Πηγαίνοντας στο θέατρο Εμπρός να δω την παράσταση της φίλης μου Τατιάνας Σκανάτοβιτς κατέληξα να τη φωτογραφίζω μαγνητισμένη από την εικαστικότητα των σκηνικών αλλά και της δράσης των ηθοποιών. Σε ένα θέατρο όπου σε περιορίζουν οι ελάχιστοι οικονομικοί πόροι, αλλά συγχρόνως έχεις απεριόριστη ελευθερία έκφρασης, έξω από κάθε εμπορική συνθήκη, γεννιέται μια τέχνη αυτόνομη.
Ζήτησα από την Τατιάνα να μας μιλήσει για την παράσταση: «Τρεις γυναίκες. Μια νέα γυναίκα, εργάτρια σ’ εργοστάσιο, σύζυγος και μωρομάνα που τρέχει και δε φτάνει καθημερινά για να τα προλάβει όλα, στο “Ξύπνημα”. Μια μεγαλύτερη γυναίκα που αποφασίζει “στου δρόμου τα μισά”… να κάνει μια δραματική στροφή στη ζωή της, όταν συνειδητοποιεί ότι αφιερώνοντας όλο τον χρόνο και την ενέργειά της για να είναι σύζυγος και μητέρα είχε βάλει τον εαυτό της και τις επιθυμίες της σε δεύτερο πλάνο, στη “Μαμά φρικιό”. Και μία γυναίκα που θα μπορούσε να είναι η οποιαδήποτε από εμάς καθώς μας αφηγείται ένα παραμύθι μέσα από το οποίο ξετυλίγεται, με ξεκαρδιστικά σουρεαλιστικό τρόπο, η κοινή μας εμπειρία, και τα πολύ παρόμοια βιώματα που έχουμε όλες ως γυναίκες, στο “Η γυναίκα δεν είναι φλιπεράκι”…
Αυτά τα τρία μονόπρακτα από τη συλλογή “Όλο σπίτι, κρεβάτι κι εκκλησία” αποτελούν τα τρία κομμάτια ενός παζλ που παρουσιάζει την εικόνα της γυναικείας κατάστασης μέσα στη σύγχρονη πατριαρχική και καπιταλιστική κοινωνία.
»Η παράσταση εκμεταλλεύεται στο έπακρο το φαρσικό και γκροτέσκο χιούμορ των Ντάριο Φο και Φράνκα Ράμε, μέσα από μια ειλικρινή και παιχνιδιάρικη υποκριτική προσέγγιση, που συνεχώς πηγαινοέρχεται από τη θεατρική σύμβαση του “τέταρτου τοίχου” στην αποστασιοποίηση, την απευθείας απεύθυνση και το κλείσιμο του ματιού στους θεατές.
Στο “Ξύπνημα” το “επείγον” της γυναικείας χειραφέτησης υπαγορεύεται από τη σωματικότητα του ρόλου, ενώ στη “Μαμά φρικιό” μιλάει η εμπειρία της ηλικίας, για να καταλήξουμε στο τελευταίο μονόπρακτο όπου η αφήγηση μετατρέπεται σ’ ένα σουρεαλιστικό θέατρο σκιών. Σώμα, λόγος και εικόνα συμπληρώνουν και τονίζουν το καθένα με διαφορετικό τρόπο το “επείγον” της γυναικείας χειραφέτησης!
»Είναι καιρός εμείς οι γυναίκες ν’ ακουστούμε! Είναι ζωτικό πλέον! Ο φαύλος κύκλος που ορίζουν και συνέχεια ανατροφοδοτούν τα δύο αντιδιαμετρικά του σημεία: η πατριαρχία και ο καπιταλισμός, ήρθε η ώρα να σπάσει!
»Ο Ντάριο Φο και η Φράνκα Ράμε, δύο θεατράνθρωποι-ακτιβιστές, ζευγάρι στη ζωή και την Τέχνη, θεωρούσαν υποχρέωσή τους να “αφηγούνται τη ζωή”, να καταδεικνύουν την αδικία και να διαμορφώνουν τις συνειδήσεις εκείνων που θα επαναστατήσουν απέναντί της και θα συντρίψουν τους καταπιεστές! Ο Ντάριο Φο και η Φράνκα Ράμε ήταν δικοί μου άνθρωποι… ήταν αυτό που θέλω να είμαι και έκαναν αυτό που θέλω να κάνω: Τέχνη, που το περιεχόμενό της να στοχεύει όχι μόνο στην προσωπική ανακούφιση και θεραπεία μέσα από την ταύτιση, αλλά και στον κοινωνικό μετασχηματισμό… την ανακούφιση και θεραπεία δηλαδή, ολόκληρης της κοινωνίας μέσα από τη διαμόρφωση μιας συλλογικής πολιτικής συνείδησης, αντιεξουσιαστικής!
»Το ίδιο κάνουμε και όλες και όλοι εμείς που κάνουμε αυτοοργανωμένη τέχνη στο “Εμπρός”, στους δρόμους, στις καταλήψεις ή οπουδήποτε αλλού. Ξεκινώντας από το… σφουγγάρισμα της σκηνής περνάμε από όλα τα στάδια παραγωγής του καλλιτεχνικού έργου: Εργοδότες του εαυτού μας, παράγουμε τέχνη από τα κάτω, αντιιεραρχικά και αντιεμπορευματικά, που ξαναγυρίζει στη βάση ως προσφορά. Και βρίσκουμε πάντα την όρεξη και τους τρόπους να ξεπεράσουμε με ευφάνταστους τρόπους την έλλειψη μέσων… γιατί το περιεχόμενο αυτής της Τέχνης αλλά και ο τρόπος παραγωγής της είναι για μας επαναστατική πράξη!».
Πληροφορίες
Προσαρμογή/διασκευή κειμένου: Τατιάνα Σκανάτοβιτς.
Σκηνοθεσία: Τατιάνα Σκανάτοβιτς.
Φωτισμοί: Βαγγέλης Σαγρής.
Σκηνικά: Δημήτρης Νίκας.
Βοηθός σκηνοθέτη: Πηνελόπη Μπουρλή.
Ερμηνεία: Τατιάνα Σκανάτοβιτς.
Παίζει η Πηνελόπη Μπουρλή.
Τελευταίες παραστάσεις: 5, 6, 7/4/2024.
♦ Η Λίλια Αγάθου είναι φωτογράφος που ζει στην Αθήνα. Το φωτογραφικό της έργο είναι κυρίως προσανατολισμένο στα θέματα που προκύπτουν μέσα από το αστικό τοπίο. Eχει συμμετάσχει σε μουσικές και θεατρικές παραγωγές. Επίσης έχει εκθέσει φωτογραφίες της σε γκαλερί και φεστιβάλ στην Ελλάδα και στο εξωτερικό
