οδηγήσει τα μουσεία αυτή η μετατριοπή. Η κα Μενδώνη ήταν επίσης εκείνη η οποία επέλεξε τα πρόσωπα στους απευθείας διορισμούς των Γενικών Διευθυντών και των ΔΣ. Να θυμίσουμε μάλιστα πως της τωρινής αποπομπής της κας Δελλαπόρτα έχει προηγηθεί, τον περασμένο Φεβρουάριο, η ηχηρή παραίτηση της Γενικής Διευθύντριας του ΕΑΜ, Άννας Βασιλικής Καραπαναγιώτου.
Αλλά και κατά τα άλλα ο Βίος και η Πολιτεία της Αικατερίνης Δελλαπόρτα στο Βυζαντινό Μουσείο ήταν γνωστή στην υπουργό και από πλήθος δημοσιευμάτων του αντιπολιτευόμενου βέβαια κυρίως Τύπου που προφανώς το ΥΠΠΟ δεν λαμβάνει υπόψιν! Πώς να εξηγήσουμε αλλιώς το γεγονός ότι παρά τα αποκαλυπτικά δημοσιεύματα η κα Μενδωνη σιωπούσε και στήριζε τη Γενική Διευθύντρια;
Να θυμίσουμε μερικά από τα περιστατικά για τα οποία έχει κάνει δεκάδες ρεπορτάζ και η Βασιλική Τζεβελέκου στην ΕφΣυν; Για την κλοπή καλωδίων χαλκού και κλιματιστικών μονάδων από τον χώρο ψυκτών και τον κήπο του Μουσείου τον Απρίλιο του 2024-θέμα που είχε αναδείξει πρώτα η εφημερίδα «Δημοκρατία». Για την παραίτηση από τη θέση του προέδρου του ΔΣ του μουσείου του επίσης διορισμένου από την υπουργό Γιώργου Πανέτσου, ο οποίος είχε καταγγείλει την κα Δελλαπόρτα για κακοδιοίκηση. Για την προκλητική απόφαση της κας Δελλαπόρτα τον Σεπτέμβριο του 24 το εμβληματικό μουσείο να παραχωρηθεί στην οικογένεια Γλύξμπουργκ για γαμήλιο ιδιωτικό δείπνο, έναντι πενιχρού αντιτίμου-ενώ μάλιστα στο σκεπτικό που είχε αναρτηθεί στη «Διαύγεια» η κα Δελλαπόρτα αναφερόταν στην Αννα-Μαρία ως «Αυτής Μεγαλειότητα Βασίλισσα».
Κάλλιο αργά παρά ποτέ;
Τα γνώριζε όλα αυτά η υπουργός Πολιτισμού αλλά δεν είχε κινηθεί νωρίτερα. Άραγε γιατί τώρα; Διότι, λένε οι… κακές γλώσσες, στο Βυζαντινό Μουσείο εμφανίστηκε μερικές εβδομάδες νωρίτερα ομάδα ελεγκτών που συγκροτήθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικών Ελέγχων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ) για τη διενέργεια έκτακτου διαχειριστικού ελέγχου στον φορέα.
Η απόφαση για τον έλεγχο ελήφθη έπειτα από εκτενή εμπιστευτική αναφορά του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) προς την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, την Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου του ΓΛΚ, καθώς και τις Ειδικές Υπηρεσίες Διαχείρισης των προγραμμάτων «Ανταγωνιστικότητα» και «Ψηφιακός Μετασχηματισμός» του υπουργείου Οικονομικών. Η αναφορά του ΣΕΑ κατέγραφε σοβαρότατες διοικητικές, οικονομικές και λειτουργικές παρατυπίες, όπως πχ ότι «ιδιωτικό συνεργείο καθαριότητας εργαζόταν στο μουσείο από τον Απρίλιο έως τον Δεκέμβριο του 2023, χωρίς καμία νόμιμη σύμβαση ή διαγωνιστική διαδικασία, κατά παράβαση των διατάξεων περί δημόσιου λογιστικού αλλά και με προφανείς κινδύνους για την ασφάλεια τόσο του μουσείου και των συλλογών του όσο και του προσωπικού του συνεργείου», όπως αναφέρει δημοσίευμα στο Documento.
Όπως μάλιστα έγραψε ο ιστορικός Στάθης Γκότσης στο “Documento” «σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες, οι ελεγκτές προκειμένου να ξεκινήσουν την εργασία τους, έψαχναν επί ημέρες τη Γενική Διευθύντρια Αικατερίνη Δελλαπόρτα, που είχε «εξαφανιστεί». Τελικά «η συνάντηση των ελεγκτών με την τελευταία έγινε υπό συνθήκες επεισοδιακές, με τους ελεγκτές να μη δέχονται την παρουσία δικηγόρου που λίγες μέρες πριν είχε υπογράψει με τη γενική διευθύντρια σύμβαση παροχής νομικών συμβουλών…». Ο ίδιος επεσήμανε επίσης ότι όλη αυτή η ιστορία προκάλεσε «ταραχή και εκνευρισμό στους υπευθύνους για τη διοίκηση και τη λειτουργία του Βυζαντινού και Χριστιανικού Μουσείου αλλά και στην ηγεσία του υπουργείου Πολιτισμού», ενώ έπεται και συνέχεια καθώς «παράλληλα με τον έλεγχο του ΓΛΚ, η αναφορά του ΣΕΑ οδήγησε και στον σχηματισμό ποινικής δικογραφίας και έχει ήδη ξεκινήσει η διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης για τη διερεύνηση τέλεσηαξιόποινων πράξεων. Τέλος, με την υπόθεση έχει ασχοληθεί και η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
