Την απίστευτη ιστορία ενός πίνακα ζωγραφικής του Σαλβαντόρ Νταλί, ο οποίος μόλις πριν δύο χρόνια πωλήθηκε για 150 λίρες και πλέον αποτιμάται μεταξύ 20.000 και 30.000 λιρών, περιγράφει σήμερα ο Guardian.
Πρόκειται για ένα εργό το οποίο δεν μοιάζει με κάποιο αριστούργημα στα μάτια ενός αμύητου ανθρώπου, για αυτό και όταν ο πίνακας δημοπρατήθηκε, προσέλκυσε μόνο δύο πλειοδότες και πουλήθηκε για μόλις 150 λίρες.
Πλέον, η αξία του εκτιμάται μεταξύ 20.000 και 30.000 λιρών, αφού επιβεβαιώθηκε ότι πρόκειται για εικονογράφηση ενός «γέρου σουλτάνου» που ζωγράφισε ο Νταλί το 1966.
Το έργο Vecchio Sultano, μικτής τεχνικής με ακουαρέλα και μαρκαδόρους, απεικονίζει μια σκηνή από τις «Χίλιες και Μία Νύχτες» – ένα από τα 500 έργα που σκόπευε να δημιουργήσει ο μεγάλος σουρεαλιστής με θέμα τις μεσανατολικές λαϊκές ιστορίες.
Το έργο φημολογείται ότι είχε αποθηκευτεί σε ένα γκαράζ σπιτιού στο Λονδίνο.
«Ο Νταλί ήταν σχεδόν εμμονικός με τον μαυριτανικό πολιτισμό και πίστευε ότι καταγόταν από μαυριτανική καταγωγή», δήλωσε η Γκαμπριέλ Ντάουνι, ειδική στις καλές τέχνες στον οίκο δημοπρασιών Cheffins στο Κέιμπριτζ, ο οποίος θα δημοπρατήσει το έργο στις 23 Οκτωβρίου.
Το ζεύγος Τζουζέπε και Μάρα Αλμπαρέτο είχε παραγγείλει στον Νταλί τη σειρά των εικονογραφήσεων, ενώ ο ιταλικός εκδοτικός οίκος Rizzoli σχεδίαζε να τις εκδώσει. Ωστόσο, ο Νταλί εγκατέλειψε το πρότζεκτ αφού ολοκλήρωσε μόνο 100 από τα 500 έργα, και κανένα δεν εκδόθηκε τότε.
Από αυτά τα 100 έργα, τα μισά παρέμειναν στον εκδοτικό οίκο Rizzoli και είτε καταστράφηκαν είτε χάθηκαν, ενώ τα υπόλοιπα 50 έμειναν στους Αλμπαρέτο και αργότερα κληροδοτήθηκαν στην κόρη τους Κριστίνα – η οποία ήταν και βαφτιστήρα του Νταλί.
Τα 50 έργα που διατήρησε η οικογένεια Αλμπαρέτο τελικά εκδόθηκαν το 2014, αναζωπυρώνοντας το ενδιαφέρον για το πρότζεκτ και δημιουργώντας μυστήριο για την τύχη των μη εκδομένων έργων.
Ωστόσο, ο αντικέρ Τζον Ράσελ (ψευδώνυμο), 60 ετών, από το Κέιμπριτζ, δεν γνώριζε τίποτα από αυτά όταν αγόρασε το Vecchio Sultano σε εκκαθάριση σπιτιού, έχοντας προσέξει την υπογραφή του Νταλί στην κάτω δεξιά γωνία.
«Η δημοπρασία δεν είναι διαδικτυακή, οπότε απλώς πηγαίνεις, βλέπεις και ό,τι εντοπίσεις – είναι η ευκαιρία σου να ανακαλύψεις έναν θησαυρό», είπε. «Τις περισσότερες φορές αγοράζω πράγματα που μου αρέσουν. Εκείνη τη φορά πήρα ρίσκο, γιατί δεν ήμουν σίγουρος καν αν θα το έβαζα στον τοίχο… Μου αρέσει η παράξενη τέχνη, αλλά πρέπει πραγματικά να τη λατρέψεις.»
Του είπαν ότι ο πίνακας βρέθηκε σε γκαράζ σπιτιού στο Λονδίνο και δεν μπορούσε να συγκρατήσει τον ενθουσιασμό του όταν είδε αυτοκόλλητα στο πίσω μέρος που έδειχναν ότι είχε συμπεριληφθεί σε δημοπρασία του Sotheby’s τη δεκαετία του 1990. «Έκανα λίγη έρευνα και δεν μπορούσα να πιστέψω τι έβλεπα».
Ο Ράσελ αποφάσισε να πλειοδοτήσει «αυθόρμητα», ποντάροντας στην ικανότητά του να ξεχωρίζει πλαστά έργα, χάρη στα χρόνια παρακολούθησης της τηλεοπτικής εκπομπής Fake or Fortune του BBC. «Είναι από τα αγαπημένα μου προγράμματα.»
Ο πίνακας, που απεικονίζει έναν στολισμένο σουλτάνο με κοσμήματα, δεν συγκέντρωσε γενικό ενδιαφέρον: παρότι είχε περιγραφεί ως αυθεντικό έργο του Νταλί, οι πωλητές «δεν είχαν καν θέσει τιμή εκκίνησης» και «δεν υπήρχε ενδιαφέρον στην αίθουσα» από άλλους εμπόρους, είπε ο Ράσελ. Μόνο ένα άτομο πλειοδότησε απέναντί του – και αποσύρθηκε όταν ο Ράσελ προσέφερε 150 λίρες.
Λίγους μήνες αργότερα, μέσω eBay στις ΗΠΑ, εντόπισε τον σχετικό κατάλογο της δημοπρασίας του Sotheby’s, ο οποίος περιλάμβανε το έργο (38×29 εκ.) και επιβεβαίωνε την αναγνώρισή του ως έργο του Νταλί. Απευθύνθηκε τότε στον οίκο Cheffins για εκτίμηση.
Ο Cheffins συμβουλεύτηκε τον κορυφαίο ειδικό στον Νταλί, Νικολά Ντεσάρν, ο οποίος πιστοποίησε την αυθεντικότητα του πίνακα. Μιλώντας στον Guardian, είπε ότι το ύφος, το θέμα και τα χρώματα της εικονογράφησης ταυτίζονται με άλλα έργα της ίδιας σειράς, όπως και η ποιότητα και το μέγεθος του χαρτιού.
«Ο κόσμος περιμένει να δει πολύ σουρεαλιστικά έργα από τον Νταλί. Αυτό εδώ δεν είναι σουρεαλιστικό – αλλά είναι Νταλί», δήλωσε ο Ντεσάρν.
