Οταν την Κυριακή 7 Ιουνίου πήρε φωτιά, περιορισμένης ευτυχώς έκτασης, το πωλητήριο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, το οποίο διαχειρίζεται το Ταμείο Αρχαιολογικών Πόρων, μας διαβεβαίωσαν ότι θα παρέμενε κλειστό για λίγες μόνον ημέρες, μέχρι να εκδοθεί το πόρισμα της Πυροσβεστικής.
Οι φθορές ήταν ελάχιστες. Βρισκόμασταν ήδη στην αρχή της τουριστικής περιόδου, με τα γκρουπ και τους μεμονωμένους επισκέπτες να φτάνουν κατά εκατοντάδες καθημερινά στο πρώτο μουσείο της χώρας και ένα από τα σημαντικότερα διεθνώς. Και φυσικά οι περισσότεροι θέλουν να έχουν, τουλάχιστον, ένα μικρό ενθύμιο από αυτό.
Χθες, με αφορμή την πρόσκληση της αν. υπουργού Πολιτισμού Μαρίνας Λαμπράκη, βρεθήκαμε και πάλι στο φιλόξενο αίθριο της Εθνικού Αρχαιολογικού. Με μεγάλη έκπληξη διαπιστώσαμε ότι το πωλητήριο, παραπλεύρως, παραμένει κλειστό. Με τον πιο πρόχειρο τρόπο γίνεται η ανακοίνωση.
Ενα λευκό χαρτί κολλημένο στην πόρτα του με τη χειρόγραφη σημείωση «απαγορεύεται η είσοδος – no entrance». Καμία ενημερωτική ταμπέλα που να πληροφορεί το κοινό σε ποιο χώρο λειτουργεί. Οσο βρισκόμασταν εμείς εκεί, η πόρτα του έχασκε ανοιχτή και πίσω της, το απόλυτο έρεβος.
«Μεταφέρθηκε στην είσοδο του μουσείου» μας είπε η διευθύντρια του ΕΑΜ, Μαρία Λαγογιάννη, και «πάει καλά, τα έσοδα δεν έχουν μειωθεί». Ανεβήκαμε στο ισόγειο και διαπιστώσαμε ότι όντως, πίσω από ένα μπάνερ με την ένδειξη «Πωλητήριο», λειτουργεί στριμωγμένο σε ένα μικρό χώρο ελάχιστων τετραγωνικών.
Δυο-τρεις προθήκες με λίγα εκθέματα και ο χώρος τόσο περιορισμένος που με δυσκολία μπορείς να σύρεις λίγα βήματα από το ένα σημείο στο άλλο. Ούτε συζήτηση βέβαια να χαζέψεις τα αντικείμενα, γνήσια αντίγραφα έργων τέχνης, να ξεφυλλίσεις τις εκδόσεις και τους καταλόγους ή να ψηλαφίσεις τα χρηστικά αντικείμενα.
Ο,τι συμβαίνει δηλαδή στα πωλητήρια των μουσείων όλου του κόσμου. Τουλάχιστον έχει ταμειακή μηχανή και κόβει αποδείξεις. Πέντε υπάλληλοι καθισμένοι ολόγυρα υποβάλλονται στο μαρτύριο της σκάλας. Ανεβοκατεβαίνουν για να φέρουν από τις αποθήκες του υπογείου το είδος που τους ζητείται κάθε φορά.
Οχι, αυτό δεν είναι αντάξιο της αίγλης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Το πωλητήριο δεν λειτούργησε ούτε μία μέρα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στον μόνιμο χώρο του. Πέρα από την αστοχία ότι βρίσκεται «χωμένο» στο υπόγειο, ήταν από τα πιο καλαίσθητα και λειτουργικά των δημόσιων μουσείων, με εξαιρετικές προθήκες και ιδιαίτερους φωτισμούς, ανοιχτούς χώρους που αναδείκνυαν τα εκθέματα, μεγάλης γκάμας και για όλα τα βαλάντια.
«Μόλις τώρα ενημερωθήκαμε στο Δ.Σ. ότι η εργολαβία τελείωσε. Επρεπε να ανιχνεύσουν τις βλάβες και να προχωρήσουν στις επισκευές. Πράξαμε σοφά που το μεταφέραμε στο ισόγειο.
Παρακολουθώ τα έσοδα και δεν είναι μειωμένα. Γι’ αυτό θα το διατηρήσουμε» μας είπε η Ασπασία Λούβη, πρόεδρος του Ταμείου Αρχαιολογικών Πόρων (η έβδομη μέσα σε τρία χρόνια). Στις επίμονες ερωτήσεις μας γιατί καθυστέρησαν τόσο μεγάλο διάστημα οι επισκευαστικές εργασίες, μας απάντησε: «Αυτοί είναι οι ρυθμοί των εργολάβων και του Δημοσίου.
Αν τους έλειπε ένα υλικό, έπρεπε να πάρουν ειδική έγκριση. Ανακάλυπταν συνέχεια προβλήματα τεχνικά. Δεν μπορούσα να τα “πασαλείψω”, όπως γινόταν στο παρελθόν. Αυτή τη φορά είχαμε εκδήλωση πυρκαγιάς. Τι θα γινόταν αν δεν ολοκληρώνονταν οι εργασίες με τον καλύτερο τρόπο; Θα είχα εγώ την ευθύνη για νέα φωτιά στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο;»
Για να καταλήξει: «Είναι οι παθογένειες του παρελθόντος στο Δημόσιο. Δεν υπεκφεύγω των ευθυνών μου αλλά τα πράγματα είναι έτσι ακριβώς. Δίνω καθημερινή μάχη και στη συγκεκριμένη περίπτωση έκανα ό,τι περνούσε από το χέρι μου. Δεν έχασα χρόνο και δεν κράτησα κλειστό το πωλητήριο, αυτό θα ήταν το μεγαλύτερο πρόβλημα».
Ακόμα και χθες ωστόσο, δεν ήταν σε θέση να μας πει η κ. Λούβη πότε το πωλητήριο θα μεταφερθεί στον μόνιμο χώρο του. «Το συντομότερο δυνατόν. Μπορεί και εντός δέκα ημερών. Εχουν ολοκληρωθεί σχεδόν τα πάντα».
Και να σκεφτεί κανείς ότι προτεραιότητα του υπουργείου Πολιτισμού ήταν και παραμένει ο εκσυγχρονισμός των πωλητηρίων όλων των μουσείων. Αποκλείεται να προλάβουν σε αυτή τη ζωή.
